„Hańba” – autor – Coetzee John Maxwell.
Powieść wyróżniona w 1999r nagrodą Bookera, najbardziej prestiżową nagroda literacką
w Wielkiej Brytanii, przyznawaną za najlepszą
powieść anglojęzyczną z ostatniego roku. Coetzee to pisarz, który otrzymał ją dwukrotnie, ponadto w 2003r został laureatem nagrody Nobla.
Powieść przedstawia proces podejmowania decyzji przez człowieka, jego samotność w dokonywaniu życiowych wyborów., rozbieżności pomiędzy byciem w zgodzie z
sobą, a spełnieniem oczekiwań wobec innych.
Główny bohater – Dawid Lurie, 52-latek, człowiek rozwiedziony, profesor literatury Uniwersytetu kapsztadzkiego, pisarz, nawiązuje romans ze swoją studentką. Krok ten, dla jego pozycji zawodowo – społecznej, okazuje się zgubny. Melani – pod naciskami, wnosi przeciwko swojemu kochankowi akt oskarżenia o wykorzystywanie seksualne. Bohater „od społeczeństwa” otrzymuje możliwość wykazania pokory, która najprawdopodobniej uchroniłaby go przed zgubnymi skutkami odrzucenia społecznego, pozwoliłaby na utrzymanie stanowiska, zachowanie dotychczasowej pozycji. Staje przed wyborem podjęcia bardzo trudnej decyzji, której konsekwencje wiązać się będą ze zrujnowaniem tego, co dotychczas osiągnął, ale pozwolą mu pozostać w zgodzie z sobą. Lurie nie poddaje się żadnej presji, można powiedzieć, że ulega tylko swojemu naciskowi. Nie decyduje się na obwinienie siebie, gdyż żadnej winy w sobie nie widzi, postanawia pozostać w zgodzie przede wszystkim z sobą. Hańba, której doświadcza, to głownie zhańbienie w oczach społeczeństwa.
Nie dotyka ona jednak tylko jego. Jej ofiarą pada również jego córka Lucy, lesbijka. Jej seksualność to nie jedyna płaszczyzna owego zhańbienia. Poznając jej życie mamy możliwość poznania stosunków społecznych panujących w pd-afrykańskich wioskach, zdominowanych partykularyzmem i tzw. przypisaniem do ziemi. W Lucy – poczucie winy wobec Afrykanów wywołało stan niejakiego męczeństwa. Zgwałcona przez nich, uważa ów czyn za spłatę długu wobec nich. Teraz „ będzie mogła już spokojnie tam żyć”..
Powieść Coetzee to w dużej mierze opowieść o stosunkach rasowych będących dziedzictwem apartheidu. Dla mnie to przede wszystkim problem odniesienia się do oczekiwań innych wobec nas. Zastanawiający, skłaniający do postawienia sobie pytania: Jak ja zachowałabym się w takiej sytuacji..? Czy miałabym dość siły i odwagi..?
A rzekoma odwaga, dokąd zaprowadziła Luriego…..do wędrówki, odnajdywania siebie. To, czym się zajął, to kremacja psich zwłok, w towarzystwie swojej przyjaciółki Bev Shaw – mocno rozczarowujące zakończenie.