Co to jest
symbol?
Symbol to znak lub przedmiot zastępujący inny znak lub przedmiot. Tyle sucha definicja podawana przez słownik wyrazów obcych (słowo symbol jest pochodzenia greckiego).
Zaczęłam od rozważenia, co to jest symbol, bowiem to właśnie symbol występuje w wierszu Teofila Lenartowicza „Złoty kubek”. Czego symbolem jest ów złoty kubek? Co wyraża? Jaki inny znak lub przedmiot zastępuje czyli symbolizuje złoty kubek?
Złoty kubek to symbol pociechy, jaką otrzymuje sierota z ubogiej chatki. Sierota widzi to, czego nie ujrzą oczy innych: że aniołowie otrząsnęli złote jabłka, złote liście i złotą korę z samotnego drzewa stojącego gdzieś daleko. Sierota pozbierała owe jabłka i prosi złotnika o kubek złoty z odbiciem matki na dnie. Kto ośmieli się napić z tego kubka? — pyta podmiot liryczny. Sam Pan Jezus i Maryja. Zapłakał nad losem sieroty „złotniczek na niebie”- niezwykły rzemieślnik robiący kubek z wizerunkiem matki na dnie. Niech ten złoty kubek stanie się pociechą dziecka, w którego pamięci pozostał obraz zmarłej matki.
Smutny wiersz o skomplikowanej, trudnej wymowie choć na pozór napisany z wielką prostotą. Prócz złotego kubka — symbolu, również symbolem jest samotne drzewo stojące gdzieś, gdzie nie dojrzą jego złotych jabłek oczy zwyczajnych ludzi. Strącić te niezwykle jabłka mogą tylko aniołowie, aby zebrała je sierota i włożyła do swego złotego kubka.
Wiersz Teofila Lenartowicza wzrusza poprzez okazanie współczucia dla dziecka tęskniącego do zmarłej matki, oczekującego pociechy nie od ludzi lecz aniołów i Pana Jezusa. Dziecko czuje się opuszczone przez kogoś najbliższego i w swej fantazji szuka ukojenia bólu po stracie matki.