Wpisz streszczenie w tym miejscu.
Książę Lew Myszkin
(26) przyjeżdża koleją do Petersburga po 4 letnim pobycie
Szwajcarii, gdzie leczył
się z idiotyzmu u prof. Schneidera.
Osieroconego, chorego na padaczkę księcia umieścił tam jego
protektor Pawliszczew,
który jakiś czas później
zmarł.
Jeszcze w pociągu
książe nawiązuje rozmowę z Rogożynem, który opowiada mu o
swojej namiętności do Nastazji Filipowny. Zaprasza również
do siebie księcia, który nie bardzo ma się gdzie zatrzymać,
nie posiada też właściwie żadnych środków. W Petersburgu
książe udaje się do domu Jepanczynów (generał Iwan
Fiodorowicz z żoną Lizawietą Prokofiewną mają trzy córki:
Agłaję, Adelajdę i Aleksandrę), aby zawrzeć znajomość,
ponieważ Lizawieta jest jego daleką krewną. Generał Jepanczyn
orientując się w mizernej sytuacji księcia oferuje mu posadę oraz
poleca pokój w domu Gawriły Ardalionowicza Iwołgina, którego
matka Nina Aleksandrowna odnajmowała pokoje. W domu tym mieszkali
też: siostra Gawriły Warwara, brat Kola, lokator Ferdyszczenko,
oraz ojciec generał Ardalion A. pijak i nałogowy kłamca, mający w
dodatku utrzymankę. Z synem tej kobiety, chorym na gruźlicę
Hipolitem przyjaźnił się Kola. Kola zaprzyjaźni się też z Lwem
Myszkinem.
W domu Jepanczynów
książę robi dość pozytywne wrażenie, zadziwia wszystkich swoją
prostodusznością, choć razi pewnego rodzaju naiwnością w
otoczeniu nawykłym do konwenansów. Jego wypowiedzi są zawsze
szczere, zdradzają ogromną dobroć serca, wyrozumiałość i
wrażliwość. Książe chętnie dzieli się swoimi przemyśleniami
dotyczącymi poważnych tematów jak: kara smierci, sprawy
społeczne i religijne, unika jednak wszelkiego rodzaju intryg, a
swoją prostolinijnością psuje często grę prowadzoną przez osoby
z jego otoczenia. ze względu na te cechy wiele osób uważa go
za przyjaciela, ale równie często jest on nazywany idiotą.
Tego dnia ma się odbyć
przyjęcie urodzinowe u Nastazji Filipownej. Jest ona na utrzymaniu
Tockiego, który objął ją protekcją jako małą osieroconą
dziewczynkę, a następnie uczynił z niej swoją kochankę, co
zaważyło na jej losach i charakterze. Ponieważ Tocki zamierza
starać się o rękę Aleksandry Jepanczyn, a jej ojciec sam jest
zainteresowany byłą kochanką Tockiego, postanawiają ożenić
Nastazję z zatrudnionym u Jepanczyna Gawriłą, który miałby
zresztą otrzymać za to sporą sumę pieniędzy. Gawriła przystaje
na układ, ale skrycie marzy o Agłai. Potajemnie nawiązuje z nią
kontakt, jednak taka podwójna gra budzi odrazę dziewczyny.
Nastazja odpowiedź na
propozycję ma dać w dniu urodzin jednak świadoma swej reputacji
wątpi, czy Gawriła i jego rodzina szanują ją. Odwiedza ich dom
gdzie przekonuje się o słuszności swoich obaw. Książe
usłyszawszy o przyjęciu postanawia udać się tam bez zaproszenia.
Podczas przyjęcia
Nastazja zrywa z Gawriłą (pytając wcześniej publicznie księcia,
czy powinna tak postąpić) i postanawia uciec z Rogożynem, który
zoferował jej 100 000. Książe chcąc ją uchronić przed
nierozważnym krokiem oświadcza się, okazuje się też, że
otrzymał spory spadek. Nastazja jest wzruszona, jednak odmawia.
Otrzymane 100 000 rzuca do kominka, obiecując je Gawrile, jeśli
tylko on poniży się i wyciągnie je z ognia. Wyjeżdża z
Rogożynem.
Książe na jakiś czas
wyjeżdża do Moskwy, gdzie przez pewien czas mieszka z Nastazją,
która ucieka to od niego, to od Rogożyna.. W tym czasie
książe wysyła też list do Agłai.
Po powrocie do
Petrsburga książe mimo niepokoju, przeprowadza przyjazną rozmowę
z Rogożynem, ten jednak jeszcze tego samego dnia próbuje go
zabić. Ratunkiem okazuje się być niespodziewany atak epilepsji,
który zbija atakujacego z pantałyku. Książe dochodzi do
siebie w Pawłowsku, gdzie spędza lato również rodzina
Jepanczynów. Wzajemne stosunki zacieśniają się.
Podczas pobytu w
Pawłowsku mają miejsce dramatyczne wydarzenia. Do księcia zgłasza
się z pretensjami rzekomy syn Pawliszczewa, chcąc wyłudzić
pieniądze. Książe rozwiązuje konflikt okazując wielkoduszność,
ale nie naiwność.
Chory na gruźlicę
Hipolit odczytuje publicznie swoje wyznania człowieka skazanego na
śmierć przez chorobę i dokonuje nieudanej próby samobójczej
na oczach zgromadzonych.
Na ojca Koli padają
kompromitujące podejrzenia o kradzież i niebawem umiera on na
apopleksję.
Zacieśniają się
stosunki międzi księciem i Agłają, pomimo, że oboje nie chcą
się otwarcie przyznać do uczucia. Agłaja wręcz kpi z niego, a
nawet dla żartu prowokuje do oświadczyn. Rozchodzą się pogłoski
o mającym nastąpić ślubie.
Do jego zawarcia chce
się również przyczynić pojawiająca się w Pawłowsku
Nastazja – pisze ona do Agłai listy, stara się też
skompromitować innego kandydata do ręki dziewczyny.
Jepanczynowie chcąc
się upewnić, że książe byłby odpowiednim narzeczonym,
przedstawiają go znajomym z wyższych sfer, na specjalnie
zorganizowanej kolacji. Początkowo wypada on dobrze, jednak
stopniowo popada w nerwowy entuzjazm, wygłasza swoje poglądy, które
są wprawdzie patriotyczne i postępowe, jednak nie pasują do
salonowej konwersacji, przypadkowo zbija cenny wazon, a w końcu
ulega atakowi epilepsji. Towarzystwo przyjmuje to z niesmakiem i nie
znajduje w nim odpowiedniego kandydata do ręki Jepanczynówny.
Agłaja postanawia
rozmówić się z Nastazją i przychodzi do jej domu,
zabierając ze sobą księcia. Obecny jest Rogożyn. Między
kobietami wybucha sprzeczka i Nastazja przypomina księciu jego
oświadczyny, wzywając, aby wypełnił obietnicę. Agłaja widząc
wahanie w jego oczach ucieka, Nastazja zaś przepędza Rogożyna i
mdleje. Agłaja nie dopuszcza więcej do rozmowy z Myszkinem, którego
ślub ma się odbyć wkrótce. W dniu ceremonii Nastazja po raz
kolejny ucieka z Rogożynem. Udają się do jego domu, do
Petersburga. Tam też próbuje ją odszukać następnego dnia
książe. Kiedy w końcu Rogożyn wpuszcza go, okazuje się, że
zamordował Nastazję. Obaj spędzają noc przy jej zwłokach.
Rogożyn po przejściu ciężkiego zapalenia mózgu zostaje
osądzony, zaś stan psychiczny księcia pogarsza się tak bardzo, że
ponownie zostaje on umieszczony w zakładzie w Szwajcarii.
Opublikowano dnia:
lutego 28, 2006
Więcej recenzji na temat "Idiota"