Węgiel kamienny, zwany niekiedy czarnym, a w krajach anglosaskich węglem bitumicznym, powinien zwierać poniżej 8 – 10 % wilgotności całkowitej, poniżej 42 % części lotnych i wykazywać wartość ciepła spalania powyżej 29,3 MJ/kg.
Pokład
węgla zbudowany jest z warstewek czystego węgla, poprzedzielanych warstewkami skały płonnej.
Węgiel jest skałą organiczną, której skład zmienia
się zarówno w zależności od budującego ją materiału wyjściowego, jak też i zmiennego procesu uwęglenia.
Terminologia i klasyfikacje petrograficzne węgla kamiennego zostały opracowane i zatwierdzone w ramach działalności Międzynarodowego Komitetu Petrologii Węgla i obecnie obowiązują w skali międzynarodowej wszystkie kraje węglowe. Zgodnie z tą ogólnie przyjętą nomenklaturą w petrografii węgla wyróżnia się : litotypy, maceraty, mikrolitotypy, karbomineryty oraz minerały i skały.
Węgiel kamienny w pokładzie tworzy zwykle pasemka różniące się pomiędzy sobą połyskiem, barwą i innymi cechami zewnętrznymi.
Połysk węgla kamiennego jest jego najistotniejszą cechą zewnętrzną. Intensywność połysku jest ściśle związana ze stopniem
uwęglenia oraz ze składem petrograficznym.
Barwa węgla kamiennego jest odzwierciedleniem przede wszystkim jego składu petrograficznego, a także stopnia uwęglenia. Ze względu na skład petrograficzny węgla można wyróżnić jego barwę smolistoczarną, czarną, szarą, szaroczarną. Zaś ze względu na stopień uwęglenia, węgiel przechodzi od barwy brunatnoczarnej poprzez czarną, szaroczarną do ołowianoszarej a nawet do żółtawoszarej.
Pod względem makrostrukturalnym wyróżnia się węgiel pasemkowy, smugowy i pasemkowo-smugowy.
W zależności od
grubości pasemek i smug węgiel można podzielić na :
• węgiel smugowy o grubość smug i pasemek do 1 mm,
• węgiel drobnopasemkowy o grubości pasemek od 1-3 mm,
• węgiel średniopasemkowy o grubości pasemek od 3-7 mm,
• węgiel grubopasemkowy o grubości pasemek powyżej 7 mm.
Pod względem teksturalnym wyróżnia się zwykle węgiel o teksturze ławicowej i masywnej.
Węgiel kamienny charakteryzuje się występowaniem oddzielności.
Węgiel wykazuje w zależności od budowy petrograficznej i stopnia uwęglenia charakterystyczny przełam – muszlowy, nierówny, włóknisty. W związku z otrzymaniem przełamu, można wyróżnić węgiel zwięzły lub kruchy oraz węgiel twardy lub miękki.
Na podstawie cech zewnętrznych w międzynarodowej terminologii petrograficznej, zgodnie z definicją C.A. Selera, wyróżniono cztery odmiany petrograficzne humusowego węgla kamiennego, czyli tzw. linotypy, które po raz pierwszy opisane zostały w 1991 r. przez Marię Stopes.
Są to :
• węgiel błyszczący (witryn) – charakteryzujący się intensywnym połyskiem i smolistoczarną barwą. Ten rodzaj węgla tworzy w pokładzie smugi i pasemka o grubości od kilku
mm (1-13mm) do rzadziej kilku cm ( 2-5 cm). Zawartość węgla błyszczącego w pokładach węgla niskouwęglonego wynosi średnio 5 – 20 %. Zawartość popiołu w węglu błyszczącym jest nieznaczna i zmienna w zakresie 2 – 6 % .
• węgiel półbłyszczący (klary) – charakteryzujący się obecnością naprzemianlegle ułożonych drobnych pasemek węgla matowego i błyszczącego. Jest to węgiel drobnopasemkowy, gdzie grubość poszczególnych pasemek wynosi poniżej 3 mm.
• węgiel matowy (duryn) – który, może posiadać barwę szarą lub barwę brunatnoczarną. Ten rodzaj węgla występuje rzadziej niż węgiel błyszczący lub półbłyszczący.
• węgiel włóknisty (fuzyn) – który, przypomina w dużym stopniu węgiel drzewny. Charakteryzuje się dużą kruchością i ścieralnością.
Według Polskiej Normy węgiel kamienny został podzielony na typy zgodnie z naturalnymi cechami, charakteryzującymi jego przydatność technologiczną, określoną następującymi:
• zawartość części lotnych w węglu (V) w przeliczeniu na substancję bezpopiołową i suchą,
• zdolność spiekania,
• dylatacja,
• ciepło spalania węgla w przeliczeniu na substancję bezpopiopłową i suchą.
Ze względu na zastosowanie przyjmuje się podział węglana :
• węgiel energetyczny,
• węgiel koksujący,
• węgiel specjalny.
Więcej streszczeń na temat Węgiel kamienny.