Początki hodowli i
rolnictwa.
Człowiek pierwotny od niepamiętnych czasów żył w otoczeniu zwierząt. Wszystko wskazuje
na to, że najstarszym zwierzęciem jucznym, najwcześniej oswojonym w górach Zagros,
była owca. Z reguły udomowiano zwierzęta trawożerne, które w stanie dzikim przebywały w bezpośrednim sąsiedztwie człowieka. Zwierzęta domowe dostarczały przede wszystkim mięsa i zapewne wkrótce nauczono się przetwórstwa. Ważnymi surowcami stały się: wełna, skóry, rogi i kopyta.
Około 7000 roku p.n.e. uprawa niektórych odmian zbóż była już mocno zakorzeniona w czterech regionach Bliskiego Wschodu: w Jordanii, w Anatolii południowo – zachodniej, w Chuzestanie, w północno – wschodnim Iraku. W tych regionach zaczęły też rozwijać się osady wczesnorolnicze.
Najstarszą formą
rolnictwa było kopieniactwo, a podstawowym narzędziem – twardy kij.
Wszędzie osady świadczą o harmonijnym rozwoju społeczności.
W tym okresie musiały pojawić się zaczątki organizacji, ponieważ wtedy prawdopodobnie wykształciło się pojęcie wspólnoty rodowej, faktycznej lub fikcyjnej, która na pewno jednak była wspólnotą ekonomiczną. Można mówić o własności gminy. Była nią sama osada i dobytek na tym terenie. Dlatego też dobra te ochraniano za pomocą murów, nawet tam, gdzie byt opierał się jeszcze na gospodarce przyswajalnej. Własność gruntowa wspólnoty rodowej natomiast była wynikiem pracy produkcyjnej. Powstały też sprzeczności pomiędzy ludnością osiadłą a ludnością półkoczowniczą.
Ekonomiczne i społeczne uwarunkowania osadnictwa pierwotnego.
Początek rolnictwa datuje się na około 7000 lat p.n.e.
Na całym obszarze Bliskiego Wschodu rozwijały się niemal jednocześnie i niezależnie od siebie 4 ogniska kultury: strefa gór Zagros, region Palestyny i Jordanii, Afryka Północno – Wschodnia oraz południowa część Płaskowyżu Anatolii.
Dopóki podstawowym źródłem egzystencji człowieka było łowiectwo, dopóty przenosił się on w niewielkich grupach z miejsca na miejsce. W razie potrzeby wznosił czasowe obozowiska.
Pierwszą zapowiedzią przemian stało się zetknięcie człowieka pierwotnego z łanami dzikich zbóż. Obok ich eksploatacji zadaniem pierwszorzędnej wagi stała się ochrona zbiorów i zapasów żywności. Grupy ludzkie, jednoczące się do wykonywania tych zadań stawały się liczniejsze, obozowiska zaś – trwalsze.
Przemiany społeczno – gospodarcze, jakie od połowy VI tysiąclecie p.n.e. dokonywały się wśród mieszkańców Płaskowyżu Anatolijskiego i Zachodnioirańskiego, miały decydujący wpływ na dalszy kierunek rozwoju Bliskiego Wschodu. Artystycznym wyrazem tych przemian było pojawienie się malowanej ceramiki. Ceramika malowana charakteryzowała w VI tysiącleciu p.n.e. społeczności najwyżej rozwinięte.
W drugiej połowie VI tysiąclecia p.n.e. dokonał się społeczny podział pracy.