Witaminy

Związki organiczne niezbędne do prawidłowego przebiegu procesów biochemicznych i funkcjonowania organizmu. Wiele z nich stanowi składniki koenzymów. Wchodzą w skład pożywienia i nie mogą być syntetyzowane przez organizm. W niektórych przypadkach możliwa jest synteza określonej witaminy, jeżeli organizm otrzyma odpowiedni prekursor, tzw. prowitaminę. Organizm potrzebuje niewielkich ilości witamin, są one bowiem związkami oligodynamicznymi, tzn. nie służą jako budulec ani źródło energii. Wyróżnia się dwie zasadnicze grupy witamin: rozpuszczalne w tłuszczach i rozpuszczalne w wodzie. Nadmiar witamin – hiperwitaminoza, jak i niedobór – hipowitaminoza jest szkodliwy dla organizmu. Mogą być magazynowane przez dłuższy czas w organizmie, np. wątroba człowieka magazynuje witaminę A przez ok. 2 lata, D i B12 przez 3-6 miesięcy.
Witaminy Skutki niedoboru
Rozpuszczalne w tłuszczach
Witamina AAkseroftol Przekształca się w retinen, niezbędny składnik barwników siatkówki, warunkujący normalne widzenie; istotna dla prawidłowego wzrostu i funkcjonowania tkanki nabłonkowej; zapewnia normalny wzrost kości i zębów przez regulację aktywności komórek tkanki kostnej. Zaburzenia wzrostu; ślepota zmierzchowa; atrofia nabłonka oraz podatność skóry na łuszczenie się; infekcje.
Witamina D Kalcyferol Wzmacnia wchłanianie wapnia w jelitach; nieodzowna do zapewnienia normalnego wzrostu i utrzymania prawidłowej struktury kości. Deformacje kości; osteomalacja u dorosłych (rozmiękczenie kości).
Witamina ETokoferol Hamuje utlenianie nienasy-conych kwasów tłuszczowych i witaminy A, które pomagają w tworzeniu błon plazmatycznych; jej rola biochemiczna nie jest dokładnie znana. Wzrost katabolizmu nienasyconych kwasów tłuszczowych; w efekcie dochodzi do zaburzeń funkcjonowania błon komórkowych i innych struktur błoniastych; zaburzenia wzrostu.
Witamina KFitochinon Podstawowa w procesie krzepnięcia krwi, jest kofaktorem enzymów, produkowana przez florę bakteryjną jelita. Wydłużenie czasu krzepnięcia krwi.

Rozpuszczalne w wodzie
Witamina C Kwas askorbinowy Niezbędna w syntezie kolagenu i innych substancji międzykomórkowych, w formowaniu istoty podstawowej kości dentyny zębów; niezbędna w przemianach szeregu aminokwasów; pomaga w niwelowaniu uszkodzeń powsta-łych w wyniku oparzeń i działania toksyn bakteryjnych. Jest silnym antyutleniaczem. Jest pochodną węglowodanów i u większości organizmów nie jest witaminą; jedynie człowiek, małpy i świnka morska muszą otrzymywać ją w pożywieniu . Szkorbut (powolne gojenie się ran, osłabienie; kruchość naczyń włosowatych; nieprawidłowy wzrost i zrastanie się kości).
Witamina B 1Tiamina Pochodna działa jako koenzyw wielu układach enzymatycznych; ważna w metabolizmie węglowodanów oraz aminokwasów. Beri–beri (osłabienie mięśnia sercowego, powiększenie prawej strony serca, zaburzenia układu nerwowego i trawiennego).
Witamina B 2Ryboflawina Wchodzi w skład koenzymów (np. FAD) czynnych w procesie oddychania komórkowego. Stany zapalne skóry, zapalenie oraz pękanie kącików jamy ustnej; obniżenie sprawności umysłowej.
Witamina PPNiacyna Składnik ważnych koenzy-mów (NAD i NADP) najistotniejszych w procesie oddychania komórkowego. Pelagra (stany zapalne skóry, biegunka, zaburzenia psychiczne, osłabienie mięśni, zmęczenie).
Witamina B 6Pirydoksyna Pochodna jest koenzymem wielu przemian metabolicznych aminokwasów. Stany zapalne skóry, zburzenia czynności przewodu pokarmowego, drgawki.
Kwas pantotenowy Składnik koenzymu A (ważnego w metabolizmie komórkowym). Niedobór jest wyjątkowo rzadkim zjawiskiem.
Witamina HBiotyna Koenzym niezbędny w procesie wiązania dwutlenku węgla. Występuje rzadko; choroby skóry i bóle mięśni.
Witamina B12Kobalamina Koenzym ważny w przemianach kwasów nukleinowych.   Niedokrwistość (anemia) złośliwa.


Więcej streszczeń na temat Witaminy