Dziady część I Adama Mickiewicza

“Dziady” część I
Pierwsza część cyklu nigdy nie ukazała się za życia autora. Wydano ją po jego śmierci

w 1860 r. w Paryżu (w wydaniu zbiorowym “Pism” Mickiewicza). Składają się na nią luźne sceny nie dające jednoznacznej całości.
Sc.1. Dziewica, przyszła kochanka, oddaje się marzeniom. W przyrodzie obowiązuje zasada płciowości, rozumianej jako miłość i harmonia. Zatem i wśród ludzi, jeżeli dwie istoty są sobie przeznaczone, to według powszechnego prawa muszą się spotkać.
Sc.2. Na obrzęd Dziadów idzie pochód ludzi. Guślarz, powtarzając słowa “Ciemno wszędzie, głucho wszędzie” prowadzi gromadę, Chór ją powtarza.
& middot;         Młodzieńcy proszą dziewczynę z “Romantyczności” (tożsamą z Karusią), by na próżno nie rozpaczała po zmarłym kochanku (“Dla niego na mszę daj, młoda wdowo, / A dla nas żywych piękne daj słowo.”), a do Starca - by nie rozpaczał po bliskich (“Weź trochę szczęścia od nas szczęśliwych, / Szukaj umarłych pośród nas żywych”).
·         Ponownie Guślarz wzywa wszystkich, “kto rozpaczą, / Kto wspomina i kto życzy”, by “ze świata mędrców” przyszli na Dziady.
·         Dziecko, które nie pamięta, zmarłej przy jego narodzinach, matki prosi Starca, by powrócili do domu. Lecz ten żegnając z goryczą wnuka (“Boże! (...) Pobłogosław wnukowi - niechaj umrze młodo!”) idzie na uroczystość.
·         Młodzieniec Zaklęty snuje dziwna opowieść o rycerzu, który dobrowolnie poddał się zaklęciu w kamień.
·         Chór Młodzieży przypomina o prawach rządzących światem; “Zgubionymi” dlań są wszyscy, którzy “w młode lata”: — byli bezczynni, — izolowali się od otoczenia, — nie potrafili cieszyć się młodością.
·         Do gromady dołącza Strzelec(“Pieśń Strzelca”) i Gustaw - szukający miłości (“Ach, gdzie cię szukać? - od ludzi ucieknę, / Ach, bądź ty ze mną, świata się wyrzeknę!”).
·         Myśliwy Czarny (wyobrażenie złego ducha) kpi z wynurzeń Gustawa.
·         Całość kończy dialog Gustawa ze Strzelcem, który zapowiada wystraszonemu kochankowi: “Wiedz naprzód, iż gdzie stąpisz, jest wszędzie nad tobą / Pewna istota, która z oczu cię traci, / I że chce ciebie w ludzkiej nawiedzić postaci”.