Błony płodowe to błony otaczające
płód i płyn owodniowy, połączone z zarodkiem pępowiną; zapewniają zarodkowi wodne środowisko rozwoju, chronią przed wysychaniem i urazami (wody płodowe), pośredniczą w pobieraniu substancji odżywczych z organizmu matki, w wymianie gazowej, usuwaniu wydalin.Wyróżnia się trzy błony płodowe: kosmówkę, owodnię i omocznię.Kosmówka- zewnętrzna błona płodowa zbudowana z ektodermy i mezodermy, osłaniająca ciało zarodka i pozostałe błony płodowe: owodnię, omocznię oraz pęcherzyk żółtkowy.Owodnia- otacza płód pęcherzem płodowym stanowiącym szczelnie zamknięty worek wypełniony płynem. Płyn ten nazywany jest płynem owodniowym (wody płodowe) i tworzy on środowisko życia wewnątrzmacicznego. Umożliwia płodowi nie tylko swobodne poruszanie się w łonie matki, ale również stanowi pewnego rodzaju amortyzator chroniąc płód przed urazami. Poza tym zabezpiecza płód przed wysychaniem, wahaniami temperatury, jak również izoluje dziecko przed silnymi bodźcami docierającymi ze świata zewnętrznego, np. głośnymi dźwiękami. Owodnia stanowi również barierę dla drobnoustrojów znajdujących się w pochwie.Omocznia- jedna z błon płodowych, rozwija się między owodnią, a kosmówką. Gromadzi szkodliwe produkty przemiany materii powstające w zarodku.
Łożysko to narząd łączący zarodek ze ścianą
macicy matki. Powstaje z krzewiastej części kosmówki (błony płodowe) otaczającej jajo płodowe, które
około dwunastego tygodnia ciąży odgranicza się wyraźnie od części gładkiej kosmówki. W dalszym rozwoju kosmówka ulega silnemu rozrostowi i około szesnastego- osiemnastego tygodnia ciąży przekształca się w łożysko, które rozwija się dalej aż do 36.tygodnia ciąży. Umiejscowienie łożyska w macicy uzależnione jest od pierwotnej implantacji jaja płodowego w jamie macicy.Budowa łożyska: dojrzałe łożysko przypomina płaski, okrągły lub owalny, czasem nieregularnego kształtu dysk o średnicy około 15-20 cm i grubości 1,5-3,0 cm, a waży zwykle około 500 gramów. W łożysku wyróżnia się- najogólniej mówiąc- część płodową, zwróconą w stronę płodu i część matczyną, przylegającą do ściany macicy. Po stronie płodowej znajduje się przyczep sznura pępowinowego. Powierzchnię matczyną łożyska stanowi płyta podstawna, zespolona ze ścianą macicy. Na tej powierzchni widoczne są przegrody, dzielące łożysko na tzw. zrazy.Łożysko spełnia rolę organu wymiany między matką, a płodem. Za pośrednictwem krwi matki dostarczane są do przestrzeni międzykosmkowej substancje odżywcze, jak białka, aminokwasy, węglowodany, lipidy, witaminy, woda, hormony, a także tlen oraz inne substancje, jak p. środki farmakologiczne. Łożysko podlega procesom starzenia, upośledzającym jego wydolność funkcjonowania. Polega to na zarastaniu naczyń łożyskowych, odkładaniu się wapnia w kosmkach, stłuszczeniu, zwłóknieiu, dlatego
ciąża przenoszona stanowi zagrożenie dla płodu. W przypadku ubytków w nabłonku kosmków może dojść do bezpośredniego kontaktu krwi matczynej i płodowej. Może to znaleźć swój wyraz w patologii położniczej, określanej mianem choroby hemolitycznej noworodków ,a występującej wówczas, gdy matka ma grupę krwi z czynnikiem Rh minus, a ojciec dziecka z Rh plus. Ponadto łożysko jest gruczołem dokrewnym- wytwarza między innymi progesteron i estrogeny oraz stanowi barierę immunologiczną.
Więcej streszczeń na temat Błony płodowe i budowa łożyska