Maria Konopnicka adresuje ten wiersz do polskich dzieci. Poetka pisze: Wstań, dziecię! W drugiej zwrotce: Ucz się, drogie dziecię moje. W trzeciej: Szanuj, drogie dziecię moje... Te wołacze wskazują, ku komu kieruje swe słowa Maria Konopnicka.
Trzeba pamiętać, że pisała swój utwór ponad sto lat temu, gdy Polska znajdowała się pod zaborami. Konopnicka musiała bacznie zważać na cenzurę carską, która prześladowała polskie słowo, polskich pisarzy, polską młodzież. W szkołach zmuszano do posługiwania się wyłącznie językiem rosyjskim. Surowo karano za użycie polskiego nie tylko na lekcji, ale i podczas przerwy. Nauczyciele-Rosjanie hańbili się nauczaniem, że Polska nigdy się nie od rodzi i na zawsze zostanie prowincją cesarstwa. Przeprowadzali rewizje w domach uczniów-Polaków w poszukiwaniu polskich książek. Karali za mówienie po polsku. Więzienia rosyjskie, pruskie i austriackie pełne były tych, którzy marzyli o niepodległości ojczyzny.
Z jakim apelem zwraca się poetka do młodych Polaków? W pierwszej zwrotce każe szanować trud rolnika polskiego. W drugiej nakazuje uzbroić się w wolę i cnotę, bo to oręż potężniejszy od tego, którym dysponują zaborcy. W trzeciej wskazuje, że praca i lud, to siła, którą świat stoi. Wzywa też do oszczędności. W ziarnku trzeba widzieć przyszłe plony, w szelągu - miliony. W sobie dziecko szanować ma przyszłego obywatela i człowieka, a więc tak postępować, by się nie wstydzić własnych uczynków.