Mit jest opowiescia , która przedstawia i organizuje wierzenia dawnej
spolecznosci, próbuje dac odpowiedz na pytanie
o pochodzenie czlowieka
i swiata. Mity tworza wiez spoleczna, przyblizaja obyczaje i tradycje
starozytnego czlowieka. Pelnily one funkcje poznawcze, umozliwiajac
interpretacje zjawisk przyrody i swiatopogladu. Sa podstawa wierzen
religijnych.
Na poczatku mity byly przekazywane z pokolenia na pokolenie (forma
ustna). Dopiero pózniej zostaly one spisane i posegregowane. Jednym z
glównych zbiorów jest „Mitologia Jana Parandowskiego ”. Dowiadujemy sie
z niej o spolecznosci starozytnych Greków. Mity zawarte w tym zbiorze
opowiadaja nam historie wiary . W
mitologii greckiej wystepuje
politeizm, czyli wiara w wielu bogów, którzy posiadaja nadprzyrodzone
cechy. Mity pelnily kilka zasadniczych ról w zyciu Greków :
*Poznawcze - dawaly one ludziom tamtej epoki szanse zrozumienia zjawisk
przyrodniczych, z którymi mieli oni bezposredni kontakt.
*Mity ksztaltowaly swiatopoglad, dawaly mozliwosc wyjasnienia zjawisk
spolecznych i rytualów zwiazanych z wiara. To wszystko stanowilo
wzmocnienie wiezi spolecznej i wiezi sakralnej, która wyrazala kulty
bogów i ukazywala obrzedy z tym zwiazane.
*Postaci bogów, herosów lub nawet zwyklych ludzi przedstawialy rózne
archetypy, które ukazywaly cechy rzeczywistych ludzi. Na przyklad
postacie Zeusa i Kronosa przedstawiaja rywalizacje miedzy ojcem a
synem. Zachowanie Ikara obrazuje nam nieposluszenstwo wobec rodzica i
ciekawosc swiata.
Prawie kazda postac w mitologii ukazuje nam model zachowania sie ludzi.
Czy swiat ludzi i swiat bogów w mitach greckich jest naprawde
nierozerwalnie powiazany ze soba ? Czy ludzie i
bogowie sa od siebie
zalezni ? Moim zdaniem tak. Mysle, ze te dwa swiaty nie mogly by
istniec osobno. Swiat ludzi jest w ogromnym stopniu zalezny od bogów.
Ingeruja oni w ludzkie zycie. Ludzie ze swoimi problemami przychodzili
do bogów, z nadzieja, ze jako istoty stojace ponad ludzmi pomoga im
rozwiazac spory i nieporozumienia. Ludzie i bogowie przyjaznili sie.
Czesto ludzie byli zapraszani na uczty olimpijskie, gdzie rozkoszowali
sie ambrozja, dajaca wieczna młodosc jak i innymi niebianskimi
potrawami. Lecz niekiedy zdarzało sie tak, że ludzie zdradzili
tajemnice, ktore przypadkiem usłyszeli znajdując sie na przyjęciach u
bogów i zostali surowo ukarani ( np: Syzyf )
Bogowie greccy dzielili sie na wyzsze i nizsze klasy, a w kazdej z nich
toczyla sie walka o wladze. Niektóre bóstwa towarzyszyly czlowiekowi
podczas róznych uczt i zabaw. Byl wsród nich Dionizos - bóg zycia i
winnej latorosli, uwielbiajacy nad wszystko rozrywki i wino. Oprócz
niego nalezaly do nich równiez Euterpe - zajmujaca sie liryka, Taleia -
komedia. Inna ceniona boginia byla Demeter - boginka zycia i urodzaju.
Najwiecej czasu z ludzmi spedzila Atena, która uczyla Greków róznego
rodzaju rzemiosla oraz Afrodyta która uszczesliwiala ludzi dajac im
milosc.
Świat ludzi był zalezny od swiata bogow,a dokladniej losy ludzkie
zalezaly od bogow i przeznaczenia. W przeciwienstwie do bostw czlowiek
byl smiertelny.Niezwyklym faktem bylo to, ze bogowie olimpijscy udawali
sie na Ziemie, aby zaznac rozkoszy ze smiertelnymi kobietami. Z tych
zwiazków rodzili sie zazwyczaj potezni i przerastajacy swa sila
zwyklych ludzi herosi. Umierali oni jednak mlodo, poniewaz byli oni
przesladowani przez zazdrosne zony bogów(Jednym z nich byl Herkules -
syn Zeusa i królowej Alkmeny. Z pomoca innych bogów udalo mu sie
uniknac smierci z reki zony wladcy Olimpu -Hery. Jednak jego zycie bylo
przepelnione ciezka praca, bólem i walka, aby w koncu mógl stac sie
mieszkancem swietej góry)
Sylwetki bogów i ludzi byly bardzo podobne. Bóstwa charakteryzuja sie
tymi samymi cechami co ludzie. Byli zazdrosni, czego dowodem jest spór
Afrodyty, Ateny i Hery o jablko z napisem „ Dla najpiekniejszej ”,
które rzucila bogini niezgody Eris. Byli zawistni i zadni wladzy np. wmicie o „Narodzinach swiata” czytamy, ze Kronos chcac uniknac
przeznaczenia, pozera swoje dzieci, aby nie stracic wladzy. Ale nie
mozna mówic jedynie o zlych cechach, poniewaz posiadali i te dobre,
których bylo znacznie wiecej.
Te dwa swiaty sa czesto okreslane zdaniem „Bogowie jak ludzie - ludzie
jak bogowie”. wypowiedzenie to okresla bohaterów mitologii. Prezentuje
ona bogów greckich, którzy sa ogromnie podobni do ludzi - maja te same
pragnienia i namietnosci, rywalizuja o wzgledy Zeusa, zazdroszcza
sobie, dokonuja zemsty, kochaja i nienawidza. Bogów greckich mozna
przekupic, mozna wplynac na ich decyzje. Bogowie pod wzgledem etycznym
nie przewyzszaja ludzi, nie ma miedzy nimi wielkiej róznicy - bogowie
sa tacy jak ludzie, a ludzie moga byc tacy jak bogowie.
W mitologii to co niejasne, chwiejne, nieokreslone otrzymuje wyraz i
ksztalt. Przy tym wyraz ten zostaje przeksztalcony w fabule i uzyskuje
motywacje w postaci bogów uosabiajacych sily natury czy oblicza duszy
czlowieka. Przybliza legendarnych bohaterów, bogów jako istoty bliskie
i podobne czlowiekowi. Dzieki mitycznym formom myslenia wszelkie
problemy wiazace sie z zagadnieniami niezrozumialymi zostaja wyjasnione
i przyblizone zwyklemu czlowiekowi.