Rozwój zarodkowy zwierzat (embriogeneza)ONTOGENEZA (w tym embriogeneza) jest procesem ciaglym trwającym od poczecia aż do śmierci i mozna wyróżnić w niej siedem etepów:
1. gametogeneza- wytwarzanie gamet, powstaje w komórkach płciowych organizmów rodzicielskich.
Gruczoły męskie-
plemniki powstają w procesie spermatogenezy.
proces ten przebiega całkowicie w gonadach męskich.
Gruczoły żeńskie-
komórki jajowe powstają w jajnikach w procesie oogenezy.Proces ten nie przebiega całkowicie w jajnikach- jajo dojrzewa w jajowodzie.
W końcowym etapie gametogenezy komórka rozrodcza ulega mejozie, następuje redukcja materiału genetycznego.
2.
zapłodnienie- połączenie gamet, wytworzenie zygoty
a) połączenie obu gamet w
zygotę. Proces ten łączy sie ze zlaniem cytoplazmy obu komórek (
cytogamia) i zlaniem jąder (
kariogamia). Odtwarzana jest diploidalna liczba chromosomów.
b) uaktywnienie
komórki jajowej do podziałów co umożliwia wnikanie plemników.Jeżeli plemnik nie wniknie=
dzieworództwo. 3.
bruzdkowanie- intensywne, mitotyczne podziały zygoty
W wyniku bruzdkowania (tworzenia bruzd podziałowych) powstają
blastomery- komórki potomne. Nazwa pochodzi od bruzd podziałowych w dzielących sie komórkach.
Bruzdkowanie (podział pierwszy):
- całkowite (pełne)- dzieli
się całe jajo. Powstałe
blastomery mogą być:
*bardzo równomierne- idealnie równe blastomery, np. strzykwy
*nierównomierne- makro- i mikromery, np. żaba
*prawie równomierne, np. lancetnik
- częściowe (niepełne):
* tarczkowe- podziałowi ulega tylko tarczka cytoplazmy (
owoplazma) na biegunie niezawierającym żółtka, np. ptaki
* powierzchniowe- przy dużej ilości żółtka zgrupowanego w środku jaja. Dzielisię tylko cytoplazma na obwodzie, np. owady.
Bruzdkowanie (podział drugi):
- promieniste- podziały są prostopadłe do głównej osi ciała natomiast blastomery układają się jeden na drugim
- spiralne- podziały zachodzą pod pewnym kątem do osi ciała, blastomery układają się naprzemianlegle
- nieregularne- dowolność i przypadek
Pod koniec bruzdkowania następuje spadek ilości podziałów.
Stadium moruli- lity twór złożony z samych blastomerów.
4.
blastulacja- utworzenie blastuli
W końcowym etapie bruzdkowania zarodek osiąga stadium
blastuli. Charakteryzuje się ono obecnością jamy pierwotnej ciała-
blastocelu.
5.
gastrulacja- utworzenie
gastruli polega na przesunieciu komórek tak, by powstały twory dwu- i trójwarstwowe
Pojawiają się listki zarodkowe (2-3), z których różnicują się tkanki i narządy.
W pierwszej fazie gastrulacji komórki zarodka różnicują się na 2 warstwy:
- zewnetrzną
ektodermę - wewnętrzną
endodermę Powstaje także
gastrocel- jama gastruli. Prowadzi do niej otwór zwany
pragębą kontaktujący sie ze środowiskiem zewnętrznym. Endoderma i Pragęba to
pradito.
Sposoby gastrulacji:
-
inwaginacja- wpuklenie
-
epibolia- obrastanie
-
Więcej streszczeń na temat Rozwój zarodkowy zwierzat (embriogeneza)