Jest to najstarsza polska
pieśń religijna. Autor pieśni jest anonimowy. Powstała ona w epoce średniowiecza, przyjmuje się, że jest to okres między XI a XIIIw. Pierwszy jej zapis, tzw. krakowski obejmuje
dwie zwrotki i pochodzi z 1407r., po raz pierwszy zaś wydrukowano
ją w
Statucie Łaskiego w 1506r.
Utwór jest nie tylko
pieśnią religijną, ale również tzw.
carmen patrium - pieśnią ojczyźnianą. Śpiewali ją rycerze polscy przed bitwą grunwaldzką. Odspiewano ją także podczas koronacji
Władysława Warneńczyka, oraz innych królów z dynastii Jagiellonów; była więc także
pieśnią dynastyczną. Utwór spełniał również funkcję
hymnu narodowego do XVIw.
Bogurodzica stała się hymnem narodowym, ponieważ:
• podmiot liryczny wypowiada się w imieniu wszystkich ludzi wierzących, więc wyraża uczucia zbiorowe,
• odwołuje się do ideałów chrześcijańskich bardzo bliskim Polakom, gdyż w średniowieczu wiara była czynnikiem najmocniej jednoczącym społeczeństwo w jeden naród polski.
O tym, ze autor pieśni był czlowiekiem wykształconym, poetą i artystą słowa świadczy fakt, że utwór ma bardzo kunsztowną budowę. Składa się z dwóch zwrotek. Pierwsza z nich zawiera
rozbudowaną apostrofę do Matki Boskiej, oraz
krótką prośbę o pośrednictwo między ludźmi a Chrystusem. Druga zwrotka rozoczyna się
krótką apostrofą do Syna Bożego. Potem nastepuje
rozbudowana prośba o spełnienie ludzkich pragnień, tzn. szczęśliwe i zasobne życie na ziemii, a nastepnie wieczny pobyt w raju. Po obu zwrotkach wystepuje w charakterze refrenu grecki zwrot
Kyrie eleison, co znaczy
Panie zmiłuj się.
Pieśń licząca początkowo dwie zwrotki rozrastała się w miarę upływu czasu i pod koniec XVw liczyła pietnaście zwrotek, a w XVIw az dwadzieścia dwie zwrotki.
Więcej recenzji na temat Bogurodzica