Fragment IV części Dziadów Adama Mickiewicza przedstawia historię nieszczęśliwej miłości Gustawa do bezimiennej kobiety.
Postać głównego bohatera jak i kształt jego uczuciasą charakterystyczne dla epoki romantyzmu. Bohater romantyczny, przeżywając wielką i nieszczęśliwą miłość, zapomina o otaczającym go świecie. Kieruje się wyłącznie namiętnościami i wybuchającymi emocjami.
Gustaw nie może zapomnieć o swojej ukochanej. Jest smutny, przygnębiony i rozdarty. Zachwyca się obiektem swoich uczuć na co wskazują wykrzyknienia oraz idealizuje go. Bohater wspomina miejcsa wspólnych spotkań, razem spędzonych chwil.
Człowiek zakochany w szczególny sposób odbiera naturę. Piękno przyrody budzi w Gustawie
wspomnienia, które wywołują ból. Wszystko, co go otacza, przypominamu ukochaną osobę. Zdaje sobie sprawe z tego, że natura jest niezmienna,a ludzkie życie nieuchronnie przemija. Wskutek wspomnień bohater ma
przywidzenia. Wyobraża sobie kobietę, jest emocjonalnie rozbity, na co wskazują didaskalia ,,(płacze)'' oraz oksymoron ,,kolebko i grobie''.Apostrofa ,,Altano'' sugeruje, że jest ważnym miejscem, świadkiem narodzin i śmierci ich miłości. Poprzez powtórzenia np. ,,tum'' nadaje wage swoim słowom.
Ukochana Gustawa jest jego drugą połową, a ich miłość darem Boga. Przekonanie, o tym, że stworzone i złączone przez siłę wyższą dusze muszą się w końcu spotkać, wywodzi się z platońskiej koncepcji miłości. Romantyczni bohaterowie uważają, że miłość przezwycięży nawet śmierć to jednak nie wyklucza z ich życia cierpienia. Gustaw jest rozchwiany psychicznie. Na początku zachwyca się swoją ukochaną, a zaraz potem ogarnia go gniew i zaczyna ją obrażać i oceniać. Oskarża ją o to, że jest niestała w uczuciach. W końcu zdaje sobie sprawę z tego, że jego kochanka nie jest niczemu winna. W rzeczywistości Gustaw cierpi na własne życzenie, miłość ta jest wytworem jego wyobraźni. Bohater się boi, jest zagubiony.
Jego stan ducha i nastawienie do obiektu uczuć ciągle się zmieniają. widzi płaczącą nad nim kobietę, postanawia poddać się losowi i chce zakończyć swoje cierpienia. Zrozpaczony i wściekły popełnia samobójstwo. Uważam, że Gustaw do samego końca był przekonany o sile swojego uczucia, i o tym, że jest ono wstanie pokonać śmierć. Miłość była dla niego najważniejszą rzeczą na świecie.Gdy ją stracił jego życie straciło wszelką wartość.