Bajka jest gatunkiem synkretycznym, sytuującym się na pograniczu liryki i epiki. Nie brakuje w niej także elementów dramatycznych.
Bajka to krótki utwór wierszowany, w którym pod postaciami zwierząt kryją się ludzie. Bajki mają jednak różną formę, bardzo rozpiętą skalę stylistyczną i nie zawsze jej bohaterami są zwierzęta.
Już w starożytności utrwaliły się dwa sposoby przetwarzania bajek ezopowych (Ezop uważany jest za twórcę gatunku). Doprowadziło to do ukształtowania dwóch odmian gatunku:
* Bajka epigramatyczna - jak wskazuje nazwa powstała na bazie epigramatu, za którego twórcę uważa się Simoidesa z Keos. Tak jak epigramat odznaczała się zwięzłą formą. Ograniczała do minimum fabułę i opisy na rzecz sentencjonalności i refleksyjności. Mimo redukcji elementów akcji nie przestawała być zasadniczo utworem fabularnym. Nawet najkrótsze bajki starożytni Rzymianie nazywali "fabula". Ten typ bajki uprawiał Lessing, a także, w duzej części swojej twórczości bajkopisarskiej, Krasicki.
* Bajka narracyjna - jest bardziej rozbudowana, przybiera formę miniaturowej fabuły, niekiedy swym kształtem przypomina nowelę. Taką postać mają w przeważającej mierze bajki La Fontaine'a i część bajek Krasickiego.
Bajka jako gatunek literatury dydaktycznej ma na celu pouczenie, formułowanie wskazówek dotyczących zasad postępowania w świecie. śens moralny bajki może być wyeksponowany w dwojaki sposób :
* poprzez bezpośrednie sformułowanie morału, który zostaje umiejscowiony na początku bądź na końcu utworu, ( "
Szczurek i matka"
Widząc, że myszą igra, chwalił szczurek kota.
Rzekła matka do niego: Fałszywa to cnota;
Na pozór on jest grzeczny, a wewnątrz, a wewnątrz jad mieści,
Najokrutniejszy taki, co gyzie a pieści. )
* poprzez taką konstrukcję sytuacji, z której jednoznacznie wynika pointa i nie ma potrzeby jej ponownego powtarzania.( "Jagnię i wilcy"
Zawżdy znajdzie przyczynę, kto zdobyczy pragnie.
Dwóch wilków jedno w lesie nadybali jegnię.
Już go mieli rozerwać, rzekło: "Jakim prawem?"
"Smacznyś, słaby i w lesie". - Zjedli niebawem. )
Twórcy bajek:
~ Ezop (Grecja - VI w . p. n. e.) uważany za twórcę bajek
~ Simonides z Keos (Grecja - VI\V w. p. n. e.) autor pieśni chóralnych, piewca władców i uroczystości dworskich, był także twórcą licznych epigramatów
~ Jean de La Fontaine (Francja -
oświecenie) uważany za bajkopisarza wszech czasów
~ Lessing (Niemcy - oświecenie)
~ Kryłow (Rosja - oświecenie)
~ Trębecki
~ Naruszwicz
~ Krasicki