Znajdź
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Załóż konto na Schvoong wpisując dane

Jesteś zarejestrowany? Zaloguj się!
×

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

albo

Nie jesteś zarejestrowany? Zarejestruj się!
×

Zarejestruj się

Użyj swojego profilu na Facebook, żeby szybciej się zarejestrować

albo

Zaloguj się

Zaloguj się używając konta na Facebook

Tkanka nerwowa i glejowa

książki Streszczenie   według:Gromadka     Autorzy: Kornaś; Kłyś; Konieczny
ª
 
Tkanka nerwowa i glejowa Zdolność do odbierania bodźców jest cechą każdej żywej komórki. Spośród Metazoa (wielokomórkowce) jedynie beztkankowe gąbki nie posiadają komórek nerwowych. Natomiast każde inne zwierze posiada układ nerwowy, pozwalający na: -Odbiór ogromnej liczby różnorodnych bodźców chemicznych i fizycznych (przy pomocy receptorów); -Szybkie przesyłanie tych bodźców w głąb ciała; -Obróbkę docierających informacji w ośrodkach asocjacyjnych, które można nazwać centrami decyzyjnymi, co wymaga zbudowania złożonej sieci połączeń między komórkami; -Szybkie przesyłanie bodźców (sygnałów) do nardządów wykonawczych, tzw.efektorów. U wszystkich zwierząt tkanka nerwowa pochodzi z ektodermy. Wyspecjalizowane w szybkim przewodzeniu bodźców neurony wymagają ochrony, którą zapewnią im komórki tkanki glejowej. Komórki nerwowe nie przewodzą jednak impulsów nerwowych. U wszystkich zwierząt, a także u człowieka, tkanka glejowa tworzy zrąb (podstawę strukturalno-funkcjonalną) dla neuronów. Jej najważniejszą funkcją jest odżywianie i ochrona mechaniczna komórek nerwowych. U zwierząt kręgowych występują dwa rodzaje gleju: właściwy oraz tzw. ependyma. Komórki gleju właściwego, nazywane gliocytami, otulają neurony, tworząc dla nich rusztowanie, a ponieważ mają wypustki cytoplazmatyczne przypominają wyglądem gwiazdki, nazwano je astrocytami. Ependyma (glej nabłonkowy) budową komórkową przypomina nabłonek jednowarstwowy. U człowieka wyściela on komory mózgu, wodociąg i kanał centralny rdzenia kręgowego. Budowa przeciętnego neuronu świadczy o znakomitym przystosowaniu do pełnionej funkcji. Komórkę taką można podzielić na trzy zasadnicze części: 1.Perykarion (ciało komórki nerwowej) mieszczący pojedyncze, kuliste jądro komórkowe. Pod mikroskopem elektronowym w cytoplazmie widoczne są charakterystyczne mikrotubule białkowe, tzw. neurofibryle (funkcja podporowa). Liczne mitochondria zapewniają dostateczną ilość energii użytecznej biologicznie, bowiem poziom metabolizmu w komórkach nerwowych jest wysoki. O aktywności neuronów świadczy także obecność, tzw. tigroidów (ciałek Nissla) nadających komórce cętki. W istocie są to skupienia RNA i rybosomów, co oznacza intensywną syntezę białek. W komórkach nerwowych wyższych kręgowców brak jest centrioli, co ogranicza zdolności regeneracyjne ich tkanki niemal zupełnie. Wielkość perykarionów waha się u ssaków w granicach 5-150um. W miarę wzrostu poziomu organizacji ciała zwierzęcia i złożoności jego zachowań specjalizacja neuronów doprowadza do ich miniaturyzacji – daje to możliwość upakowania większej liczby elementów nerwowych w tej samej jednostce objętości). Skupienia ciał neuronów tworzą zwoje nerwowe lub, w obrębie ośrodkowego układu nerwowego kręgowców, korę mózgową albo jądra nerwowe. 2.Dendryt jest to prawie zawsze krótka i rozgałęziona wypustka protoplazmatyczna, tzw. drzewko dendrytyczne, która w warunkach fizjologicznych przewodzi impuls w stronę perykarionu, czyli dośrodkowo. 3.Neuryt (akson) jest to prawie zawsze długa i nierozgałęziona wypustka protoplazmatyczna, która przewodzi impuls od perykarionu, czyli odśrodkowo. Leżące daleko od perykarionu zakończenie neurytu może tworzyć tzw. drzewko końcowe neurytu. Obecność takiej długiej wypustki umożliwia praktycznie zezzakłóceniowe i szybkie przewodzenie impulsów na dłuższe odległości. W organizmach ssaka najczęściej spotyka się: 1. Neuryty rzekomojednobiegunowe – wyglądają tak, jak gdyby miały tylko jedną wypustkę, rozgałęzioną w pewnej odległości od perykarionu na kształt litery „T”. W rzeczywistości są to neurony dwubiegunowe, których obie wypustki w swoich początkowych odcinkach zlały się ze sobą, tworząc wrażenie jednobiegunowości. Są to jedyne neurony, w których dendryty tworzą długie wypustki. Są to jedyne neurony, w których dendryty tworzą długie wypustki. Sięgają one do różnych nabłonków i mięśni, skąd przewodzą impulsy do perykarionów tworzących w głębi ciała, przy ośrodkowym układzie nerwowym, zwoje tzw. rdzeniowe i mózgowe. Neuryty tych komórek wchodzą do centralnego układu nerwowego i przekazują impulsy innym neuronom. Ze względu na charakter czynnościowy neurony tej klasy zalicza się do czuciowych (aferentnych). 2. Neurony dwubiegunowe – posiadają dwie wyraźne wypustki protoplazmatyczne.
Występują w siatkówce oraz nabłonku węchowym. Stosunkowo długie neuryty komórek dwubiegunowych przekazują bodźce w nerwie wzrokowym i echowym do mózgu. Ponieważ tego typu komórki doprowadzają bodźce z obwodu do ośrodkowego układu nerwowego, należy zaliczyć je do aferentnych. 3. Neurony wielobiegunowe – posiadają zawsze jeden neuryt i co najmniej dwa rozgałęzione dendryty. Ponieważ jest to bardzo liczna i zróżnicowana klasa neuronów podzielono ją na mniejsze podgrupy. Najważniejsze z nich to: Komórki piramidalne, kształtem przypominają piramidy, występują w korze nowej mózgu; Komórki gwiaździste, posiadają symetrycznie rozmieszczone liczne dendryty nadające im kształt gwiazdy, występują w substancji szarej rdzenia kręgowego; Komórki różnokształtne, zwykle posiadają dwa bardzo silnie rozgałęzione dendryty. Neuronami wielobiegunowymi, różnokształtnymi są motoneurony, ośrodkowy układ nerwowy. Są to neurony przekazujące impuls na obwód, mają więc charakter ruchowy (eferentny) Powyższy podział neuronów wiele mówi o możliwej liczbie połączeń nerwowych oraz o kierunku przewodzenia bodźców, natomiast nic nie mówi o bardzo ważnej cesze – prędkości przewodzenia. Z praw fizyki wynika, że cienkie włókna będą wolniej przewodziły impulsy. Dodatkowo, izolowanie włókna zmniejsza straty energii. Należy więc oczekiwać, że włókna pozbawione osłonek będą przewodziły wolno, a szybko przewodzące będą grube i izolowane. Włókna nagie (bezosłonkowe), w taki sposób określa się neuryty pozbawione elementów izolujących, czyli osłonek. Włókna tworzy więc sama wypustka cytoplazmatyczna nazywana aksonem. Tego typu włókna mają małą średnicę i w związku z tym wolno przewodzą (z prędkością rzędu dm/s). Występują w nerwie węchowym. Włókna jednoosłonkowe, ich akson jest otoczony przez jedną osłonkę i, w zależności od tego jaką, podzielono je na: Rdzenne, posiadające osłonkę mielinową (rdzenną). Włókna rdzenne mają stosunkowo niewielką średnicę i prędkość przewodzenia ok. 3-16 m/s. Występują w ośrodkowym układzie nerwowym oraz w nerwie wzrokowym. Bezrdzenne, włókna składające się z pęczka 7-12 splecionych dookoła siebie aksonów, które otoczone są glejowymi komórkami Schwanna (lemocyty). Prędkość przewodzenia nie jest oszałamiająca (0,3-2 m/s) ale w układzie nerwowym autonomicznym zupełnie wystarczająca. Włókna dwuosłonkowe, posiadają dwa rodzaje osłonek, mielonową (rdzenną), oraz neurylemę (osłonkę komórkową) tworzoną przez lemocyty. Taka budowa grubego, izolowanego włókna pozwala na osiągnięcie prędkości przewodzenia do 120 m/s. duża prędkość przekazywania impulsów powoduje, że z wyjątkiem nerwu wzrokowego i węchowego, u kręgowców wszystkie nerwy czaszki i rdzeniowe budowane są przez ten rodzaj włókien. Włókna nerwowe ułożone równolegle, zebrane w pęczki i otoczone tkanką łączną wiotką, tworzą u wszystkich zwierząt nerwy. Jeśli włókna nie są zorientowane równolegle i biegną w różnych kierunkach, to tworzą sploty, np. splot słoneczny. Każda komórka może przekazywać innej różnorodne sygnały. Neurony wytworzyły specjalne typy połączeń międzykomórkowych nazwane synapsami. Może to być połączenie neuronu z: -Innym neuronem, czyli synapsa nerwowo-nerwowa (najczęściej neuryt- dendryt następnego neuronu); -Włóknem mięśniowym, czyli synapsa nerwowo-mięśniowa; -Komórką gruczołową, czyli synapsa nerwowo-gruczołowa. Synapsy można podzielić na dwa istotnie różniące się typy: Chemiczne – zakończenie neuronu uwalnia substancję chemiczną (mediator synaptyczn
Opublikowano dnia: 07 stycznia, 2008   
Proszę oceń : 1 2 3 4 5
Tłumacz Wyślij Odnośnik Drukuj

Więcej streszczeń i recenzji użytkownika Gromadka

More
X

.