Platon, a właściwie Arytokles syn Aristona (Platonem został nazwany z uwagi na szerokie ramiona) żył w latach 427 - 347 p.n.e. Urodził się w bogatej rodzinie ( ojciec pochodził z królewskiego rodu Kodrydów, matka spokrewniona jeszcze z Salomonem). Z domu wyniósł dość staranne jak na te czasy wychowanie i wykształcenie. Uczył się początkowo filozofii
od Kratylosa, lecz kiedy spotkał Sokratesa, zafascynował się nim, jego
poglądy wywarły na nim wielkie wrażenie i już nie odstąpił go na krok, stał się jego uczniem. W tym okresie zaczął pisać "Dialogi", były to krótkie obrazki dramatyczne w których występował Sokrates, z czasem Platon zaczął wkładać w jego usta własne poglądy. Po śmierci nauczyciela wiele podróżował. Dziewięć lub dziesięć lat spędził w Magerze. Był między innymi na wybrzeżu Afryki Północnej u matematyka Teodora (również ucznia Sokratesa), w Egipcie, kilkakrotnie na Sycylii, w Sarakuzach, na dworze Dionizyjskim. Kiedy miał 45 lat wrócił do Aten i założył szkołę filozoficzną zwaną Akademią Platońską. Umarł w wieku 81 lat.* poglądy : 1. sprzeciwiał się relatywizmowi sofistów i atomistycznemu materializmowi 2. od Sokratesa przyjmował, że wiedza pewna i powszechna zawiera się w pojęciach ogólnych i nie
tylko dotyczących dziedziny etyki, ale i wszelkiego bytu3. od Heraklita przyjmował, że postrzeżenia dają jedynie obraz
świata materialnego, a ten ma naturę zmienną i zjawiskową, rzeczy ulegają ciągłym zmianom, powstają i giną, zatem wiedza o nich jest niepewna.4. podobnie jak postrzeżeniom zmysłowym odpowiada
Świat fizyczny, tak też pojęciom ogólnym odpowiadać musi jakiś świat niezmienny i niezniszczalny ; jest to świat idei. Jak
istnieją rzeczy piękne, tak też istnieć musi samo piękno. Idee powiązane są między sobą logicznymi związkami, tworzą hierarchię z idea dobra na czele, istnieją nie w świecie fizycznym ani psychicznym, lecz w jakimś innym wymiarze, istnieją jednak realnie i to bardziej niż świat otaczający, który jest tylko ich odbiciem. Struktura rzeczywistości jest dwoista (dualizm). Jednak bardziej istotne są idee - stanowiące osnowę każdej rzeczy (idealizm)5. Natura człowieka jest nie jednolita, oprócz ciała istnieje niematerialna i niezniszczalna dusza, która jest źródłem życia i ruchu. Dzięki swemu pokrewieństwu ze światem idei, dusza poznaje pojęcia ogólne na drodze rozumowania lub intuicji, a postrzeżenia zmysłowe są jedynie okazją, a nie przyczyną poznania. 6. Świat materialny posiada strukturę celową i rozumną, ponieważ zbudowany został przez boskiego budowniczego (Demiurga) z odwiecznej materii na wzór świata idei. Z tego też względu świat jest jeden ; wielkość światów doskonałych jest nie do pomyślenia ; nosi on w
sobie cechy doskonałości tamtego świata ; świadczy o tym kulisty kształt ziemi i okrężny ruch ciał niebieskich po stałych i geometrycznie prawidłowych szlakach (wyniki badań pitagorejczyków) 7. w dziedzinie etyki stworzył teorię czterech cnót podstawowych które rządzą poszczególnymi częściami duszy (mądrość-częścią rozumną ; męstwo -impulsywną ; umiarkowanie - pożądliwą ; sprawiedliwość-sprawuje ogólną kontrolę nad innymi)8. Ład i harmonijne ukształtowanie życia daje radość, która jest nieodzownym warunkiem szczęścia.9. podjął próbę klasyfikacji dóbr (dobra konkretne, nietrwałe i przemijające- szczebel na drodze do dóbr nieprzemijających z ideą piękna na czele) - obraz idealnego państwa w "Rzeczypospolitej"10. realizuję ideę ładu i sprawiedliwości 11. państwo ma posiadać strukturę ograniczoną - każdy ma swoją funkcję wyznaczoną wspólnym dobrem obywateli-jest miejsce tylko dla ludzi użytecznych12. funkcje podstawowe : zarządzania - spełniają ją mędrcy-filozofowie ; obrona - strażnicy państwa ; wytwarzanie dóbr materialnych - rzemieślnicy13. każda grupa żyje jako odrębna warstwa społeczna we właściwych sobie warunkach 14. przejście między grupami możliwe są w wyjątkowych wypadkach15. dla pierwszych dwóch grup postulował zniesienie własności prywatnej i wspólnotę życia. 16. twórczość :17. napisał ''Dialogi" i listy18. najbardziej znane to : "Obrona Sokratesa", "Charmides" - o roztropności ; "Protagoras" - o cnocie ; "Gargiasz" - o retoryce i jej szkodliwości w życiu politycznym ; "Fedon" - o śmiertelności duszy ; "Uczta" - o miłości ; "Teajtet - o poznaniu ; "Państwo" i "Prawa" - o państwie i idealnym ustroju funkcja motywu jaskiniJaskinia Platona to symbol znikomości wiedzy ludzkiej, mizernych perspektyw w poznaniu. Platon napisał w "Republice" : "Wyobraź sobie ludzi żyjących w <...> jaskini <...> od dzieciństwa przykutych do miejsca <...> nie mogących obejrzeć się za siebie <...> daleko za nimi płonie ogień, na którego tle poruszają się postacie <...> więźniowie widzą tylko ich cienie na ścianie przed sobą."* pojęcia :1. idea - patrz poglądy2. idealizm obiektywny- kierunek filozoficzny przeciwstawny materializmowi, głoszący tezę o pierwotności absolutnego ducha lub powszechnego rozumu, a wtórności materii.
Więcej streszczeń na temat Platon