Każdy w pełni rozwinięty
ekosystem składa się z elementów abiotycznych (nieożywionych) i biotycznych (żywych).
Elementami
abiotycznymi są: światłó, woda, gleba, gazy atmosferyczne (tlen, dwutlenek węgla, azot), rzeźba terenu, klimat i temperatura.
Tworzą one
biotop, czyli nieozywioną częśc ekosystemu.
Elementy
biotyczne to wszystkie żywe organizmy (np. rosliny i zwierzęta) pozostające między sobą w róznego rodzaju zależnościach. Tworzą one
biocenozę, czyli ożywioną część ekosystemu.
każdy ekosystem naturalny stanowi układ otwarty i funkcjonuje dzięki przepływowi
energii i krążeniu materii. Wszystko to możliwe jest wówczas, gdy dociera do niego energia słoneczna. Nie cała docierająca energia zostaje skumulowana w organizmach: część z niej jest wykorzystywana do podstawowych procesów metabolicznych i budowy własnych struktur organizmów, ale część tracona jest bezpowrotnie w postaci ciepła.
Energia przepływa jednokierunkowym strumieniem, w ukłazie otwartm. Materia krąży w ekosystemie w obiegu zmkniętym. Jest to uwarukowane istnieniem poziomów troficznych.
Struktura troficzna (pokarmowa) każdego
ekosystemu jest zazwyczaj taka sama. Wyróżnie się w niej :
-
producentów, czyli organizmy autotroficzne, które zdolne sa do wytwarzania
materii organicznej w procesie fotosyntezy (należą tu wszystkie rośliny zielone i bakterie fotosyntetyzujące) oraz chemosyntezy (bakterie chomosyntetyzujące); w niektórych ekosystemach producenci nie występują, np. w jaskiniach;
-
konsumentów, czyli organizmy heterotroficzne, niezdolne do wytwarzania związków organicznych z nieorganicznych, a przystosowane do pobieraniagotowej materii organicznej; należą tu wszystkie zwierzęta;
-
reducentów (destruentów), czyli grupę
organizmów heterotroficznych, które odżywiają się martwą materią organiczną i rozkładając je na proste związki nieorganiczne, dostarczają je roslinom zielonym; do reducentów należą głównie bakterie i grzyby saprofityczne.
W
piramidzie pokarmowej wyróżniamy w związku z tym kilka poziomów: pierwszy (najniższy) to
poziom producentów, poniewaz tworzą największą ilośc materii organicznej i energii; przy przejściu z pierwszego poziomuna wyższy - drugi - część energii ulega rozproszeniu i ilośc materii organicznej zmniejsza się - dotyczy to zwierząt roślinożernych, czyli konsumentów I rzędu; trzeci poziom tworzą zwierzęta mięsożerne, czyli konsumenci II i wyższych rzędów.
Każdy kolejny poziom troficzny wykorzystuje tylko te energię i materię, która wbudowana została w ciało organizmów poprzedniego poziomu. Przechodzenie więc z jednego poziomu troficznego na drugi łączy sie ze stałymi stratami energii i materii, wynikającymi np. z wydalania części pokarmu niestrawionego poza organizm oraz utraty energii w postaci ciepła.
Proces, w którym producenci wytwarzają materię organiczną nazywamy
produkcją pierwotną, natomiast proces przyzwajania materii organicznej i magazynowania energii przez konsumentów -
produkcją wtórną.
Więcej streszczeń na temat Struktura i funcjonowanie ekosystemu