.
Powered by Profi-Lingua
Mikro- i makroelementy
Sód
- w naturze, w produktach spożywczych występuje w niewielkich ilościach (patrz: tabela
składu chemicznego żywności); głównym jego źródłem jest dodawany do pożywienia chlorek sodu. Z tego powodu często może dochodzić do nadmiernego spożycia sodu przez osoby lubiące słony smak. Nadmiar sodu zwiększa ryzyko wystąpienia nadciśnienia tętniczego u osób ze skłonnościami do tej choroby. Jedna łyżeczka soli kuchennej (5g) zawiera około 2000mg sodu. Dzienne spożycie soli powinno wynosić łącznie 7-8g czyli 2800-3200mg sodu. Obecnie w Polsce sprzedaje się w sklepach wyłącznie sól jodowaną zawierającą dodatek 30mg jodku potasu na 1kg soli, czyli dawka 7-8g soli wprowadza do organizmu 160-183µg jodu. Dodawanie jodu do soli jest profilaktyką wola endemicznego, związanego z niedoborem tego pierwiastka.
Potas - wspólnie z sodem jest odpowiedzialny w organizmie za utrzymanie ciśnienia osmotycznego w komórkach i płynach ustrojowych. Konieczne jest więc zachowanie odpowiedniego wzajemnego stosunku między tymi pierwiastkami.
Wapń - jest składnikiem budulcowym układu kostnego. Główne źródło tego pierwiastka w pożywieniu stanowi mleko i jego przetwory, dlatego muszą one wchodzić w skład codziennego jadłospisu. W diecie statystycznego Polaka obserwuje się zbyt niskie spożycie wapnia. Niedobór tego pierwiastka i witaminy D jest powodem krzywicy u niemowląt i dzieci, a u ludzi starszych prowadzi do osteoporozy (łamliwości kości). Szczególnie narażone na tą chorobę są kobiety. W profilaktyce osteoporozy oprócz zawartości wapnia w diecie ważna jest zawartość fosforu oraz zachowanie odpowiedniego stosunku wapnia do fosforu. Na ogół w produktach spożywczych jest więcej fosforu i stosunek ten z optymalnego 1:1 przesuwa się w kierunku 1:2. Dodatek fosforanów, ze względów technologicznych, do niektórych produktów spożywczych przyczynia się do nadmiernego spożycia fosforu, a tym samym do powstawania niekorzystnego stosunku fosforu do wapnia. W związku z tym zalecane jest spożywanie większej ilości produktów będących bogatym źródłem wapnia.
Magnez - należy do pierwiastków, które występują w różnych produktach
w stosunkowo niewielkiej ilości. Większą dawkę tego pierwiastka można sobie zapewnić
spożywając ciemne pieczywo i kasze, zwłaszcza gryczaną. Magnez odgrywa ważną rolę
w wielu reakcjach enzymatycznych ustroju, jest też niezbędny jako składnik budulcowy
kości, dlatego musi być dostarczany w diecie regularnie w odpowiedniej ilości. Niekiedy
braki magnezu mogą być uzupełniane preparatami farmaceutycznymi, które w przeciwieństwie
do żywności są pozbawione innych składników odżywczych. Bardziej zalecaną formą prawidłowego żywienia jest różnorodność produktów w układaniu jadłospisów.
Witaminy, występują w produktach spożywczych w niewielkich ilościach, są niezbędne dla zachowania zdrowia, wzrostu i prawidłowego przebiegu procesów metabolicznych w naszym organizmie. Dzielą się na rozpuszczalne w tłuszczach i rozpuszczalne w wodzie. Do witamin rozpuszczalnych w tłuszczach zaliczamy np. witaminę A i E, a do rozpuszczalnych w wodzie witaminy z grupy B i witaminę C.
Witamina A - występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego jako retinol oraz w produktach pochodzenia roślinnego w postaci karotenoidów, z których najbardziej znany jest beta-karoten.
Retinol i beta-karoten należą do witamin antyoksydacyjnych (antyutleniających), działających ochronnie na nasz organizm, i są czynnikami zapobiegającymi miażdżycy i powstawaniu nowotworów. Witamina A odgrywa ponadto istotną rolę w procesie widzenia, a także reguluje procesy tworzenia nowych komórek. Najbogatszym źródłem retinolu są: wątroba, masło, sery, jaja, a karotenoidów warzywa, szczególnie marchew, dynia, papryka, szpinak, sałata oraz owoce, głównie morele i brzoskwinie.
Witamina E - podobnie jak witamina A, a zwłaszcza beta-karoten, należy do witamin antyoksydacyjnych. Pełni rolę ochronną w procesie starzenia się organizmu i w profilaktyce niektórych schorzeńmetabolicznych. Niedobory tej witaminy w pożywieniu mogą przyspieszyć procesy starzenia organizmu, a także zwiększyć ryzyko zachorowania np. na miażdżycę i choroby nowotworowe. Głównym źródłem witaminy E są produkty pochodzenia roślinnego, a szczególnie tłuszcze roślinne.
Witamina B1 (tiamina) - uczestniczy w procesach energetycznych, biorąc udział w przemianach węglowodanów i różnych czynnościach układu nerwowego. Istnieje ścisły związek pomiędzy zapotrzebowaniem na tę witaminę a ilością dostarczanej organizmowi energii. Zapotrzebowanie na tiaminę wzrasta w przypadku palenia tytoniu, nadużywania alkoholu, kawy, herbaty. Bogatym źródłem tiaminy są produkty zbożowe, zwłaszcza z pełnego ziarna, kasze gruboziarniste, suche nasiona roślin strączkowych oraz mięso wieprzowe i podroby.
Witamina B2 (ryboflawina) - wchodzi w skład enzymów katalizujących wiele reakcji redoks (oksydoredukcyjnych). Wraz z innymi witaminami z grupy B bierze udział w przemianach węglowodanów, tłuszczu i białka. Podobnie jak w przypadku tiaminy zapotrzebowanie na ryboflawinę związane jest ze zużyciem energii przez organizm. Jej brak objawia się m.in. pękaniem warg, łuszczeniem skóry. Głównym źródłem ryboflawiny w diecie człowieka jest mleko i przetwory mleczne, które powinny pokrywać ok. 50% dziennego zapotrzebowania na tę witaminę. Mniejszych ilości dostarcza mięso i jego przetwory oraz produkty zbożowe.
Witamina C (kwas askorbinowy) - opis jej właściwości chemicznych znajdziesz tu. Kwas askorbinowy pełni wiele funkcji w organizmie; bierze udział w syntezie kolagenu, we wchłanianiu żelaza niehemowego, w podnoszeniu odporności organizmu oraz, obok beta-karotenu i witaminy E jest naturalnym antyoksydantem, któremu przypisywana jest zdolność zapobiegania i hamowania wczesnych stadiów rozwoju nowotworów. Zaobserwowano, że przewlekłe niedobory tej witaminy sprzyjają powstawaniu zmian miażdżycowych.
Opublikowano dnia:
marca 05, 2006
Więcej streszczeń autorstwa Agentka15
More