"Odprawa posłów
greckich" była pierwszą i jedyną tragedią renesansową w
polskiej literaturze. Kochanowski pisząc dzieło
opierał się na
starożytnych wzorcach dotyczących budowy tragedii, charakteru postaci i
prostoty stylu. Dramat Kochanowskiego przejawia zatem klasyczną regułę
jedności czasu i miejsca akcji.
O "Odprawie..." nie możemy powiedzieć, że jest tylko dramatem
moralno-politycznym, ale także społecznym. W utworze Jana
Kochanowskiego rola bogów została wyeliminowana. Czy Helena wróci do
Grecji wraz z posłami tylko i wyłącznie od ludzkich
decyzji, od rady
trojańskiej, która ma zebrać się, aby rozważyć odpowiedź na żądanie
greckich wysłanników. Konfliktu tragicznego utworu Kochanowskiego
należy więc doszukiwać się nie w konstrukcjach bohaterów, ich losu i
działania, ale w samym temacie dramatu. Wojna, bądź pokój - ta
konsekwencja decyzji Rady - staje sie sytuacją pobierczą, która
sprawdza wartość moralną społeczeństwa. "Odprawa posłów greckich"
okazuje się w takim kontekście tragedią racji politycznych,
społecznych, moralnych, które decyduja o losach ojczyzny. Racje te
zostały w utworze jednoznacznie przeciwstawione: prywata -
odpowiedzialności za państwo, polityczna lekkomyślność - surowej
rozwadze, dążenie do wojny - umiłowaniu pokoju. Tragedia Kochanowskiego
buduje więc sytuację, w której losy państwa znajdują się w rękach
ludzi; od ich decyzji zależą dalsze dzieje państwa.
Aleksander, Ikeaton, młodzież arystokratyczna Troi reprezentuje
polityczną i moralną niedojrzałość. Ich prywata, lekkomyślność, brak
odpowiedzialności za dobro wspólne doprowadza do wojny.
Przedstawicielem z kolei moralnej i politycznej mądrości jest Antenor -
bohater, który wykorzystuje wszelkie możliwości, aby nie dopuścić do
tragicznego finału.Ważną postacią jest także Ulisses, którego sławny
monolog zapowiada "zginienie nierządnego królestwa".
Proroctwo Kasandry wieńczy patriotyczno-obywatelski sens utworu: tak
giną królestwa, których obywatele nie kierują sie prawością,
umiłowaniem zgody i pokoju.