Znajdź
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Załóż konto na Schvoong wpisując dane

Jesteś zarejestrowany? Zaloguj się!
×

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

albo

Nie jesteś zarejestrowany? Zarejestruj się!
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

Strona główna Shvoong>Sztuka I Nauki Humanistyczne>Wernyhora. Przepowiednie i legendy

Wernyhora. Przepowiednie i legendy

książki Recenzja   według:majka24     Autor : Makowski Stanisław
ª
 
Stworzone na przełomie XVIII i XIX wieku przepowiednie dotyczące losów Polski zostały przypisane związanej z Korsuniem i czasami koliszczyzny, otoczonej aurą ludowej legendy, postaci Mosjeja Wernyhory. Pod tym wymownym imieniem krył się niewątpliwie jakiś bliżej nie znany przybysz zza Dniepru lub z zagranicy, być może nawet jakiś znaczny emisariusz, reprezentujący polityczne koncepcje wywodzące się z tradycji politycznych Mazepy oraz obydwu Orłyków, a zakładające powiązanie Siczy kozackiej z Polską i zachodnim kręgiem kulturowym. Ów tajemniczy kozak musiał się cieszyć niezwykłym szacunkiem i wiarygodnością, skoro zarówno ukraińskie, jak i polskie wątki legendy mówiły o jego darze profetycznym. Przypisywane mu lub faktycznie tworzone przez niego przepowiednie, które zachowały się w formie szczątkowej, miały charakter folklorystyczny i odnosiły się w głównej mierze do życia ludu ukraińskiego oraz do obszarów naddnieprzańskich. Z tych wątków ukraińskich, funkcjonujących w przekazach ustnych, zaczęła się kształtować następnie polska wersja przepowiedni. W wieku XVIII i XIX musiała już istnieć ugruntowana na Ukrainie legenda Wernyhory jako wiarygodnego wieszczbiarza. Legenda Wernyhory została spopularyzowana i utrwalona u progu powstańczego zrywu w 1830 roku. Wydobywając antyrosyjskie elementy tej legendy, wydawcy potraktowali jej zaktualizowany kształt oraz proroctwa jako fundament jednoczący Polaków, Kozaków i lud ukraiński w walce o niepodległość wspólnej ojczyzny, Polski, w granicach przedrozbiorowych.
Wernyhora stał się w świadomości narodowej nosicielem idei niepodległościowych, zakładających najczęściej przywrócenie Polski w granicach jagiellońskich – „od morza do morza”. W polityce był uważany przede wszystkim za symbol postawy antyrosyjskiej, antyzaborczej. Powoływano się na niego także w obliczu niepodległościowych ruchów ukraińskich jako na symbol polsko – ukraińskiej jedności w obrębie wspólnej ojczyzny. Bywał także nosicielem wartości chrześcijańsko – solidarystycznych, które przeciwstawiano ruchom np. socjalistycznym. Pojawiał się też Wernyhora jako rzecznik ułożenia stosunków z ludem ukraińskim na zasadach braterstwa, stanowiącego fundament niepodległości wspólnej ojczyzny lub jako ofiara nacjonalistycznych i klasowych prześladowań. Zakwestionowanie mitu niepodległościowego Wernyhory i ukazanie jego politycznej nieskuteczności przez Stanisława Wyspiańskiego nie wpłynęło hamująco na żywotność i popularność legendy. W rezultacie Wernyhora jest od czasów romantyzmu trwałym składnikiem polskiej świadomości narodowej, symbolizującym idee niepodległościowe, idee polsko – ukraińskiego pobratymstwa.
Opublikowano dnia: 17 lutego, 2007   
Proszę oceń : 1 2 3 4 5
Tłumacz Wyślij Odnośnik Drukuj
X

.