Czarna Afryka zawsze budziła ciekawość. Skąd u ludności przez lata poddawanej okrutnym praktykom kolonialnym tyle niezłomnej
nadziei, tyle energii wynoszącej ku władzy coraz to nowych, pojawiających się niekiedy znikąd, przywódców?
Ryszard Kapuściński zagłębiając się, niekiedy z narażeniem życia, w niebezpieczną, gdyż po części całkowicie nieznaną, pogrążoną w nieustannych sporach i konfliktach, Afrykę, dostarcza Czytelnikowi niezwykłych refleksji co do kondycji ludzkości w ogóle. Dążenia ludów do samostanowienia stanowią oś książki, trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że pojawiają się niejako "przy okazji".
Czym bowiem różnią się biedni, zniewoleni i pozbawieni wieloletnich tradycji mieszkańcy Ghany czy Algierii od nas, "rdzennych" Europejczyków? Lektura "Wojny futbolowej" dostarcza tych różnic bardzo niewiele, co początkowo wydawać się może zgoła paradoksalne. Po "odarciu" jednak obu stron z naleciałości kulturowych podobieństwo staje się zgoła oczywiste i naturalne. Lata niewoli, zapomnienia i okrutnego wykorzystywania nie zdołały odebrać Afrykanom godności, ani tym bardziej chęci i motywacji do walki. Co więcej, w trakcie wojen, zbrojnych powstań i wojskowych puczów wyzwalają się ogromne pokłady jednoczącej nadziei, co niewątpliwie polskiemu czytelnikowi nasuwa wiele historycznych skojarzeń, nie tylko polskiemu czytelnikowi. Autor "Cesarza" po raz kolejny pokazuje mistrzostwo i, nie zważając na podziały polityczne, najzwyczajniej w świecie pochyla się nad cierpiącym człowiekiem w jego niedoli, jego potrzebach, dążeniach, sukcesach i porażkach. Dobitnie dowodzi, że niektóre wartości są niezbywalne, nie podlegają segregacji rasowej, społecznej i ekonomicznej. W tym Kapuściński widzi gigantyczny wręcz potencjał Afryki, najbiedniejszego kontynentu z największym potencjałem.
Przeciętny Europejczyk w najnowszej historii Czarnego Lądu przeglądnąć się może jak w krystalicznym zwierciadle. Niechlubne karty wojny burskiej czy wojen algierskich odciskają piętno nie tylko na bezpośrednich sprawcach, kolonizatorach, kładą się głębokim cieniem na nas, obywatelach Starego Kontynentu, są niemym oskarżeniem wymierzonym w bogaty świat półkuli północnej.
"Wojna futbolowa" jest również świadectwem niebywałego wyczucia Kapuścińskiego, jego ogromnej odwagi i wrażliwości. Pozycja obowiązkowa dla wszystkich, którym analityczne myślenie i pewna ciągłość procesów historycznych nie jest obca.