22. Wymień sztuki, którymi opiekowały się muzy. Którym z gatunków opiekuje się współcześnie tzw. X muza ?
Słowo muza pochodzi od greckiego mousike, oznaczającego muzykę. Według mitu boginie te były córkami Zeusa, boga uniwersalnego porządku, i Mnemozyne, bogini pamięci. Jest ich dziewięć.
Opiekowały się sztukami pięknymi i naukami:
Erato – muza poezji miłosnej, jej atrybut to lira;
Euterpe – muza poezji lirycznej, atrybut – aulos (flet);
Klio – muza historii, trzyma w ręku zwój papirusu (lub pergamin);
Kaliope – muza poezji epicznej (eposu), z tabliczką i rylcem;
Melpomene – muza tragedii, trzyma maskę tragiczną;
Talia – muza komedii, z maską komiczną;
Terpsychora – muza tańca, jej atrybuty to lira i plektron (pióro lub inaczej kostka do gry na instrumentach strunowych);
Urania – muza astronomii i geometrii, trzyma cyrkiel i kulę (lub globus);
Polihymnia – muza sakralnej poezji chóralnej, nie posiada atrybutu, zwykle ukazywana była w zamyślonej pozie, a obok niej zasłona.
X Muza współcześnie
opiekuje się kinem 23. Podaj definicję toposu i topiki oraz przykłady toposów.
topos - to powtarzający się obraz czy motyw, miejsce wspólne, w l. mn. –
topiki (zbiór toposów), czyli
stałe, powtarzające się w literaturze obrazy i motywy.
Mit o Orfeuszu jest źródłem:
t
oposu natchnionego poety i poezji,
toposu wiecznej miłości,
toposu podróży do piekieł Mit o Narcyzie jest źródłem:
toposu miłości własnej Topos genezyjski - kształtujący się podobnie w mitach sumeryjskich, babilońskich czy greckich: mity najpierw przedstawiają narodziny bogów, potem opowiadają o stworzeniu przez nich świata, a w końcu ludzi
W późniejszej kulturze możemy odnaleźć wiele odwołań, archetypów i toposów zaczerpniętych z mitologii.
24. Przypomnij historię związaną z jabłkiem niezgody. Iliada została stworzona na kanwie
mitu o jabłku niezgody i dotyczy wydarzeń związanych z wojną trojańską. Eris bogini niezgody rzuciła na stół jabłko z napisem „Dla najpiękniejszej”. Trzy boginie: Hera, Atena i Afrodyta poprosiły Parysa o rozstrzygnięcie sporu, której z nich należy to jabłko przyznać. Parys wybrał Afrodytę, gdyż bogini obiecała mu miłość najpiękniejszej na ziemi kobiety - Heleny. W konsekwencji Afrodyta pomogła Parysowi porwać Helenę do Troi (Parys był synem króla Troi - Priama) a Achajowie pod wodzą Menelaosa, męża Heleny, zaatakowali Troję. Tak rozpoczęła się słynna wojna trojańska, która jest tematem
Iliady Homera
Iliada - czyli księga o Ilionie (tzn. o Troi). Wojna trwała 10 lat, a Iliada opisuje 49 dni ostatniego roku. Główne wydarzenia, to: spór Achillesa z Agamemnonem obrankę Bryzeidę,
powrót Achillesa na pole walki po śmierci przyjaciela Patroklosa, którego zabił Hektor,
pojedynek Achillesa z Hektorem (drugim synem Priama).
W wojnie biorą udział także bogowie. Na prośbę Tetydy Zeus pomaga Troi, kolejność sukcesów zmienia się w zależności od przychylności bogów, Atena pomaga Achillesowi, który zwycięża Hektora i znieważa jego zwłoki, Treść
Iliady jest zatem pełna tematów wojennych i bohaterskich.