Odczytywanie średniowiecznych
tekstów sprawia ogromne kłopoty. Stan ich po tylu wiekach jest nieraz bardzo zły, występują mechaniczne uszkodzenia, a czytelność jest na ogół słaba, przy czym pogarszają ją
liczne błędy czy omyłki w przepisywaniu. Zasady zapisu nie były
wówczas ujednolicone, tak więc różne głoski oznaczano nie zawsze tymi samymi znakami literowymi (pierwsze próby ujednolicenia głosek podjął dopiero w poł XV w. Jakub Parkosz). Dlatego też czytelnik zapoznaje się z dawnymi zabytkami w postaci ułatwionej, po dokonaniu
transkrypcji.
Pojęcia:
- transkrypcja - tłumaczenie dokonane przez specjalistów, którzy upraszczają stary zapis według zasad zbliżonych do współczesnych i dodają liczne wyjaśnienia (przypisy) i komentarze.
- transliteracja - sposób zapisywania utrwalonych w piśmie tekstów, wyrazów, literami
innego alfabetu, na zasadzie oddawania każdej litery jednego
alfabetu odpowiednią literą innego alfabetu, bez uwzględnienia właściwości wymowy wyrazów, np. ros. tret’ego dnja.
Najstarsze zdanie zapisane w języku polskim pochodzi z 1270 r. Z „Ksiąg Henrykowskich”. Była to kronika klasztoru Cystersów w Henrykowie. Brzmi ono: „Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj”.
Literacki język polski kształtował się przede wszystkim na przekładach. Były to albo tłumaczenia religijnych pieśni, albo też fragmenty „Pisma Świętego”. Szczególnie często sięgano do biblijnej „Księgi Psalmów”.
Więcej streszczeń na temat Tekst średniowieczny jako przedmiot badań naukowych i zabytek kultury