** Choroby wieku dziecięcego **
- Ospa , ciężka
wirusowa choroba zakaźna, bardzo
zakaźna; toksemia, wysypka kolejno: plamista, grudkowa, pęcherzykowata,
krostowa, pozostawiająca blizny; zależnie od rodzaju wysypki ? różne
typy, np. czarna ospa; przebycie ospy daje trwałą
odporność na nią;
leczenie objawowe, zapobieganie ? na obszarach występowania ?
szczepienia.
- Ospa wietrzna, wirusowa, bardzo zaraźliwa, ostra, epidemiczna,
głównie wieku dziecięcego; przebieg łagodny, z gorączką i wysypką
kolejno plamkową, pęcherzykowatą lub grudkową; pozostawia trwałą odporność; leczenie obowiązkowe.
- Odra, wirusowa choroba epidemiczna, bardzo zaraźliwa, głównie u
dzieci; gorączka, nieżyt górnych dróg oddechowych, grubo plamista
wysypka, przejściowe osłabienie odporności ogólnej; pozostawia stałą
odporność.
- Różyczka, wirusowa choroba zakaźna o łagodnym przebiegu, głównie u
dzieci; gorączka, obrzęk węzłów limfatycznych, różowa, plamista
wysypka; przebycie w pierwszych trzech miesiącach ciąży grozi
niebezpieczeństwem powstania wad rozwoju płodu.
- Świnka (nagminne zapalenie przyusznicy), ostra, wirusowa choroba
epidemiczna; zakażenie kropelkowe; obrzmienie przusznic, ból; powikłania: zapalenie opon mózgowych, jąder, jajników; leczenie objawowe.
- Szkarlatyna, ostra epidemiczna choroba zakaźna głównie u
dzieci, wywołana przez paciorkowe hemolizujące; zapalenie gardła,
wysypka rumieniowa, uszkodzenie naczyń włosowatych, następnie
łuszczenie się nasqrka; liczne powikłania, np. uszkodzenie nerek,
serca, pozostawia stałą odporność, leczona antybiotykami.
**Wirusy, Virales**, twory biologiczne o wielkości 15-300nm, widoczne
pod mikroskopem elektronowym,
charakteryzujące się brakiem budowy komórkowej i brakiem własnych
układów enzymatycznych, niezbędnych do przebiegu procesów
metabolicznych, syntezy białek i replikacji. Z tych względów
Wirusy nie
rosną i nie rozmnażają się, są pasożytami obligatoryjnymi, tzn. do
istnienia w przyrodzie niezbędne jest ich stałe krążenie pomiędzy
organizmami żywymi. Wszystkie funkcje
wirusów dokonywane są przez rybosomy
gospodarza.
Wirusy zbudowane są z wirionu, czyli kwasu nukleinowego,
zamkniętego w kapsydzie tworzącym swoisty płaszcz białkowy. Kapsyd
składa się z kapsomerów. Jego kształt oraz
liczba kapsomerów jest charakterystyczna dla danej grupy wirusów. U
niektórych wirusów dodatkowo wystepuje osłonka. W budowie można
wyróżnić dwa typy symetrii: kubiczną i spiralną, a tylko nieliczne
wykazują symetrię kompleksową.
Wirusy dzielimy na: wirusy DNA, wirusy RNA i wirusy powolne. Do wirusów
DNA należą np.: adenowirusy, herpeswirusy, wirusy krowianki, wirusy
ospy prawdziwej czyli poxwirusy, wirusy Papova. Wirusami RNA są m.in.:
arbowirusy, wirusy Coxackie, ECHO - wirusy, poliowirusy, myxowirusy np.
wirusy NDV, rhinowirusy, RS - wirusy,
Wirus wścieklizny, wirusy Picorna.
Wirusy są inaktywowane przez kwasy i zasady nieorganiczne o odpowiednim
stężeniu, wysoką temperaturę, promieniowanie ultrafioletowe i
jonizujące, niektóre utleniacze np. jod.
Wirusologia, dział mikrobiologii zajmujący się badaniem wirusów, ich
systematyką, budową, właściwościami antygenowymi i chorobotwórczymi.
Wirusologia opracowuje także metody izolacji, oczyszczania, namnażania
i zwalczania wirusów.
W 1892 D.I. Iwanowski i w 1898 M. Beijerinck stwierdzili przechodzenie
zarazków mozaiki tytoniowej przez pory filtrów bakteryjnych. Z tego
względu aż do momentu skonstruowania mikroskopu elektronowego
wirusologia była nauką o chorobach wywoływanych przez zarazki
przesączalne. Obserwacje wirusów pod mikroskopem elektronowym pozwalają
na poznanie ich budowy, natomiast izolację i oczyszczanie umożliwiają
ultrawirówki.
Pionierem w namnażaniu wirusów był L. Pasteur, który pasażował wirus
wścieklizny przez zwierzęta laboratoryjne, był
także wynalazcą aktywnej szczepionki przeciw wściekliźnie. Obecnie namnażanie i hodowlę
wirusów prowadzi się na zarodkach kurzych i w hodowlach tkankowych.
Wirusologia współpracuje z genetyką, biologią molekularną i immunologią.
WIRUSY, BAKTERIE CHOROBOTWÓRCZE I PASOŻYTY CZŁOWIEKA
Wirusy to małe cząstki nukleinowo-białkowe zaliczane do drobnoustrojów.
Wirusy zawierają informację genetyczną, ale nie mogą samodzielnie
przekazać jej następnym pokoleniom, ani odczytać tej informacji w
procesie translacji. Poza
komórką żywiciela występują w postaci cząsteczek znanych jako wiriony,
które można otrzymać w postaci krystalicznej. Wielkość wirusów waha się
od10 do kilkuset nm. Jednym z najmniejszych, bo ma 28 nm. jest polito
powodujący chorobę Heinego-Medina, natomiast
jednym z największych jest wirus ospy, ma on 300 nm. I jest jedynym
wirusem dostrzeganym w mikroskopie świetlnym, pozostałe tylko w
mikroskopie elektronowym. Wirusy są trochę mniejsze od najmniejszych
bakterii i filtry bakteryjne ich nie zatrzymują, dlatego nazywane są
zarodkami przesączalnymi. Kształt wirusów bywa różny, najczęściej mają
one postać bryłowatą o kształcie ikosaedralnym, np. wirus opryszczki polito.
Ich namnażanie odbywa się wewnątrz komórki gospodarza i powoduje
wystąpienie objawów chorobowych. Wirusy replikują się w postaci
swoistego materiału genetycznego i wykazują ciągłość genetyczną. Cykl
rozwojowy wirusów składa się z kilku faz:
1.fazy adsorpcji, w której wirus kontaktuje się z wrażliwą komórką
2.fazy penetracji czyli przedostanie się wirusa do jej wnętrz
3.fazy eklipsy, w której wirusowy kwas nukleinowy uwalnia się z płaszcza
białkowego a wirion traci swą zakaźność i kieruje replikacją wirusowych kwasów
nukleinowych oraz syntezą białek wirusowych.
4.fazy dojrzewania obejmującej składanie i dojrzewanie potomnych wirionów
5.fazy uwalniania tych wirionów, połączonej w przypadku układu litycznego z rozpadem komórki gospodarza.
Drogi zarażenia wirusów mogą być różne, najczęściej wnikają do
organizmu drogą oddechową, pokarmową albo przez skórę. Mogą dostać się
do krwiobiegu i rozprzeztrzeniać, doprowadzając do wielu wtórnych
zakażeń różnych narządów i organów docelowych. U ludzi wirusy powodują
m.in. takie choroby: ospa, opryszczka, świnka, różyczka, odra, półpasiec, żółtaczka, białaczka,
polio, wścieklizna, mononukleoza, grypa, zapalenie wątroby, AIDS, a
także pewne nowotwory. W następstwie infekcji wirusowej komórka
gospodarza wytwarza i uwalnia interferony, co pozwala komórką sąsiednim
uzyskać odporność na ten i inne wirusy.
Klasyfikacja wirusów opiera się na kilku kryteriach: wielkości,
kształtu, obecności lub braku osłonki zewnętrznej, rodzaju kwasu
nukleinowego, a także postaci tego kwasu, czasami na podstawie chorób
przez nie wywołanych oraz umiejscowienia infekcji. Ze względu na
stopień pasożytnictwa wirusów, dzielimy je na: zjadliwe, lizujące i
łagodne.
Stosowany praktyce lekarskiej podział wirusów uwzględniający
umiejscowienie wirusów jest umowny, ale praktyczny, stąd podział na:
Pneumotropowe- powodujące infekcje dróg oddechowych np. wirus grypy.
Dermotropowe- powodujące zakażenia skór i błon śluzowych np. wirus opryszczki.
Neutropowe- zakażenia ośrodkowego układu nerwowego np. wirus wścieklizny.
Enterotropowe- namnażające się w jelitach i powodujące infekcje narządów wewnętrznych.
Pantropowe- uogólnione zakażenia organizmu, np. zapalenie wątroby
Onkogenne- powodujące powstawanie nowotworów.
Pochodzenie wirusów nie jest wyjaśnione, świadczy o tym wiele, sprzecznych hipotez.
Według jednej z nich wirusy są potomkami pierwszej w rozwoje
ewolucyjnym bezkomórkowej formy życia. Zgodnie z inną, wirusy powstały
z komórkowych przodków i ewoluowały do wyspecjalizowanych pasożytów
obligatoryjnych, tracąc wszystkie elementy komórkowe poza materiałem
genetycznym i paroma związkami koniecznymi do replikacji i infekcji.
Trzecia teza zakłada, że wirusy są pochodzenia endogennego i jest ona
najbardziej prawdopodobna. Mówi, że są one fragmentami kwasów
nukleinowych, które wydostały się z komórek bakteryjnych, roślinnych
lub zwierzęcych i otoczywszy
Więcej streszczeń na temat Wirusy