Właściwa akcja "Odysei" rozpoczyna się , gdy Odys jako rozbitek znalazł schroniene u Feaków ,
i opowiedział im swoje
dzieje .
Pożegnawszy zburzoną Troje , Odyseusz ze swoją druzyną wyruszył w podróż do domu (do Itaki której jest królem) . Burza zagnała go do kraju Lotofagów , ludzi żywiących się lotosem , którego działanie wywouje zapomnienie.
Trzeba było towarzyszy siłą wciągać na okręty . Nastepną krainą okazała się ziemia jednookich olbrzymów , Cyklopów. Przebiegłemy Odysowi udało się spić winem groznego Polifema i uciec z jaskini z garstką przyjaciół . Potem nastąpiło spotkanie z Eolem bogiem wiatrów który podarował im tajemniczy wór z uwięzionymi nie pomyślnymi wiatrami .Ciekawość i głupota towarzyszy doprowadziła do rozwiązania worka i uwolnienia wichrów . Eol nie chcial rozmawiac po raz drugi z Odyseuszem .
Z kraju Lajstrygonów ludożerców , którzy utopili okręty i pożarli ludzi , udało się Odysowi z resztką swej druzyny uciec i trafić na wyspę Ajaję , w odwiedziny do czarodziejki Kirke . W urzekającym zamku cudnie śpiewająca czarodziejka za pomocą wywaru z ziół przemieniła nie ostrożnych towarzyszy króla w wieprze . Odyseusz mieczem zmusił ją do ich odczarowania . Pozostał u niej przez rok . Za radą Kirke udał się do Hadesu w poszukiwaniu Terezjasza , który mógł mu odkryć przyszłość .
Spotkał tu matkę oraz duchy Achillesa i Agamemmnona . Duch wróżbity ostrzegł go , że nie wolno mu tknąć wołów Heliosa na wyspie Trinakii. Potem podróżnicy przepłyneli bezpiecznie obok wysp zamieszkałych przez syreny , które cudownym spiewem przywoływały ludzi , a potem ich zjadały. Odys zatkał towarzyszom uszy woskiem , sam zaś kazał przywiązać sie do masztu .
Gdy dopłyneli Do Trinakii , król zasnął , a jego towarzysze zabili kilka wołów . Zostali ukarani śmiercią , ocalał jedynie Odys . Na belce dopłynał do brzegów Ogygii , gdzie przez siedem lat gościła go i kusiła nieśmiertelnością nimfa Kalipso . Dzięki interwencji bogów zostawł ją w koncu i trafił do kraju Faeków , którzy wyposażyli go w statek i wyprawili ku brzegom Itaki .
Tymczasem w Itace wierna Penelopa nie może opędzić sie od zalotników , którzy pustoszą spiżarnie i królewskie i żądają by wybrała jednego z nich na męża . Telemach wyrusza w podróż by szukać wieści o zaginionym ojcu.
Powrót Odysa zaskakuje wszystkich . Najpierw w przebraniu żebraczym (dzięki pomocy Ateny) dostaje się na dwór , gdzie daje się poznać jedynie synowi i świniopasowi Eumajasowi . Radzi Penelopie , by wezwała zalotników do strzelania z Odyseuszowego łuku przez ucho toporów . Żaden z oblegających dwór przybyszów nie sprosta temu zadaniu . Wówczas żebrak bezbłędnie wykonuje tę czynność , przemienia swą postać i pokonuje wrogów .