Gady (Reptilia) – gromada kręgowców (czworonogów) zmiennocieplnych. Współczesne
Gady są pozostałością po znacznie większej
grupie zwierząt, której największy rozkwit przypadł na erę mezozoiczną. Z osiemnastu znanych rzędów gadów obecnie żyją tylko cztery, pozostałe wymarły w końcu ery mezozoicznej. Niektóre kopalne gady naczelne czyli archozaury takie jak pterozaury i dinozaury były prawdopodobnie zwierzętami stałocieplnymi. skóra sucha, szorstka lub delikatna - pokryta rogowymi tarczami (żółwie i krokodyle) lub tarczkami i łuskami (
jaszczurki, węże)uzębienie brak u żółwi u pozostałych dobrze rozwinięte. Według sposobu osadzenia są reprezentowane 3 typy osadzenia: akrodontyczne - osadzone podstawą na kościach szczęki lub żuchwy pleurodontyczne - przytwierdzone z boku kości tektodontyczne - osadzone w zębodołach (tylko krokodyle) U większości podlegają stałej wymianie - polifiodontyzm (oprócz agam i kameleonów)czaszka połączona z 1-szym kręgiem za pomocą 1 kłykcia potylicznego - połączenie ruchomekręgosłup posiada 2 kręgi krzyżoweserce z 2 przedsionków oraz komory podzielonej niepełną przegrodą na 2 części a jedynie u krokodyli przegroda jest pełna (serce z 2 przedsionków i 2 komór)kończyny dobrze rozwinęte, zredukowane lub brak zupełniejaja typu polilecytalnego - zawierają duże ilości żółtka w osłonkach pergaminowatych a u żółwi i krokodyli w wapiennych skorupkachrozmnażanie zapłodnienie wewnętrzne, jajorodne lub jajożyworodne lub żyworodne, rozwój prosty, zarodki tworzą błony płodowe - owodniowce.oddychanie płuca gąbczaste, wentylację płuc uwydatniają ruchy klatki piersiowej. Pierwsze najprymitywniejsze gady Anapsida, charakteryzujące
się czaszką pozbawioną dołów skroniowych, pojawiły się w karbonie. Były to kotylozaury (Cotylosauria), które dotrwały do triasu i żółwie, których potomkowie żyją do dzisiaj. Kotylozaury dały początek grupie Synapsida, w których czaszce występował jeden dół skroniowy - dolny oraz Diapsida z czaszką z dwoma dołami skroniowymi (2 pary: dolna i górna). Dzięki obecności dołów skroniowych czaszka mogła być lżejsza, a mięśnie miały więcej miejsca; w rezultacie szczęka stawała się silniejsza i bardziej ruchliwa. Synapsida ostatecznie dał początek pierwszym ssakom, podczas gdy diapsydy rozdzieliły się na dwie linie:lepidozaury (do których należą współczesne węże, jaszczurki i hatterie jak również, chociaż tu istnieje spór wygasłe morskie gady mezozoiczne) archozaury (obecnie reprezentowane tylko przez krokodyle i ptaki, ale wcześniej do tej grupy należały pterozaury i dinozaury) Współczesne gady należą do czterech rzędów: żółwie, krokodyle, sfenodonty (hatteria) i łuskonośne, które dzielą się na trzy podrzędy: jaszczurki, amfisbeny i węże. Liczbę żyjących współcześnie gatunków gadów szacuje się na około 7000 gatunków. Systematyka gadów nie jest ostatecznie ustalona.Żółwie posiadają pokryte płytkami skorupy, zamykające ich ciała z dołu i z góry. Do skorupy przyrośnięte są żebra. Nie mają zębów. Pysk kończy się mocnym rogowym dziobem.Węże i jaszczurki mają ciało wydłużone, pokryte łuskami lub tarczkami, duży pysk, język przeważnie rozdwojony. Jaszczurki mają przeważnie cztery kończyny (ale np. padalec nie ma kończyn), a węże nie mają ich wcale.Krokodyle i aligatory są podobne do jaszczurek, wielkie, o skórze pokrytej twardymi, dużymi łuskami. Mają wielkie pyski i liczne zęby. U większości nozdrza znajdują się na szczycie głowy.