Znajdź
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Załóż konto na Schvoong wpisując dane

Jesteś zarejestrowany? Zaloguj się!
×

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

albo

Nie jesteś zarejestrowany? Zarejestruj się!
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

Strona główna Shvoong>Nauki Ścisłe>Ekologia>Krasowienie i formy krasowe

Krasowienie i formy krasowe

artykułu Streszczenie   według:Inka88     Autor : nieznany
ª
 
Kras (procesy krasowe, krasowienie) - procesy rozpuszczania skał przez wody powierzchniowe i podziemne, jeden z rodzajów wietrzenia chemicznego. Krasowieniu podlegają przede wszystkim wapienie, a także dolomity, gips, sól kamienna. Mianem krasu określa się również formy powierzchni Ziemi powstałe w wyniku powyższych procesów, a także obszar, na jakim te procesy i formy występują. Nazwa pochodzi od płaskowyżu Kras w Słowenii, gdzie występuje to zjawisko. na przykładzie wapienia) Woda nasycona dwutlenkiem węgla (pochodzącym z atmosfery oraz z gnijących szczątków organicznych) wsiąka w ziemię rozpuszczając znajdujący się tam wapień. W wyniku reakcji tworzy się wodorosól - wodorowęglan wapnia. Następnie woda wraz z rozpuszczoną solą przepływa do jaskini, gdzie w wyniku odwrotnej reakcji wytrąca się węglan wapnia tworząc nacieki. CaCO3 + H2O + CO2 → Ca(HCO3)2 Ca(HCO3)2 → CaCO3↓ + H2O + CO2 Proces rozpuszczania przebiega dosyć szybko. Tempo to możemy określić licząc ilość wapieni rozpuszczonych w jednostce czasu. Intensywność rozpuszczania zależy od: klimatu, ilości opadów (zachodzi szybciej w klimacie wilgotnym) zawartości dwutlenku węgla w wodzie wysokości n.p.m. (na wysoko położonych obszarach woda krąży dłużej, więc intensywniej rozpuszcza skały) ukształtowania powierzchni (im bardziej płaski obszar, tym więcej wody wsiąka w głąb). Formy powierzchniowe: rynienki, żłobki i żebra - powstają na skutek działania płynącej wody opadowej Żłobek krasowy - forma krasu powierzchniowego, rodzaj podłużnej bruzdy o głębokości do 2 m, szerokości do kilkudziesięciu centymetrów i długości do kilkunastu metrów. Żłobki krasowe powstają na pochyłych powierzchniach skał krasowiejących w wyniku rozpuszczającej działalności wód pochodzących z opadów lub topnienia śniegu, ułożone są zgodnie z kierunkiem spływu wody. Występują zazwyczaj seryjnie - sąsiednie żłobki odgradza żebro krasowe. lej krasowy - płytkie, okrągłe lub eliptyczne zagłębienie, o średnicy do kilkuset m Leje krasowe powstają w wyniku rozpuszczania skał krasowiejących przez wodę, przy mniejszym lub większym udziale osiadania lub zapadania się stropów kanałów krasowych. Wskutek połączenia dwóch lub więcej lejów krasowych tworzy się uwał. polje (polja) - rozległa kotlina, o powierzchni do kilkuset km², powstała przez połączenie wielu uwałów i lejów krasowych mogoty i humy - ostańce sterczące na poljach ponor - miejsce, gdzie wody strumieni, potoków czy rzek wpływają pod powierzchnię terenu wywierzysko - źródło krasowe, miejsce w którym wody podziemne wypływają na powierzchnię Bardzo dobrym przykładem może być wykot Jaskini Wodnej na Polanie Pisanej bądź źródła w Janowie Lubelskim i okolicach.
Formy podziemne: Jaskinia krasowa - jaskinia powstała wskutek procesu krasowienia i zaliczana jest do form krasu podziemnego. Przybiera przeróżne kształty uformowane wskutek drążacej działalności wody zawierającej dwutlenek węgla. We wnętrzu jaskini krasowej można wyróżnić poszczególne formy krasu oraz nacieki: stalaktyty stalagmity stalagnaty draperie (zasłony naciekowe) perły jaskiniowe pola ryżowe misy martwicowe szczotki kalcytowe nacieki wełniste nacieki tarczowe nacieki grzybkowe nacieki inkrustacyjne nacieki aragonitowe Woda do jaskini dostaje się ponorem, natomiast uchodzi wywierzyskiem, jeśli dnem biegnie rzeka. W zagłębieniach mogą także powstawac jeziorka. Wyrożniamy dwa typy jaskiń krasowych: szczelinowe - powstają wskutek zwiększania objętości szczelin przez podziemne wody przepływowe - powstają wskutek wód, ktore przepływają pod ciśnieniem Jaskinie mogą być rozbudowane w kierunku poziomym lub pionowym. Stalaktyt, sopleniec - naciek jaskiniowy zazwyczaj w kształcie silnie wydłużonego sopla, narastającego od stropu jaskini krasowej ku dołowi wskutek wytrącania się węglanuwapnia z kapiącej wody lub - w przypadku jaskini lodowej - jej zamarzania. Specyficzna formą są stalaktyty makaronowe. Stalaktyty przyrastają bardzo wolno, maksymalnie ok. 1 mm rocznie. Stalaktytowi odpowiada zazwyczaj stalagmit w dnie jaskini, w wyniku ich połączenia powstaje kolumna zwana stalagnatem. Stalagmit - naciek jaskiniowy w postaci słupa, stożka, guza itp., narastającego od dna jaskini krasowej ku górze wskutek wytrącania się węglanu wapnia z kapiącej ze stropu wody - w przypadku jaskini lodowej - jej zamarzania. Stalagmitowi odpowiada zazwyczaj stalaktyt w stropie jaskini, w wyniku ich połączenia powstaje kolumna zwana stalagnatem.
Opublikowano dnia: 28 maja, 2006   
Proszę oceń : 1 2 3 4 5
Tłumacz Wyślij Odnośnik Drukuj
X

.