Jak wiadomo wszystkie
czynności, które wykonujemy uzależnione są od mózgu. Dla każdej czynności, mózg
ma określony obszar, który jest odpowiedzialny za konkretną czynność. Ośrodki te znajdują się w określonych płatach mózgowych, jak i w konkretnych częściach mózgu. Poniżej przedstawiam podstawowe wiadomości dotyczące budowy mózgu oraz jego poszczególnych funkcji.
1. Kresomózgowie – największy obszar mózgu; dzieli się na 2 półkule i pokryte jest korą szarą, która jest skupieniem neuronów i jest silnie pofałdowana, co zwiększa obszar półkul mózgowych. Kora odbiera wrażenia zmysłowe. W każdej półkuli dzieli się ona na płaty: a) potyliczny – w tym płacie znajduje się
ośrodek wzroku oraz tzw. wzrokowy mowy (umożliwia rozpoznawanie i rozumienie znaków pisarskich); jego uszkodzenie powoduje aleksję – niemożność czytania;
b) skroniowy – ośrodek słuchu i słuchowy mowy (Wernickiego) – umożliwia rozumienie słów; jego uszkodzenie powoduje afazję czuciową, czyli niemożność rozpoznawania słów; w zakręcie skroniowym znajduje się także ośrodek ruchowy mowy (Broca). Kontroluje on pracę mięśni pozwalających artykułować dźwięki. Jego uszkodzenie powoduje afazję ruchową , czyli niedowład mięśni artykułujących wyrazy, języka, a więc zaburzenia w mowie.
Kolejnym ośrodkiem w płacie skroniowym jest ośrodek ruchów pisarskich ręki. Jego uszkodzenie powoduje agrafię, czyli upośledzenie pisania.
Ponadto płat ten przechowuje wrażenia zmysłowe w pamięci długotrwałej.
Na styku płatów: skroniowego, ciemieniowego ciemieniowego potylicznego znajduje się nadrzędny ośrodek mowy.
c) ciemieniowy – ośrodek czucia; odpowiada za takie wrażenia, jak dotyk, smak, temperatura czy ból;
d) czołowy – ośrodek ruchowy; odpowiada za ruch stóp, kolan, przepony itp.; jeo przednia część steruje złożonymi formami zachowania np. inteligencją;
Ponadto w korze mózgowej znajdują się ośrodki asocjacyjne (kojarzeniowe) warunkujące analizę, kojarzenie, uczenie się, pamięć i myślenie.
2. Międzymózgowie - składa się z wzgórza i podwzgórza;
a) wzgórze – stanowi pośrednią stację dla impulsów zmysłowych; decyduje o
uzewnętrznianiu stanów emocjonalnych organizmu np. gniewu, smutku czy
radości; jest głównym ośrodkiem podkorowym czucia;
b) podwzgórze – w nim znajdują się ośrodki regulujące temperaturę ciała,
(przednia część zapobiega podnoszeniu ciepłoty ciała, tylna obniżaniu),
ciśnienie krwi, metabolizm białek, cukrów, tłuszczów, wody oraz soli
mineralnych; tu znajdują się ośrodki głodu i sytości oraz snu i czuwania;
kontroluje również niektóre
czynności przysadki mózgowej, produkuje
hormony np. oksytocynę i wazopresynę, które uwalniane są w tylnym
płacie przysadki mózgowej;
Podsumowując: międzymózgowie warunkuje spełnianie wszystkich czynności zależnych od autonomicznego układu nerwowego.
3. Móżdżek – sprawuje kontrolę nad mięśniami szkieletowymi, odpowiada za koordynację ruchów. 4. Śródmózgowie – ośrodek drżenia mięśni i analizy wzroku; warunkuje odruchy na bodźce świetlne i akustyczne.5. Rdzeń przedłużony – ośrodek oddechowy, naczynio – ruchowy, ssania, żucia, połykania, kichania, kaszlu, wymiotów, mrugania, wydzielania potu; odpowiada więc za czynności wrodzone, odruchowe; ponadto reguluje oddychanie (ośrodek wdechu i wydechu), tętno serca, rozszerzanie i kurczenie naczyń krwionośnych;
6. Rdzeń kręgowy – ośrodek odruchów; przewodzi impulsy z mózgu i do mózgu, ośrodek wydzielania moczu, bólu, ciepła, zimna i czucia mięśniowego; odpowiada także za ruchy kończyn i przepony;