Alkohole towarzyszą człowiekowi od czasów starożytnych. Z alkoholem
zetknął się praktycznie każdy. Nie każdy jednak
wie czym jest alkohol,
jak powstaje, jak działa na organizm?
Alkohole to związki chemiczne pochodne od węglowodorów. Jest wiele odmian alkoholi, Najbardziej znane to:
- alkohol metylowy (metanol, spirytus drzewny)
- alkohol etylowy (etanol)
- gliceryna (propanotriol)
Najważniejszym przedstawicielem alkoholi jest powszechnie znany i spożywany ETANOL o wzorze: C2H5OH.
Zarówno etanol, jak i metanol są bezbarwnymi cieczami o prawie takim
samym, charakterystycznym zapachu i słodkawym, piekącym smaku. Oba
alkohole rozpuszczają się w wodzie bez ograniczeń (czyli mieszają się z
wodą w każdym stosunku). Uniwersalny papierek wskaźnikowy (i lakmusowy)
nie zmienia barwy pod wpływem
alkoholu. Etanol nie ulega więc
dysocjacji jonowej. Nie przewodzi też prądu elektrycznego. Krzepnie w
temperaturze -114, a wrze w 78 stopniach.
Etanol jest substancją łatwopalną, spala się nikłym niebieskim
płomieniem. Produktami spalania są dwutlenek węgla (CO2) i woda (H2O).
Alkohol etylowy jest bardzo dobrym rozpuszczalnikiem wielu
substancji, które słabo rozpuszczają się w wodzie. Przykładem może być
jod, praktycznie w wodzie nierozpuszczalny, ale dobrze rozpuszczalny w
etanolu. Jodyna używana do dezynfekcji ran i leczenia różnych chorób
skóry jest 3-procentowym roztworem jodu w alkoholu etylowym. Wiele
leków stosuje się w formie roztworu alkoholowego. Ponadto alkohol
etylowy służy do uzyskania różnych ekstraktów owocowych i ziołowych.
Podstawowy środek dezynfekcyjny tzw. spirytus salicylowy, to
2-procentowy roztwór kwasu salicylowego w 70-procentowym etanolu.
Alkohol metylowy
Alkohol metylowy to najprostszy z alkoholi. Jest cieczą bezbarwną,
palną o charakterystycznym zapachu, rozpuszczalna w wodzie oraz jest to
SILNA TRUCIZNA. 8-10 gram powoduje ślepotę, większa ilość - śmierć.
Wzór sumaryczny tego alkoholu to CH3 OH . Alkohol ten znalazł
zastosowanie w przemyśle barwników, do produkcji formaliny, tworzyw
sztucznych, włókien syntetycznych, w przemyśle farmaceutycznym oraz
jako rozpuszczalnik farb i lakierów. Alkohol metylowy jest często
kradziony i sprzedawany na różnego
rodzaju bazarach jako alkohol etylowy co jest przejawem ludzkiej nie odpowiedzialności i głupoty.
Gliceryna, glicerol, propanotriol-1,2,3
Gliceryna, zwana też najprostszym alkoholem trójwodorotlenowym
(CH2OHCHOHCH2OH), glicerol, propanotriol-1,2,3) to gęsta, oleista,
bezbarwna ciecz o słodkim smaku, bardzo dobrze rozpuszczalna w wodzie
(w każdym stosunku) i alkoholu, nierozpuszczalna w eterze (C2H5-O-C2H5)
i w chloroformie (CHCl3). W odróżnieniu od metanolu i etanolu jest
związkiem nietoksycznym. Temperatura wrzenia wynosi 290stC. Glicerynę
otrzymuje się przemysłowo z propylenu (propen, CH3-CH=CH2, alken,
bezbarwny, bezwonny, palny gaz, rozpuszczalny w alkoholu i eterze,
temperatura wrzenia 47,8oC, jest surowcem używanym do otrzymywania
wielu związków organicznych, m.in. alkoholu izopropylowego, gliceryny,
izopropylobenzenu, polipropylenu).
Glikol
etylenowy Glikol (etylenowy), (etano-1,2-diol, C2H4(OH)2) - organiczny związek
chemiczny - alkohol polihydroksylowy (diol) o słodkim smaku (cukrol).
W przemyśle otrzymywany jest w wyniku przyłączenia wody do tlenku
etylenu. W laboratorium można go także otrzymać przez reakcję etenu z
tlenkiem osmu(VIII) i następnie hydrolizę otrzymanego produktu
pośredniego za pomocą wodorosiarczynu sodu w wodzie lub przez
utlenianie etenu zimnym roztworem nadmanganianu potasu.
Glikol etylenowy reaguje z aktywnym metalem, sodem, tworząc etanodiolan sodu.
Glikol etylenowy stosowany jest w płynach niezamarzających do chłodnic
samochodowych, jako rozpuszczalnik, do produkcji żywic poliestrowych,
włókien syntetycznych, rozpuszczalników, plastyfikatorów oraz do
produkcji materiałów wybuchowych.
Alkohol propargilowy
Alkohol propargilowy (