Znajdź
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Załóż konto na Schvoong wpisując dane

Jesteś zarejestrowany? Zaloguj się!
×

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

albo

Nie jesteś zarejestrowany? Zarejestruj się!
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

Strona główna Shvoong>Sztuka I Nauki Humanistyczne>System wartości maturzystów końca XX wieku i ich postawy wobec osób niepełnosprawnych

System wartości maturzystów końca XX wieku i ich postawy wobec osób niepełnosprawnych

książki Recenzja   według:Franchi     Autor : Barlak Marianna
ª
 
Barlak M. (2006), System wartości maturzystów końca XX wieku i ich postawy wobec osób niepełnosprawnych. Akademia Wychowania Fizycznego. Warszawa, (ss. 235). Publikacja Marianny Barlak wpisuje się znacząco w aktualną dyskusję na temat kondycji moralnej współczesnej młodzieży. Literatura psychologiczno-pedagogiczna rzadko podejmuje tę tematykę. Wydaje się, że badacze poszukując atrakcyjnych koncepcji wyjaśniających procesy poznawcze, motywacyjne i emocjonalne, nierzadko prezentują je w kluczu behawioralnej skuteczności, pozostawiając na marginesie problematykę wartości. Autorka już na pierwszych stronach swojego opracowania jasno określa wychowanie „jako pomoc osobie wychowanka w procesie jego stawania się człowiekiem dobrym moralnie” (s. 10). Człowiek moralnie dobry, zgodnie z przyjętą przez Autorkę koncepcją Maxa Schelera, to taki, który odkrył wartość osoby i jej godność. Uznał równość i godność wszystkich ludzi, niezależnie od zewnętrznych uposażeń, tytułów, znajomości czy kondycji psychofizycznej. Tego rodzaju odkrycia nie zastąpią żadne programy służące integracji społecznej z niepełnosprawnością. W takim rozumieniu procesu wychowania, istotnym wydaje się być odniesienie postaw młodzieży wobec osób niepełnosprawnych do jej wartości moralnych. Przyjmując takie założenie Autorka podjęła się badań nad świadomością aksjologiczną maturzystów końca XX wieku oraz ich postawami w odniesieniu do niepełnosprawności i osób niepełnosprawnych. Efektem tego przedsięwzięcia jest prezentowana praca. Składa się ona z części teoretycznej, z części określającej zakres i problematykę badań oraz z części empirycznej, w której Autorka prezentuje wyniki badań własnych. Część teoretyczna zbudowana z czterech rozdziałów wnikliwie zapoznaje czytelnika z niezbędnymi elementami teoretycznymi na temat wartości, postaw, w tym postaw wobec niepełnosprawności. Refleksje te są bardzo cenne dla czytelnika, zważywszy, że w polskiej pedagogice problematyka aksjologii zaczęła się pojawiać dopiero po 1989 roku. Niestety, jeszcze w sposób nieśmiały i niewystarczający. Proponowanie i rozwijanie alternatywnych koncepcji wychowawczych, nieuwzględniających naszej kultury, tożsamości i świata poprawnie rozumianych wartości, wewnątrz systemu edukacyjnego, jest nie tylko mało skuteczne, ale wręcz nie przydatne. Brak aksjologicznej stabilności w procesie wychowania nieuchronnie prowadzi, co niestety możemy obserwować również w naszym kraju, do zastępowania wychowania warsztatami, psychoterapią, różnego rodzaju treningami rozwoju osobowości. Uczymy młodzież funkcjonalności, skuteczności, gubiąc jednocześnie istotę wychowania polegającą na towarzyszeniu wychowankowi w jego stawaniu się dobrym moralnie. Głównym celem badań było zweryfikowanie czy i w jaki sposób młodzież rozpoznała wartości w ich obiektywnym uhierarchizowaniu, jak chciał Max Scheler. Badanie dotyczyło również poszukiwania związków wartości z postawami odnoszącymi się do specyficznej grupy społecznej, określanej wspólnym terminem niepełnosprawni. W tym celu Autorka zastosowała stosowne narzędzia badawcze: Skalę Wartości Schelerowskich oraz Ankietę „Inwalidzi są wśród nas” Antoniny Ostrowskiej. Badaniami objęto ostatecznie 1017 osób w przypadku analizy wartości oraz 1007 przy analizach dotyczących postaw. Szczególe wyniki i analizy prezentowane są w trzeciej części pracy. Dokładna analiza dostarcza czytelnikowi nie tylko wielowymiarowej fotografii świata wartości młodzieży, ale – co jest ważniejsze – pozwala przede wszystkim na szczegółową prognozę, tego co będzie się działo w świecie polityki, gospodarki i kultury. W tych przestrzeniach będą się realizować młodzi ludzie, nie tylko praktycznie, ale przede wszystkim mentalnościowo. Będą decydować o sposobach rozwiązywania codziennych problemów egzystencjalnych. Uzyskane,drogą poprawnie dobranych modułów statystycznych, wyniki pozwalają wnikliwie spojrzeć na współczesną młodzież. Prezentowany przez M. Barlak empiryczny obraz świata młodzieży, to grupa cechująca się dużą wrażliwością.
Spośród wartości schelerowskich najwyższą rangę wyboru uzyskały takie wartości jak „pokój”, „uczciwość” i na trzecim miejscu „Bóg”. Najwyższy poziom wyborów uzyskiwały podskale wartości moralnych, wartości prawdy i wartości święte, ze wskazaniem jednak na wartości święte świeckie związane z patriotyzmem. Niepokoi jednak badaczkę fakt najniższej pozycji, gdzie znalazły się wartości witalne i sprawności oraz witalne wartości wytrzymałości. Wydaje się, że młodzież ze swej natury winna cechować się bardziej pozytywnym stosunkiem do sprawności i wytrzymałości. Na tle uzyskanych hierarchii wartości młodzieży maturalnej badaczka podejmuje empirycznie testowane zagadnienie postaw młodzieży wobec niepełnosprawności. Wydaje się, że we współczesnym świecie, nierzadko agresywnie promującym kult ciała, siły witalnej posuniętej aż do przemocy, pytanie o postawę wobec niepełnosprawności może być przedsięwzięciem trudnym. Społeczna presja wspomnianego kultu witalności oraz osobiste przekonania mogą pozostawać w swoistym konflikcie. Deklaratywność postaw nie zawsze bowiem odpowiada samym postawom. Rzetelność wyników w tym przypadku zagwarantowana jest zastosowaniem specyficznych metod statystycznych. Od jakości postaw wobec niepełnosprawnych zdrowych członków społeczeństwa zależy proces upodmiotowiania tych pierwszych, czyli włączania się ich we wszystkie nurty życia społecznego na zasadzie współuczestnictwa. Badana młodzież posiada w swojej świadomości obraz człowieka niepełnosprawnego, który jest interesujący, schludny, przyjaźnie nastawiony, prostolinijny i wytrwały. Cechy te połączone z zaufaniem, jakie budzą niepełnosprawni, otwierają drogę do pozytywnych relacji. Prezentowany przez Autorkę obraz młodzieży, w porównaniu z badaniami z przed 7-8 lat prowadzonymi przez innych badaczy, ewaluował w dobrym kierunku. Być może jest to efekt podejmowanych działań integracyjnych. Opinie młodzieży na temat niepełnosprawnych uzależnione są od rodzajów niepełnosprawności. Za najcięższy rodzaj niepełnosprawności młodzież uznała upośledzenie umysłowe (53,1% badanych), a następnie brak wzroku (21,1%). Waga ciężkości przypisywanym formom niepełnosprawności wpływa istotnie na sposób postrzegania niepełnosprawnych, ich szans integracyjnych oraz deklaracje młodzieży o sposobach i ewentualnych formach bliskości kontaktu z takimi osobami. Dane te bogato przedstawia i interpretuje Autorka w znacznej części swojej pracy (24 tabele). Uzyskane wyniki jednoznacznie potwierdzają potencjał dobra badanej młodzieży maturalnej, oraz wskazują na możliwe kierunki pracy pedagogicznej. Jednocześnie zaprzeczają potocznym opiniom o bezideowości młodzieży, jej nastawieniu konsumpcyjnemu czy apatii wobec najsłabszych. Praca M. Barlak swoimi refleksjami zachęca również świat pedagogów i wychowawców do krytycznej samooceny na temat proponowanych niekiedy wszelkiego rodzaju pseudoautorytetów moralnych. Pracę kończą wnioski i precyzyjnie sformułowane postulaty dla praktyki. Dotyczą one trzech obszarów: pedagogiki, szkolnej praktyki wychowawczo-dydaktycznej oraz ewentualnych dalszych projektów badawczych. W tym sensie powiązanie przez Autorkę pedagogiki z etyką stanowi niewątpliwie unikalną pozycję, która winna znaleźć się na biurku wszystkich osób pracujących z młodzieżą. Kazimierz Franczak
Opublikowano dnia: 18 lipca, 2007   
Proszę oceń : 1 2 3 4 5
Tłumacz Wyślij Odnośnik Drukuj
X

.