Antyk Zagadnienia ogólne
GENEZA NAZWY:
historia
antiqua - termin ten wprowadził w XVII w. nauki Gdańszczanin F. Klu"rer.
Była to nazwa odrębnej części dziejów obejmująca historię najdawniejszych
państw od najstarszego (za jakie uważano wtedy Egipt), aż do upadku cesarstwa
zachodniorzymskiego w 476 r. (data umowna).
Classicus
= klasyczny, wyliczony w czasie, wzorowy, pierwszorzędny; terminem klasycyzmu
określa się nie tylko twórczość antyczną, ale i wszystkie oparte na jej
wzorach.
3.Typowe gatunki literatury antycznej
(twórcy, przykłady, ogólna charakterystyka). Poglądy Horacego i Arystotelesa na
temat struktury utworu literackiego. Pojęcia : mimesis, katharsis.
Gatunki
literatury antycznej :
1. ODA
twórca:
Horacy (Starożytny Rzym)
Utwór
o
charakterze wzniosłym, wyrażający różnorodne treści np.:
-
oda biesiadna
-
miłosna
-
patriotyczna
-
refleksyjna
Horacy
: "O co poeta prosi Appolina",
"Exegi
monumentum aere perennius" (Stawiłem sobie pomnik trwalszy niż ze spiżu)
Z
odą Horacego kojarzą się następujące
motywy:
-
exegi monumentum (pomnik poetyckiej chwały) - obraz pojawiający się w poezji J.
Kochanowskiego i Miłosza ("Nie tak")
-
nonomis moria ("Nie wszystek umrę") -
nawiązanie do motywu m. in. w
"Lalce" B. Prusa
-
carpe diem ("Chwytaj dzień") - stwierdzenie to wykorzystane zostaje
m. in. przez J. Kochanowskiego
2. LIST POETYCKI
twórca:
Horacy
Poemat,
najczęściej o charakterze dydaktycznym lub satyrycznym, ujęty w formę listu.
3. SATYRA
twórca:
Horacy
Utwór
z pogranicza epiki i liryki, o charakterze dydaktycznym - wyśmiewa i kpi z wad
i słabości ludzkich.
(W
satyrze Horacego oprócz wytknięcia ludzkich błędów ukazany jest również sposób
ich naprawienia)
4. ANAKREONTYK
twórca:
Anakreont
Utwór
powstały od imienia poety (Anakreonta - VI w. p.n.e) związanego z dworskim
życiem władców, opiewającego biesiady, miłość i wino.
Charakterystyczna
dla gatunku jest postawa żartobliwego dystansu, flirtu i gry miłosnej.
np.:
"Słodki bój", "Piosenka"
5. EPIGRAMAT
Pierwotnie
- krótki napis nagrobkowy.
Później
- bardzo krótki utwór wierszowany o wyrazistej puencie.
np.:
Symonides - "Napis"
Antologia
Palatyńska -
zbiór epigramatów greckich ułożony w X w. n.e. (od epoki
helleńskiej do czasów bizantyjskich)
anthologia
(gr.) zbiór kwiatów, bukiet - co podkreśla wysoką ocenę epigramatu przez
starożytnych
późniejsze
nawiązanie do gatunku - fraszka
6. EPOPEJA
twórca:
Homer (starożytna Grecja)
"Iliada"
(historia wojny trojańskiej)
"Odyseja"
(przygody Odyseusza w czasie powrotu do domu)
Epopeje
pisał również Wergiliusz (Starożytny Rzym)
np.:
"Eneida" (wyprawa Eneasza ocalonego spod Troi)
Charakterystyczne
cechy :
-
przedstawienie pewnej społeczności i w przełomowym dla niej momencie
-
występowanie bohatera zbiorowego
-
mnogość form podawczych (opowiadanie, opis, dialog, monolog,...)
-
obecność inwokacji (apostrofy do muzy)
-
występowanie bardzo realistycznych i plastycznych opisów ludzi i sytuacji
-
obecność bardzo szczegółowych
opisów przedmiotów (np.: tarczy Achillesa)
-
dynamiczny charakter opisów
-
narrator obiektywny i wszechwiedzący
-
idealizacja bohaterów i dokładna ich charakteryzacja (np.: Achilles, Hektor)
-
występowanie retardacji (zawieszenie
akcji przez np.: opis przyrody w celu rozładowania emocji wytworzonych przez
trzymające w napięciu wydarzenia )
-
pararelizm płaszczyzn fabularnych (występowanie dwóch światów np.: świat bogów
i ludzi)
-
tragizm dzieła uwidoczniony przez bezsilność człowieka wobec sił wyższych np.:
losu, historii, Boga
-
występowanie bohatera herosa
-
przedstawianie walki (pojedynki)
-
bogactwo figur stylistycznych (np.: porównań homeryckich)
-
nawiązanie do mitologii
-
obecność heksametru (greckiej miary dynamiczności utworu)
7. BUKOLIKI (SIELANKI)
twórca:
Wergiliusz
"Bukoliki"
- zbiór sielanek (utworów rozgrywających się na wsi) przedstawiających
beztroskie i bezproblemowe życie rybaków, pasterzy i rolników, a także ich
poglądy na tematy filozoficzne i kulturowe.
Więcej streszczeń na temat Antyk - zagadnienia ogólne