Mit jest opowieścią , która przedstawia i organizuje wierzenia dawnej
społeczności, próbuje dać odpowiedź na pytanie
o pochodzenie człowieka
i świata. Mity tworzą więź społeczną, przybliżają obyczaje i tradycje
starożytnego człowieka. Pełniły one funkcje poznawcze, umożliwiając
interpretacje zjawisk przyrody i światopoglądu. Są podstawą wierzeń
religijnych.
Na początku mity były przekazywane z pokolenia na pokolenie formą
ustną. Dopiero później zostały one spisane i posegregowane. Jednym z
głównych zbiorów jest „Mitologia Jana Parandowskiego ”. Dowiadujemy się
z niej o społeczności starożytnych Greków. Mity zawarte w tym zbiorze
opowiadają nam historią wiary i samego zarania. W mitologii greckiej
występuje politeizm, czyli wiara w wielu bogów, którzy posiadają
nadprzyrodzona cechy. Mity pełniły kilka zasadniczych ról w życiu
Greków, które miały wpływ na rozwój ich kultury: Poznawcze – dawały one
ludziom tamtej epoki szansę zrozumienia zjawisk przyrodniczych, z
którymi mieli oni bezpośredni kontakt. Mity kształtowały światopogląd,
dawały możliwość wyjaśnienia zjawisk społecznych i rytuałów związanych
z wiarą. To wszystko stanowiło wzmocnienie więzi społecznej i więzi
sakralnej, która wyrażała kulty bogów i ukazywała obrzędy z tym
związane. Postaci bogów, herosów lub nawet zwykłych ludzi przedstawiały
różne archetypy, które ukazywały cechy rzeczywistych ludzi. Na przykład
postacie Zeusa i Kronosa przedstawiają rywalizację między ojcem a
synem. Zachowanie Ikara obrazuje nam nieposłuszeństwo wobec rodzica i
ciekawość świata. Prawie każda postać w mitologii ukazuje nam model
zachowania się ludzi.
Czy świat ludzi i świat bogów w mitach
greckich jest naprawdę
nierozerwalni powiązany ze sobą? Czy ludzie i
bogowie są od siebie
zależni ? Moim zdaniem tak. Myślę, że te dwa światy nie mogły by
istnieć osobno. Świat ludzi jest w ogromnym stopniu zależny od bogów.
Ingerują oni w ludzkie życie. Większość praw, które wtedy obowiązywały
w Grecji zostało ustalonych przez bogów. Ludzie ze swoimi problemami
przychodzili do bogów, z nadzieją, że jako istoty stojące ponad ludźmi
pomogą im rozwiązać spory i nieporozumienia. Ludzie i bogowie
przyjaźnili się. Często ludzie byli zapraszani na uczty olimpijskim,
gdzie rozkoszowali się ambrozją, dającą wieczną młodość jak i innymi
niebiańskimi potrawami. Zdarzało się, że do ich uszu trafiały sprawy
poufne, które nie powinny opuszczać bram Olimpu. Więc bywalcy tych uczt
przysięgali, że nie powtórzą niczego po powrocie do domu. W przeciwnym
razie czekała ich okrutna kara. Jednak nie każdy miał tak silną wolę,
aby powstrzymać się od plotkowania. Przykładem tego może być Syzyf,
który za nie dotrzymanie tajemnicy musiał przez całą wieczność wtaczać
ogromny głaz na szczyt góry, który wyślizgiwał mu się z rąk przed samym
wierzchołkiem.
Bogowie greccy dzielili się na wyższe i niższe klasy, a w każdej z nich
toczyła się walka o władzę. Niektóre bóstwa towarzyszyły człowiekowi
podczas różnych uczt i zabaw. Był wśród nich Dionizos – bóg życia i
winnej latorośli, uwielbiający nad wszystko rozrywki i wino. Oprócz
niego należały do nich również Euterpe – zajmująca się liryką, Taleia –
komedią. Inną cenioną boginią była Demeter – boginka życia i urodzaju.
Najwięcej czasu z ludźmi spędziła Atena, która uczyła Greków różnego
rodzaju rzemiosła oraz Afrodyta która uszczęśliwiała ludzi dając im
miłość. Niezwykłym faktem było to, że bogowie olimpijscy udawali się na
Ziemie, aby zaznać rozkoszy ze śmiertelnymi kobietami. Z tych związków
rodzili się zazwyczaj potężni i przerastający swą siła zwykłych ludzi
herosi. Umierali oni jednak młodo, ponieważ byli oni prześladowani
przez zazdrosne żony bogów. Jednym z niech był Herkules – syn Zeusa i
królowej Alkmeny. Z pomocą innych bogów udało mu się uniknąć śmierci z
ręki żony władcy Olimpu –Hery. Jednak jego życie było przepełnione
ciężką pracą, bólem i walką, aby w końcu mógł stać się mieszkańcem
świętej góry.
Sylwetki bogów i ludzi były bardzo podobne. Bóstwa charakteryzują się
tymi samymi cechami co ludzie. Byli zazdrośni, czego dowodem jest spór
Afrodyty, Ateny i Hery o jabłko z napisem „ Dla najpiękniejszej ”,
które rzuciła bogini niezgody Eris. Byli zawistni i żądni władzy np. w
micie o „Narodzinach świata” czytamy, że Kronos chcąc uniknąć
przeznaczenia, pożera swoje dzieci, aby nie stracić władzy. Ale nie
można mówić jedynie o złych cechach, ponieważ posiadali i te dobre,
których było znacznie więcej.
Te dwa światy są często określane zdaniem „Bogowie jak ludzie – ludzie
jak bogowie”. wypowiedzenie to określa bohaterów mitologii. Prezentuje
ona bogów greckich, którzy są ogromnie podobni do ludzi – mają te same
pragnienia i namiętności, rywalizują o względy Zeusa, zazdroszczą
sobie, dokonują zemsty, kochają i nienawidzą. Bogów greckich można
przekupić, można wpłynąć na ich decyzję. Bogowie pod względem etycznym
nie przewyższają ludzi, nie ma między nimi wielkiej różnicy – bogowie
są tacy jak ludzie, a ludzie mogą być tacy jak bogowie.
Mit nazywa emocje - najczęściej zbiorowe: np. lęk, niepokój,
podniecenie, radość. To co niejasne, chwiejne, nieokreślone otrzymuje
wyraz i kształt. Przy tym wyraz ten zostaje przekształcony w fabułę i
uzyskuje motywację w postaci bogów uosabiających siły natury czy
oblicza duszy człowieka. Przybliża legendarnych bohaterów, bogów jako
istoty bliskie i podobne człowiekowi. Dzięki mitycznym formom myślenia
wszelkie problemy wiążące się z zagadnieniami niezrozumiałymi zostają
wyjaśnione i przybliżone zwykłemu śmiertelnikowi.