Alkacymetria
Alkacymetria ( metody
zobojętniania) skupia metody miareczkowe oparte
na reakcjach kwas - zasada. Nazwę utworzono przez połączenie słów
"ACYDYMETRIA" (miareczkujemy zasadę kwasem) i "ALKALIMETRIA"
(miareczkujemy mianowanymi roztworami zasad).
Oznaczenia alkacymetryczne - oznaczenia ilościowe dużej liczebnie grupy
środków leczniczych o charakterze kwasowym i zasadowym. Właściwości
kwasowe lub
zasadowe oznaczonego związku wynikają z jego budowy
chemicznej. Ujawniają się w roztworze, a więc po rozpuszczeniu w
odpowiednim rozpuszczalniku. Jeśli rozpuszczalnik jest wodą to
zachodzący proces zobojętniania można przedstawić za pomocą metody
Arrheniusa:
kwas + zasada --> sól + woda (niezdysocjowana)
W zależności
od rodzaju powstałej soli (niezdysocjowanej)
odczyn środowiska w
pr (punkcie równoważnikowego) zobojętniania będzie
obojętny lub w przypadku soli hydrolizujących odczyn albo kwaśny albo
zasadowy.
Odczyn środowiska decyduje o doborze wskaźnika w celu ustalenia PR
zobojętniania. Oznaczenia alkacymetryczne w środowisku wodnym dają
dobre wyniki tylko w przypadku związków o wyraźnych charakterze kwaśnym
lub zasadowym. Związki o charakterze słabych kwasów lub słabych zasad
oraz ich sole nie dają dobrych wyników w reakcji ilościowego
zobojętniania w wodzie z uwagi na hydrolizę powstających produktów,
zmieniające się pH środowiska i związane z tym trudności w uchwyceniu
PR wysycenia. Lepsze rezultaty w takich przypadkach uzyskuje się przy
zastosowaniu zamiast wody, rozpuszczalników niewodnych.
W Acydymetrii stosuje się najczęściej mianowany
roztwór kwasu
nadchlorowego w bezwodnym kwasie octowym. W Alkalimetrii zaś roztwór
metanolanu sodu w bezwodnym metanolu.
Rola rozpuszczalników w oznaczeniach niewodnych nie ogranicza się tylko
do rozpuszczenia subst. oznaczanej i powstania produktów zobojętniania.
Stosując rozpuszczalniki o różnych od wody powinowactwie do protonów
uwypuklamy właściwości kwasowe lub zasadowe oznaczanej substancji. W
zależności od właściwości oznaczanego związku stosujemy bezwodne
rozpuszczalniki kwasowe, zasadowe, obojętne.
Miareczkowanie mocnego kwasu mocną zasadą:
HCl + NaOH --> NaCl + H2O
Mocne kwasy i mocne zasady są w roztworach zdysocjowane całkowicie.
Podczas miareczkowania zachodzi r. zobojętniania, polega na łączeniu
się
jonów wodorowych (H+) i jonów wodorotlenowych (OH-) na
niezdysocjowane cząsteczki wody.
H+ + Cl- + Na+ + OH- --> Na+ + Cl- + H2O
H+ + OH- -->H2O
Kationy zasady i aniony kwasu nie biorą udziału w reakcji i pozostają w
roztworze niezmienione, nie ulegają hydrolizie i dlatego roztwór w PR
ma odczyn obojętny. Stężenie jonów H+ w dowolnym punkcie miareczkowania
można łatwo obliczyć na podstawie ilości wprowadzonego roztworu
mianowanego.
Więcej streszczeń na temat Alkacymetria