Kwasy karboksylowe w przyrodzie
KWASY KARBOKSYLOWE W
PRZYRODZIE
Kwasy karboksylowe są bardzo często spotykane w
przyrodzie. Stosuje
się je w
przemyśle spożywczym, tworzyw sztucznych,
lekarskim, barwników i farb. Tak więc te kwasy organiczne mają bardzo szerokie
zastosowanie.
KWAS mrówkowy – o wzorze HCOOH
to dymiąca, żrąca ciecz o ostrym zapachu.
Występuje w wydzielinach mrówek,
pszczół, w pokrzywach, igłach jodły. W dużym stężeniu jest niebezpieczny dla
człowieka, lecz najczęściej występują powierzchowne oparzenia od pokrzywy lub
mrówek. W przemyśle człowiek wykorzystał go do garbowania skór, impregnacji
tkanin, dezynfekcji, jako środek redukujący. Natomiast estry kwasu mrówkowego –
mrówczany – są stosowane jako składniki kompozycji zapachowych.
Kwas cytrynowy – to związek
organiczny z trzema grupami karboksylowymi. W świecie roślin jest bardzo
rozpowszechniony np. znajduje się w cytrynie; w „wolnym” stanie występuje w
postaci bezbarwnych kryształków o kwaśnym smaku. Przemysłowym sposobem
otrzymuje się go przez fermentację niektórych cukrów,
dekstryn, melasy. Stosuje się go w przemyśle spożywczym , włókniarskim,
poligraficznym (dodatek do farb drukarskich). Również używany do wyrobu leków w
postaci cytrynianów. Sole kwasu cytrynowego zapobiegają krzepnięciu
krwi-cytrynian sodu umożliwia konserwowanie krwi przeznaczonej do przetaczania.
Kwas
winowy – zawiera 2 jednakowe asymetryczne atomy węgla. Występuje w wielu
roślinach w postaci soli tegoż kwasu. Otrzymujemy go przez fermentację owoców
(winogron, jabłek, wiśni, porzeczek), podczas której wydziela się CO2.
Ten kwas ma wiele zastosowań, m.in.: w kosmetyce (wygładzanie zmarszczek), do
produkcji wina, w późniejszej fermentacji w produkcji octu, w cukiernictwie. Po
raz pierwszy otrzymał go L. Pasteur w 1842 i był to pierwszy wypadek rozdzielenia
racematu (mieszanina równej liczby cząsteczek izomeru).
Kwas szczawiowy – o wzorze HOOC–COOH,
to najprostszy kwas dikarboksylowy, występujący pod postacią bezbarwnych
kryształków rozpuszczalnych w wodzie, alkoholu etylowym i eterze. Występuje w
niewielkiej ilości w moczu ludzi i zwierząt oraz w postaci soli, głównie
potasowej. Spotykamy go w wakuolach (przestrzeniach cytoplazmy) wielu roślin
m.in.: szczawiu, rabarbaru. Otrzymujemy go również z mrówczanu sodu. Stosujemy
go w analizie chem., w farbiarstwie, do bielenia, wywabiania plam z atramentu,
w farbiarstwie, od oczyszczania metali i innych.
Kwas
mlekowy – o wzorze CH3CH(OH)COOH, ma postać syropowatej cieczy lub
kryształów (gdy jest bezwodny). Powstaje w wyniku fermentacji mlekowej wielu
sacharydów (mleka), a występuje w kwaśnym mleku, w kwaszonej (kiszonej)
kapuście i w pracujących mięśniach (tzw. kwas mlekowy mięsny) powodując objawy
zmęczenia. W przemyśle stosowany jest w farbiarstwie, do garbowania skór, lecz
głównie w przemyśle spożywczym i gospodarstwie domowym (w pysznym kwaśnym
mleku).
Kwas
octowy – o wzorze CH3COOH, to bezbarwna ciecz o ostrym zapachu.
Bezwodny kwas octowy nazywamy kwasem octowym
lodowatym, który krzepnie w temp. 16°C przybierając postać masy podobnej do lodu.
Stosujemy go jako rozpuszczalnik, do produkcji tworzyw sztucznych, środków
leczniczych, barwników, jedwabiu octanowego (szztucznego jedwabiu), środków
owadobójczych, acetonu, estrów (kompozycje zapachowe) oraz w przemyśle
spożywczym (ocet- 6% roztwór kwasu octowego)
Jak widać
kwasy karboksylowe mają szerokie zastosowanie w służbie ludziom; to dzięki nim
rozwinęły się różne gałęzie przemysłu. A to wszystko otrzymaliśmy wprost z
przyrody lub pośrednio od niej.
Więcej streszczeń na temat Kwasy karboksylowe w przyrodzie