Układ krążenia
Odpowiada za daleki transport substancji z jednego miejsca w drugie. Jest on wypełniony krążącą nieustannie krwią
FUNKCJE:
- szybkie transportowanie gazów oddechowych (z płuc i do płuc)
- transportowanie produktów trawienia z przewodu pokarmowego oraz zbędnych produktów metabolizmu.
- wyrównywanie temp. płynów i tkanek
- obrona przed wtargnięciem ciał obcych
Budowa i czynności układy krążenia oraz limfatycznego
Układ krwionośny (zamknięty) :
- serce
- naczynia krwionośne (tętnice, żyły,
naczynia włosowate)
Układ Limfatyczne (chłonny): rola pomocniczego układu krążenia
Żyły prawej strony ciała Tętnice lewej strony ciała
Żyła szyjnaŻyła podobojczykowa prawaŻyła główna dolnaŻyła ramienna
prawaŻyła udowa prawa Tętnica szyjnaTętnica podobojczykowa lewaTętnica
ramienna AortaTętnica udowa lewa + serce i łuk aorty
Układ krwionośny (zamknięty) :
SERCE:
Położone jest w śródpiersiu za mostkiem
Posiada własny system naczyń wieńcowych
Od zewnątrz otoczone jest osierdziem (cienki łącznotkankowy worek)
Składa się z:
-przedsionek prawy (oddzielony przegrodą miedzyprzedsionkową)
-przedsionek lewy
-komora prawa (oddzielona przegrodą międzykomorową)
-komora lewa
Zastawki zapobiegają cofaniu się
krwi Do przedsionków uchodzą żyły:
-do prawego- żyła główna górna i dolna
-do lewego- żyły płucne
Wsierdzie- wewnątrz serca
Śródsierdzie- środkowa warstwa
Serce ma zdolność do wykonywania samoistnych rytmicznych skurczów, okresowe tworzenie i przewodzenie bodźców
skurczowych.
Na pracę serca wpływają substancje chemiczne
Naczynia krwionośne
Tętnice: Odprowadzają
krew z serca, grube,
sprężyste ściany, liczne włókna sprężyste. Z sieci naczyń włosowatych
krew przedostaje się do żył
Żyły: doprowadzają krew do serca ściany cienkie, niewiele włókien sprężystych.
Tętnica => coraz mniejsze tętniczki => naczynia
włosowate => coraz większe żyłki => żyły
Żyła wrotne => naczynia włosowate wątroby => żyła wątrobowa
Tętniczka doprowadzająca => sieć naczyń włosowatych => tętniczka odprowadzająca
Układ krwionośny:
Obieg mały Obieg duży
Komora prawa Pień płucny i tętnice płucneNaczynia włosowate płucŻyły
płucnePrzedsionek lewy Komora lewaAortaTętniceNaczynia
włosowateŻyłyŻyły główne Przedsionek prawy
Transport gazów oddechowych przez krew
W małym obiegu krew przechodzi przez naczynia włosowate płuc i ulega
utlenowaniu. W naczyniach
włosowatych dużego obiegu krew zasobna w tlen oddaje go do komórek a
powstający w komórkach Co2 wnika do osocza i do krwinek . Co2 wędruje z
krwią jako gaz fizycznie rozpuszczony w osoczu.
Grupy krwi
Specjalne białka określają grupę krwi. Z białek warunkujących obecność
czynnika Rh najważniejsze jest białko D.
W układzie grupowym A B 0 wyróżnia się cztery grupy krwi: A, B, AB, 0.
W osoczu osób z grupą A występują naturalne
przeciwciała anty-B
Grupa Krwi Białkowy czynnik Przeciwciała w osoczu Może być dawcą dla grupy Może być biorcą grup
ABAB0 ABA, Bbrak anty-Banty-ABrakanty-A anty-B A, ABB, ABAB0, A, B, AB A, 0B, 0AB, A, B, 00
Transfuzja
Aglutynacja – niebezpieczne zlepienie się erytrocytów.
Po transfuzji krwi Rh(+) limfocyty osoby z grupą krwi Rh(-) produkują
przeciwciała anty-Rh. Konflikt serologiczny (kobieta z krwią Rh(+) i
dziecko z odczynem krwi Rh(-) odziedziczonym po ojcu) .Na skutek stanu
zapalnego niewielka ilość krwi płodu przedostaje się do krwioobiegu
matki. W organizmie matki produkowane są przeciwciała anty-Rh
UKŁAD LIMFATYCZNY:
Naczynia limfatyczne -wypełnione limfą
oraz tkanką chłonną zawierającą liczne limfocyty. Tkanka chłonna
tworzy: grudki, węzły chłonne oraz
współtworzy migdałki podniebienne i śledzionę.
FUNKCJE:
- gromadzenie i zwracanie płynu tkankowego do krwi
- rola odpornościowa i transportowa
Limfa powstaje w pierwotnej postaci jako przesącz z naczyń włosowatych
i komórek ciała, który zbiera się w przestrzeniach międzykomórkowych.
Włosowate naczynia limfatyczne oplatają bardzo gęstą siecią całe ciało.
Naczynia chłonne zbierają się w nieco większe
doprowadzające limfę do węzłów chłonnych. Ulega ona filtracji .
Czyszczona chłonka składa się z części płynnej oraz upostaciowanej. Z
węzłów chłonnych limfa przepływa naczyniami limfatycznymi, przewodami
limfatycznymi do okolic podobojczykowych. Tam przewody uchodzą do
odpowiednich żył i tak dostaje się ponownie do układu krwionośnego.
HIGIENA ORAZ CHOROBY UKŁADU KRĄŻENIA
Nieaktywny, stresogenny tryb życia, nieprawidłowe odżywianie się,
palenie tytoniu, cukrzyca i nadciśnienie tętnicze – miażdżyca
(stwardnienie ścian tętnicy wskutek odkładania się w nich lipidów i
wapnia. Zwężenie tętnic – wieńcowych mózgowych, aorty, powoduje
zmniejszenie przepływu krwi- niedokrwienia. Choroba niedokrwienna. Jej konsekwencją może być zawał serca. Arytmia.
Wady zastawek, zapalenia osierdzia i wsierdzia, kardiomiopatie - niezapalne schorzenia
Badania krwi
WBC - liczba leukocytów w 1 mikrolitrze krwi obwodowej
RBC - liczna erytrocytów 1 mikrolitrze krwi obwodowej
PLT – liczba płytek krwi w 1 mikrolitrze krwi obwodowej
HCT – hematokryt – wskaźnik określający, jaki procent pełnej krwi stanowią same erytrocyty
MCV – średnia objętość erytrocytów
MCH – średnia zawartość hemoglobiny w erytrocycie
ESR – szybkość opadania erytrocytów w jednostce czasu
Ilościowe zestawienie rozmazu leukocytów
Badanie krwi pozwala ustalić poziom cholesterolu zawartość mikro i makro elementów, poziom hormonów
SYSTEM ODPORNOŚCIOWY I JEGO DZIAŁANIE
Patogeny to czynniki chorobotwórcze, ciała obce wnikające do naszego
organizmu. Mogą dostać się
przez skórę, drogą oddechową, pokarmową, moczopłciową lub przez
zranienie.
Za
odporność komórkowa odpowiedzialne są leukocyty
W odporności humoralnej organizm wykorzystuje przeciwciała to np.
białka odpornościowe. Są one produkowane i uwalniane przez uczulone
limfocyty B. Antygenem może być białko.
odporność nieswoista Odporność swoista
Mechanizm ogólny, nieskierowany przeciwko konkretnemu zagrożeniu.
Mechanizm taki istnieje od urodzenia (powstrzymuje wiele potencjalnych
intruzów). Skóra- z wydzielinami, pot- kwas mlekowy, sól co niszczy
bakterie oraz grzyby, łój- lotne kwasy tłuszczowe. Ślina, łzy, śluz-
lizozym ( białko rozkładające ściany bakterii) Mechanizm skierowany
przeciwko konkretnemu antygenowi. Odporność nabywana po kontakcie z
antygenem i działa tylko na niego. Makrofagi (leukocyty niszczą intruzy
a fragmenty antygenów umieszczają na pow. błony. Informując tak rodzaju
intruza)
Komórki plazmatyczne – produkują tylko jednego rodzaju przeciwciała
Kompleks antygen-przeciwciało- uruchamia dalsze działanie mające na
celu zniszczenie intruza
Agresywne komórki – limfocyty T
W pierwszej fazie kontaktu z patogenem odpowiedź immunologiczna
następuj powoli na jego antygeny. Ciało wtedy jest osłabione, często
gorączka rozwija się stan zapalny. (limfocyty się mnożą, produkują się
cząsteczki przeciwciał)
Odra i ospa wietrzna- nie zapadamy na nie po raz drugi gdyż nas układ
odpornościowy zapamiętuje antygeny i reaguje bardzo szybko zwalczając
chorobą zanim się rozwinie.
Szczepienia ochronne- zapobiega rozwijaniu się chorobom zakaźnym
(preparaty zawierające osłabione lub martwe patogeny – uodpornienie
organizmu bez konieczności przebycia choroby
Odporność nabyta może mieć też charakter bierny (przeciwciała matki –
przez łożysko, mleko). Jest krótkotrwała, gdyż wykorzystuje się cudze
przeciwciała.
Więcej streszczeń na temat Układ krążenia