Głównym bohaterem tragedii
antycznej Sofoklesa jest Król Edyp. Ten mityczny
bohater to król, który
sprawuje rządy
w Tebach. Dzięki przypadkowi dostał się do miasta i zdjął klątwę
nałożona na lud przez Sfinksa. Edyp przez to cieszy się wielką sławą w wśród swojego
ludu. Jest ceniony oraz poważany przez innych:
Bohater sam o sobie mówi: „Ja,
Edyp, sławą cieszący się ludzi”.
W dalszej części utworu Tebańczycy
dziękują Edypowi za to że oswobodził ich ze strasznej zagłady Sfinksa. Dzięki
niemu zdjął z nich klątwę, która była dla nich uciążliwa. Podziękowanie to mamy
zawarte w cytacie:
„Tyś bo przybywszy, gród stary
Kadmosa
Od strasznych ofiar dla Sfinksa wyzwolił,
(..)Dałeś nam życia ochłodę i ulgę.
W utworze Edyp jest pokazany jako
dobry władca, który troszczy się o los poddanych:
„Na wasze głosy; wiedzcie, że łzy
ronię
I częstym troski błąkaniem się trudzę,
By co obmyśleć ku ludu obronie.
I uczyniłem, co dobrem się zdało”
Można zauważyć, że Edyp martwi się o swój naród. Zrobi
wszystko, aby ludziom żyło się dobrze . Król, gdy dowiaduje się o śmierci
Lajosa, wydaje wyrok na zabójcę:
„Niechajby taki człowiek w naszej
ziemi,
Nad którą władzę ja dzierżę i trony,
Ani nie postał, ni mówił z innymi,
Ni do czci bogów nie był dopuszczony,
Ni do żadnego wspólnictwa w ofierze.
Zawrzyjcie przed nim podwoi ościeże,
W żadnym on domu niech nigdy nie spocznie”
Widzimy tu że Edyp chce być
sprawiedliwym władcą, chce pokazać, że jest sprawiedliwy i za wszelką cenę chce
odnaleźć zabójcę.
Podczas spotkania Króla Edypa z
Tyrezjaszem dochodzi do sprzeczki między nimi. W tym fragmencie mamy ukazaną
ironię tragiczną oraz przyczynę tragizmu: fatum:
„Tyrezjasz
Biada, o biada tej wiedzy, co szkodę
Niesie wierzącym; znam ja to zbyt dobrze
I pomny na to nie byłbym tu stanął.
Edyp
W czym powód, żeś tu przybył po niewoli?
Tyrezjasz mówi że posiada wiedzę,
która przyniesie nieszczęście Edypowi.
Tyrezjasz
Puść mnie do domu; bo łacniej co twoje
I ja co moje zniosę, gdy usłuchasz.
Edyp
Miastu, któregoś dzieckiem, służyć radą
Jest obowiązkiem miłości i prawa.
Tyrezjasz
Widzę, że słowa niekoniecznie w porę
Tyś rzekł; obym ja równie nie zbłądził.
Tyrezjasz podkreśla zbłądzenie
Edypa, sam nie chce pójść jego droga. Pomimo nawowy Edypa Mędrzec nie chce
wyjawić przepowiedni.
Edyp
Więc wiedząc, zmilkniesz? Czyż myślisz, człowieku,
Miasto to zdradzić i zniszczyć ze szczętem?
Tyrezjasz
Ani ja ciebie, ni siebie nie zmartwię.
Próżno mnie kusisz, nie rzeknę już słowa.
Tyrezjasz nie chce wyjawić ani
słowa. Złość Edypa narasta. Chce się dowiedzieć co mędrzec ma mu przekazać.
Chce znać przepowiednie za wszelka cenę.
Tyrezjasz
Zejdzie to samo, choć milcząc się zaprę.
Edyp
Przeto co zejdzie, winieneś nam jawić.
Tyrezjasz
Nic już nie rzeknę. Ty zaś, jeśli wola,
Choćby najdzikszą wybuchnij wściekłością.
Tyrezjasz jest uparty. Nie wzrusza
go wybuchowość Edypa, która wzrasta z każdą odmową Mędrca.
Edyp
A więc wypowiem, co mi w błyskach gniewu
Już świta; wiedz ty, iż w moim mniemaniu
Tyś ową zbrodnię podżegł i zgotował
Aż po sam zamach; a nie byłbyś ślepym,
To i za czyny bym ciebie winował.
Tyrezjasz
Doprawdy? a więc powiem ci, byś odtąd
Twego wyroku pilnując, unikał
Wszelkiej i ze mną, i z tymi rozmowy,
Jako ten, który pokalał tą ziemię.
Edyp
Jakie bezczelne wyrzucasz ty słowa?
I gdzież zamyślasz przed srogą ujść karą?
Tyrezjasz który usłyszał na swój
temat oszczerstwa. Nie przyznaje się do winy, którą zarzuca mu Edyp. Pod
wpływem nacisku mędrzec wyjawia że to Król Edyp jest morderca Lajosa, że to on
go zamordował. Lecz Król nie zdaje sobie sprawy że to on popełnił to przestępstwo.
Dalej nieświadomie podążą do swojej klęski. Jest pewien że on tego nie zrobił,
że jest to nie możliwe i nierealne, wmawia ten czyn Tyrezjaszowi; „Badaj, bo
mordu mi nikt nie dowiedzie”. Sądzi że tak kazał mówić mu Kreon który chce
pogrążyć Edypa. W tymfragmencie mamy ukazaną prawdziwą naturę Króla Edypa.
Jest on wybuchowy, niecierpliwy, reaguje na wszystko bardzo emocjonalnie. Nie
wierzy w swoja winę. Jest uparty i bardzo nerwowy.
W dalszej części utworu mamy
ukazaną drogę do prawdy. Do tego jak Edyp dochodzi do tego że to on jest
zabójcom. Widzimy co stało się dokładnie i co było przyczyną tragicznego losu
Edypa:
Do troistego zbliżył się rozdroża,
Wtedy obwiestnik i mąż jakiś wozem
W konie sprzężonym jadący, jak rzekłaś,
Mnie najechali i z drogi mnie gwałtem
Woźnica spędził wraz z owym staruchą.
Ja więc wzburzony uderzam woźnicę”
Na koniec chciałbym pokazać że
Edyp uznaje się za bohatera tragicznego:
„Biada, już jawnym to, czegom pożądał,
O słońce, niechbym już cię nie oglądał!
Życie mam, skąd nie przystoi, i żyłem,
Z kim nie przystało – a swoich zabiłem”
Edyp to typowy bohater tragiczny, bezsilny wobec
ustawionego losu dla niego. Gdy poznałem jego losy nie mogłem stwierdzić
jednoznacznie jakim jest człowiekiem. Z jednej strony uważam że każdy jest
kowalem własnego losu i że Edyp sam doprowadził się do tego że jego szczęśliwe
i dobre życie legło w gruzach. Kiedy jednak przyjrzałem się i wnikliwie
przeanalizowałem utwór dostrzegłem, że bohater musiał stawić czoła wielu
trudnym wręcz nierozwiązywalnym problemom i że tak naprawdę przyczyną jego
nieszczęścia był zły los, a nie ludzka
omylność. Poczułem wtedy że trzeba współczuć bohaterowi ponieważ tak naprawdę
nie dało się nic zrobić w związku z jego życiem. Takie było jego przeznaczenie.
Mimo chęci uniknięcia go Edyp wpada w sam środek swojego nieszczęścia. Wielu
ludzi dalej uwarz że razem z przyjściem na świat każdy ma z góry przypisany
życiorys.