W. Goethe "Cierpienia młodego Wertera"
Goethe był wybitnym pisarzem - "Cierpienia..." to jego młodzieńczy
utwór
mający charakter autobiograficzny - jest obrazem młodzieńczej
miłości autora do Charlotty Buff. Biografizm jest cechą
charakterystyczną literatury romantycznej. Ówczesny krytyk literacki,
pani de Stäel określiła "Cierpienia..." książką wyborną. Sformułowała
tezę, że jest to "sztuka bez reguł". Autor przełamał powieściowe
konwencje literackie wypracowane przez literaturę oświeceniową. Akcja
nie zajmuje jednego miejsca, prezentuje stan ludzkiej duszy, umysłu,
charakterystykę człowieka, motywację działania. Jest to przykład
powieści epistolarnej - listowej. Ciekawym zabiegiem artystycznym jest
uczynienie bohatera narratorem powieści.
Werter, wspominając swoje dzieciństwo, mówi, że cechuje go bardzo
rozbudowana marzycielskość i wrażliwość. Jego osobowość ukształtowała
literatura, wspomina jaką rolę w jego życiu odegrały pieśni Osjana.
Literatura preromantyczna trafiając na podatny grunt wyobraźni
wykształciła w Werterze głęboką niechęć do podziałów społecznych.
Poglądy religijne bohatera są trudne do sprecyzowania, gdyż jego system
religijny nie jest zbyt przejrzysty. Poszukuje on sensu
istnienia i nie
może go odnaleźć - sensem istnienia dla Wertera staje się miłość.
Doświadcza głębokiego niepokoju - los człowieka jest zdeterminowany
przez naturę, czego by nie uczynił, to i tak doświadczy tragizmu, bólu.
Całokształt doznań niepokoju, bólu to Weltschmerz. Na
samobójstwo Wertera składają się następujące czynniki :
zawód miłosny,
tragiczne rozumienie natury,
zawód towarzyski, doznanie porażki towarzyskiej - traktowany był jako salonowy odmieniec.
Bohater werterowski - jednostka doświadczająca bólu istnienia, skłonna
do melancholii, poszukująca piękna prawdy, poezji. Zazwyczaj
nieszczęśliwie zakochana i na tle tej miłości popełniająca samobójstwo.