William Szekspir urodził się w 1564 roku w niewielkim miasteczku
Stratford i tam też umarł w roku 1616. Był genialnym
dramaturgiem i
poetą, któremu zawdzięczamy prawdziwą rewolucję w dziejach dramatu i
narodziny nowoczesnego teatru europejskiego. Moim zdaniem nieustająca
popularność dramatów Szekspira ma kilka źródeł. Każde z nich jest
bardzo ważne i tylko razem zagwarantowały tak dobre miejsce w historii
literatury angielskiemu dramaturgowi. Upłynęły, bowiem cztery stulecia,
a jego sztuki do dziś są wystawiane deskach teatrów na całym świecie.
W mojej pracy wykorzystam trzy dramaty i ich adaptacje teatralne i
filmowe. Z komedii wybrałam „Sen nocy letniej”. Z dramatu historycznego
„Król Henryk IV”, a z tragedii przedstawię „Romea i Julię”. Uważam te
dzieła za najwspanialsze i bardzo aktualne do tej pory bez problemu
można je obejrzeć w teatrze jak i na ekranie telewizora. Twórczość
Szekspira przetrwała do dziś i jest bardzo ważnym elementem w
literaturze światowej.
Uważam, że najważniejsza przyczyna niezwykłej popularności dramatów
Szekspira polega na ich uniwersalności. Nawet w dzisiejszych czasach
tematy poruszane w tych sztukach są tak samo aktualne jak w czasach
teatru elżbietańskiego.
Szekspir celowo nie osadzał swych sztuk zbyt
mocno w realiach historycznych. Dramat rozgrywa się nie w związku z
dziejowymi zwrotami, a poprzez działania bohaterów. Czasy się
zmieniają, powstają i padają królestwa, w historii pełno jest krwawych
rewolucji i wojen, ale mimo tych kataklizmów dziejowych człowiek i
sposób jego postępowania niewiele się zmienia. Toteż motywacje
szekspirowskich bohaterów są dla nas czytelne. Nie mamy dziś żadnego
problemu ze zrozumieniem ich racji. Wielką zaletą twórczości Szekspira
jest właśnie to, że poświęcona jest ona głównie ludziom i ich
namiętnościom, a nie znanym z podręczników historii, nużącymi
opowieściami o dynastiach i monarchach. Toteż w dramatach Szekspira nie
jest ważne, gdzie rzecz się dzieje, ale dlaczego i jak. To
decyduje o
tym, że dramaty te są do dziś popularne. Dzisiejszy widz także jest
zainteresowany sensacyjnymi wydarzeniami demaskującymi prawdę o
zachowaniu człowieka.
Atrakcyjność dramatów szekspirowskich nie płynie tylko i wyłącznie z
faktu, że dziś są to widowiska historyczne i kostiumowe. Składa się na
nią tematyka podejmowana przez dramaturga w jego dziełach. Chciałoby
się rzec, że Szekspir doskonale wiedział, co decyduje o sukcesie i
poczytności dzieła literackiego. Fabuła dramatów Szekspira doskonale
trafia w zapotrzebowania odbiorcy w każdych czasach. Już przecież
starożytni wiedzieli, że tragedia powinna być dla widza wstrząsem. Choć
Szekspir przełamywał w swej twórczości wiele formalnych zasad
rządzących teatrem antycznym, tej jednej trzymał się ściśle: tragedia
musi szokować. Jednak dobry dramat nie powinien przestraszać widza czy
czytelnika. Odbiorca nie może mieć poczucia, że i jemu przydarzy się
coś podobnego do wydarzeń scenicznych. Dlatego Szekspir umieszcza akcje
swych dramatów zazwyczaj w niecodziennej scenerii: w królewskich
pałacach, pośród wielkiej polityki.
Atrakcyjność dramatów Szekspira podnosi również ich niecodzienność.
Autor ukazuje wydarzenia niezwykłe: pałacowe przewroty, wielkie
polityczne wstrząsy, w dramatach działają siły nadprzyrodzone - duchy,
czarownice i upiory. Wszystko to decyduje także i dziś o popularności
dzieł Szekspira. Widz pragnie niesamowitości i, kto chce sobie
zaskarbić jego wdzięczność, musi mu je dać.
Akcja dramatów Szekspira przykuwa uwagę. Zbrodnia jest w dziełach
dramaturga główną osnową tragedii. Toteż dramaty Szekspira obfitują w
sceny morderstw i gwałtów. Żeby nie narazić się na zarzut
deprawatorstwa, Szekspir zawsze tak prowadzi akcję swych utworów, aby w
finale zło zostało ukarane i aby sprawiedliwość odniosła triumfalne
zwycięstwo. To także decyduje o nieustającej popularności dzieł
Szekspira.
Prócz powyżej wymienionych cech dzieł Szekspira, które gwarantują mupopularność wśród szerokiego kręgu odbiorców, dzieła te posiadają
jeszcze pewne zalety, które dostrzeże tylko miłośnik literatury.
Dramaty Szekspira doskonale oddają klimat epoki, w jakiej powstały.
Mimo swej uniwersalności, nie mogły się oprzeć wpływom specyficznego,
dla czasów ich powstania, sposobu myślenia. Na niesłabnącą popularność
sztuk Szekspira składają się więc ich ponadczasowość, atrakcyjność
fabuły, zalety historyczne tych dramatów i ich głęboka, życiowa
mądrość. Wydaje się to bardzo proste, jednak stworzyć arcydzieła,
trzeba mieć jeszcze jedno - geniusz, którym odznaczał się William
Szekspir.
W mojej pracy chce wykazać, że dzieła tego wspaniałego dramaturga
zinterpretowane tak różnie przez reżyserów teatru i kina nie tracą
swego uroku. Wybrałam najlepsze moim zdaniem adaptacje grane przez
wybitnych aktorów.