Pozytywizm jest okresem w dziejach literatury polskiej uformowany po roku 1863, który zakończył się około roku 1890. Wstępne
zapowiedzi nowych prądów i zjawisk pojawiały się już od lat czterdziestych XIX wieku. Nazwa tego okresu wzięła się od ruchu społeczno-ideowego (sformułowanego przez August''a Comte) i literackiego, o takiej samej nazwie. Polscy pozytywiści wystąpili z programem rozwoju i naprawy
kraju po klęsce powstania styczniowego. Początkowo największe znaczenie miała walka starej i nowej prasy (konserwatystów i kontunuatorów ideologii romantycznej z pozytywistami). Filozofia pozytywistyczna ogarniała całą Europę, jednak została dostosowana do specyficznych polskich warunków. Po przegranych powstaniach narodowych, odrzucono myśl o walce zbrojnej. Jako podstawe pozytywizmu w Polsce uznano konieczność upowszechniania i rozwijania oświaty, popularyzacji nauki, oraz rozwój gospodarczy kraju. Miało to pomóc ustabilizować kondycję narodu i z czasem ją wzmocnić, pozwolić na zachowanie polskości.