„Anna Karenina” to dwutomowa powieść Lwa Tołstoja (1828-1910) napisana w 1871 roku. Główną bohaterką utworu jest tytułowa postać – żona urzędnika rosyjskiego. Tołstoj w mistrzowski sposób przedstawił kilka równorzędnych wątków: romans Anny z Aleksym Wrońskim, stateczne życie Lewina (i Kitty), pożycie małżeńskie Dolly i Stiwy na tle XIX – wiecznego imperium. Ukazane z wielkim rozmachem społeczeństwo rosyjskie, złożone stosunki społeczne i – co więcej – głębokie studia psychologiczne (najlepiej wypada studium Anny) stanowią o wysokim poziomie powieści.
Centralnym problemem „Anny Kareniny” jest wina. Nie można jednoznacznie określić winnego: pośrednio przyczyną położenia Anny jest społeczeństwo; Tołstoj
jednak zwraca uwagę na jednostkę: każdy bohater jest odpowiedzalny za swoje czyny i każdy z osobna buduje swój kręgosłup moralny, co nabiera jaskrawego odzwierciedlenia w szerszej perspektywie. Anna – na pozór szczęsliwa mężatka – wdaje
się w płomienny romans; Karenin nie dostrzega potrzeb żony ponad finansowe (żona jednak nigdy mu ich nie przedstawia); dla Wrońskiego Anna ma być początkowo kolejną zdobyczą, miłość do niej staje się jednak nieocenioną wartością.
Pisarz ukazał dwa ideały filozoficzne: ideał ciągłego doskonalenia moralnego oraz ideał nieprzeciwstawiania się złu. Fabularny Lewin będzie odpowiednikiem Tołstoja – autora zewnętrznego (z umiłowaniem wsi i ciągłą pracą duchową).
Kompozycja dzieła jest zamknięta (wątek Anny znajduje swoje drastyczne zakończenie), można jednak dopisać pewne wątki (przykładowo Lewina).
Fenomenalnie ukazana różnica między ówczesną Moskwą (bardziej zaściankową, a jednak znającą wartości) a Petersburgiem (miastem światowym, hermetycznym). Problem modelu wychowania potomstwa; wzorce małżeńskie; sposób prowadzenia domu.„Anna Karenina” zamyka okres wielkich powieści twórcy „Wojny i pokoju”. Z perspektywy czytelnika jest to powieść, którą dobrze się czyta; język „Anny Kareniny” jest współcześnie zrozumiały, choć pokryty patyną starości (polskie tłumaczenie: K. Iłłakowiczówna). Jak na arcydzieło przystało – książka ponadczasowa.
Więcej recenzji na temat Anna Karenina