Znajdź
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Załóż konto na Schvoong wpisując dane

Jesteś zarejestrowany? Zaloguj się!
×

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

albo

Nie jesteś zarejestrowany? Zarejestruj się!
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

Żeliwa i staliwa

artykułu Streszczenie   według:pudzius    
ª
 
Żeliwo:
Odlewniczy stop żelaza z węglem o takiej zawartości węgla która zapewnia krzepnięcie z przemianą eutektyczną (praktycznie 2,5 do 4.5%C), zawierający pewne ilości krzemu (do 3,5%), manganu (do 1%), fosforu (do 0,8%) i siarki (do 0,3%) pochodzenia metalurgicznego

Klasyfikacja:
Węgiel w żeliwach (poza osnową) może występować w postaci związanej jako cementyt (ogólnie węgliki) bądź w postaci wolnej jako grafit w zależności od czego rozróżnia się:
- żeliwa szare - węgiel w postaci grafitu,
- żeliwa białe - węgiel związany w cementycie,
- żeliwa połowiczne (pstre) z węglem występującym zarówno w postaci wolnej jak i związanej.

Własności żeliwa:
Główną zaletą żeliwa szarego są dobre własności odlewnicze: wysoka rzadkopłynność, mały skurcz odlewniczy (0,6 do 1,25%), dobre wypełnianie wnęki form. Inne zalety żeliwa szarego związane z obecnością grafitu w strukturze to dobre własności przeciwcierne, zdolność tłumienia drgań, dobra obrabialność. Dodatkową zaletą tych żeliw jest niska cena.
Żeliwa szare są powszechnie stosowanym materiałem konstrukcyjnym w przemyśle maszynowym, kolejowym, samochodowym (np. korpusy maszyn, płyty fundamentowe, pierścienie tłokowe, bębny hamulcowe, tuleje cylindrowe, armatura itd.).
Własności wytrzymałościowe żeliw szarych zależą przede wszystkim od postaci i wielkości wydzieleń grafitu.

Odmianą żeliw szarych są żeliwa modyfikowane, zawierające bardzo drobny grafit płatkowy, dzięki czemu ich wytrzymałość jest znacznie wyższa niż żeliw zwykłych. Rozdrobnienie grafitu uzyskuje się przez dodanie do żeliwa przed odlaniem tzw. modyfikatora, najczęściej w postaci sproszkowanego żelazokrzemu.

Żeliwa białe jako materiał konstrukcyjny prawie nie mają szerszego zastosowania technicznego, natomiast powierzchniowa warstwa żeliwa białego na żeliwie szarym, powstająca przez tzw. zabielenie (tj. szybkie lokalne ochłodzenie odlewu) jest stosowana w celu zwiększenia odporności materiału na ścieranie. Zabielenie żeliwa szarego stosuje się czasem w przypadku mniej odpowiedzialnych prowadnic korpusów maszyn, bieżni kół wagoników roboczych.

Obróbka cieplna żeliwa białego:
Żeliwami ciągliwymi nazywa się żeliwa białe, które ulegają określonemu uplastycznieniu dzięki obróbce cieplnej (grafityzowanie) albo cieplno − chemicznej (odwęglanie) i zawierają grafit w postaci tzw. węgla żarzenia.
Grafityzowanie polega na wyżarzaniu w 950 ÷ 1000oC przez kilkadziesiąt godzin w atmosferze obojętnej. W pierwszym okresie grafityzacji rozkłada się cementyt pierwotny (z ledeburytu) i pewna część wtórnego aż do ustalenia równowagi węgla żarzenia i nasyconego węglem austenitu. Dalszy rozkład cementytu wtórnego jest możliwy tylko przy obniżaniu temperatury, ponieważ zmniejsza się wtedy rozpuszczalność węgla w austenicie. Powolne obniżanie temperatury zapewnia okres pośredniej grafityzacji, w którym węgiel żarzenia wydziela się z austenitu. Dalszy przebieg wyżarzania zależy od rodzaju wymaganej osnowy. Węgiel żarzenia w osnowie ferrytycznej (tzn. całkowitą grafityzację cementytu wtórnego) zapewnia bardzo powolne studzenie (3 ÷ 5oC/h) w zakresie 760 ÷ 670oC. Węgiel żarzenia w osnowie perlitycznej zapewnia powolne chłodzenie (50oC/h) bezpośrednio po zakończeniu pierwszego okresu grafityzacji, a w osnowie ferrytyczno – perlitycznej – pośrednia grafityzacja w temperaturze około 670oC przez odpowiedni czas.
Zaletą grafityzowania jest jednakowa struktura na przekroju nawet znacznej grubości. Żeliwo ciągliwe czarne stosowane jest na odlewy nie wymagające większej wytrzymałości, a przy tym tanie, jak części maszyn rolniczych, maszyn do szycia, artykułów gospodarstwa domowego. Żeliwo ciągliwe perlityczne ma zastosowanie na części silniej obciążone
Odwęglanie polega na wyżarzaniu w 1000oC przez kilkadziesiąt godzin w atmosferze utleniającej. W czasie wyżarzanie następuje grafityzacja oraz utlenianie węgla z powierzchniowej warstwy odlewu. W miarę postępu procesu tworzy się gradient stężenia i węgiel z warstw podpowierzchniowych dyfunduje odrdzeniowo ulegając dalszemu utlenianiu. Struktura żeliwa odwęglonego zmienia się na przekroju. Całkowite odwęglenie obserwuje się na głębokości 6 ÷ 8 mm od powierzchni – odpowiada mu struktura ferrytyczna, przechodząca głębiej w ferrytyczno-perlityczną i perlityczną z węglem żarzenia w rdzeniu. Dlatego odwęglaniu nie poddaje się odlewów o grubości powyżej 12 mm. Z powodu jasnej barwy przełomu całkowicie odwęglonego, żeliwo takie nazywane jest żeliwem ciągliwym białym. Dodatnią cechą tego rodzaju żeliwa jest dobra spawalność, natomiast jest gorzej skrawalne od żeliwa ciągliwego czarnego, dlatego stosuje się je na cienkościenne odlewy niezbyt mocno obciążone i nie wymagające większej obróbki skrawaniem części maszyn, pojazdów mechanicznych, artykułów gospodarstwa domowego.

Żeliwa sferoidalne:
Żeliwami sferoidalnymi nazywa się żeliwa, w których grafit powstaje podczas krzepnięcia w postaci kulkowej. Uzyskuje się je w wyniku procesu modyfikacji, polegającym na prowadzeniu do metalu (bezpośrednio przed odlaniem) dodatku sferoidyzującego w postaci magnezu, ceru, lantanu, wapnia itp.
Struktura osnowy żeliw sferoidalnych, podobnie jak żeliw szarych zwykłych może być ferrytyczna, ferrytyczno-perlityczna lub perlityczna.
Dzięki kulistej postaci grafitu, żeliwa sferoidalne mają znacznie lepsze własności mechaniczne i z powodzeniem zastępują nie tylko staliwo lecz również niektóre odkuwki stalowe. Wytwarza się z nich takie części silników samochodowych jak wały korbowe, rozrządu,
Opublikowano dnia: 14 września, 2010   
Proszę oceń : 1 2 3 4 5
  1. Odpowiedz   Pytanie  :    dokonaj klasyfikacj staliw i rzeliw Zobacz wszystkie
  1. Odpowiedz   Pytanie  :    Pomogło mi w zadaniu przydało by się jesscze staliwo ;) Zobacz wszystkie
Tłumacz Wyślij Odnośnik Drukuj
X

.