BIBLIA – CZY MOŻNA JEJ ZAUFAC? cz V
Jak Biblia przetrwała do naszych czasów To, że Biblia przetrwała do naszych
czasów w niezmienionym stanie, jest naprawdę cudem. Jej spisywanie ukończono ponad 1900 lat temu. Treśc zanotowano na nietrwałych materiałach – takich jak arkusze wytwarzane z włókien papirusu albo pergamin sporządzony ze skór zwierzęcych- i to w językach, którymi obecnie posługuje się stosunkowo niewiele osób. Co więcej, możni ludzie, od władców po przywódców religijnych, zawzięcie próbowali ją zniszczyc.
Jak to niezwykłe dzieło przetrwało próbę czasu,
by w końcu stac się najlepiej znaną księgą w historii ludzkości?
Izraelici starannie przechowywali oryginalne zwoje i wykonywali liczne kopie. Na
przykład każdy król izraelski miał sobie sporządzic „odpis tego prawa, tego, które jest pod opieką kapłanów, Lewitów" (Powtórzonego
prawa 17:18).
Wielu Izraelitów lubiło czytac Pisma, uznając je za Słowo Boże. Kopiowaniem tekstu nader pieczołowicie zajmowali się dobrze wyszkoleni skrybowie. O jednym z takich bogobojnych skrybów, Ezdraszu powiedziano, że „był biegłym przepisywaczem w dziedzinie Prawa Mojżeszowego, które dał Jehowa, Bóg Izraela" (Ezdrasza 7:6). Masoreci, którzy w okresie od VI do X wieku n.e. sporządzali
kopie Pism Hebrajskich, nazywanych też „Starym Testamentem", w trosce o dokładnośc tekstu liczyli nawet litery. Taka skrupulatna praca przyczyniła się do tego, że Biblia pozostała niezmieniona i przetrwała pomimo ciągłych, usilnych prób jej zniszczenia. Na przykład w roku 168 p.n.e. syryjski władca Antioch IV postanowił usunąc wszystkie kopie pism Hebrajskich, jakie tylko zdołałby odszukac w całej Palestynie.
Jedno z żydowskich sprawozdań historycznych donosi: „Księgi Prawa, które znaleziono, darto i sprzęty palono ogniem". A w pewnej encyklopedii czytamy: „Dowódcy odpowiedzialni za wykonanie tych rozkazów działali z wielką surowością. Posiadanie świętej księgi karano śmiercią"
(The Jewish Encyklopedia). Niemniej kopie Pism przetrwały zarówno wśród Żydów mieszkających w Palestynie, jak i wśród rozproszonych po innych krajach.
Wkrótce po tym, jak ukończono spisywanie Chrześcijańskich Pism Greckich, zwanych też „Nowym Testamentem", zaczęto spożądzac liczne kopie tych natchnionych listów, proroctw oraz relacji historycznych. Na przykład Jan napisał swoją Ewangelię w Efezie bądź w jego okolicy. Natomiast fragment jej odpisu, zdaniem naukowców niespełna 50 lat młodszy od oryginału, znaleziono setki kilometrów dalej, w Egipcie. To odkrycie pokazało, że chrześcijanie z odległych krajów posiadali kopie niedawno ukończonych natchnionych tekstów. Rozpowszechnianie spisanego Słowa Bożego przyczyniło się do jego przetrwania również w późniejszych stuleciach. Na przykład wczesnym rankiem 23 lutego 303 roku cesarz rzymski Dioklecjan przyglądał się, jak jego żołnierze taranują drzwi kościoła i palą kopie Pisma Świętego. Najwyraźniej sądzili, że niszcząc te święte księgi, zdoła wykorzenic wiarę chrześcijańską. Następnego dnia rozkazał, by w całym imperium rzymskim publicznie spalono wszystkie egzemplarze Biblii. Ale niektóre z nich przetrwały i były dalej przepisywane. Co ciekawe, dwa greckie manuskrypty biblijne, których spore fragmenty zachowały się do naszych czasów, prawdopodobnie zostały wykonane niedługo po prześladowaniach wszczętych przez Dioklecjana. Jeden jest przechowywany w Rzymie, a drugi – w Bibliotece Brytyjskiej w Londynie. Chociaż do tej pory nie znaleziono żadnych pierwowpisów Biblii, zachowały się tysiące ręcznie wykonanych kopii jej całości lub fragmentów. Niektóre są naprawdę stare.
Czy w trakcie przepisywania sens oryginału nie uległ zmianie? Uczony William H. Green w odniesieniu do Pism Hebrajskich oświadczył: „Śmiało można powiedziec, że żadne inne starożytne dzieło nie zostało przekazane z taką dokładnością". Natomiast o Chrześcijańskich Pismach Greckich wielki znawca manuskryptów biblijnych Fredric Kenjon napisał: Różnica czasu między powstaniem oryginałów a sporządzeniem najstarszych zachowanych do dziś tekstów jest tak niewielka, że w gruncie rzeczy można ją pominąc- i tym samym upada ostatnia podstawa do powątpiewania, czy Pismo Święte rzeczywiście przetrwało do naszych czasów tak, jak zostało spisane. Zarówno autentycznośc, jak i ogólną wiernośc ksiąg Nowego Testamentu można uważac za ostatecznie dowiedzione" . Uczony ten powiedzia też: „Trzeba z całą stanowczością podkreślic, że tekst Biblii w swej istocie jest godny zaufania. (...) Nie da się tego powiedziec żadnej innej dawnej książce".
Drugim ważnym czynnikiem, dzięki któremu Biblia stała się najbardziej znaną księgą na świecie, jest jej dostępnośc w wielu językach. Harmonizuje to z zamierzeniem Boga, by ludzie ze wszystkich narodów i języków mogli Go poznac i czcic „duchem i prawdą" (Jana 4:23,24; Micheasza 4:2).
Pierwszym znanym tłumaczeniem Pism Hebrajskich był przekład na język grecki zwany
Septuagintą. Przygotowano go z myślą o greckojęzycznych Żydach mieszkających poza Palestyną. Prace nad nim ukończono jakieś dwa stulecia przed okresem ziemskiej służby Jezusa. Całą Biblię, z Chrześcijańskimi Pismami Greckimi włącznie, przełożono na wiele języków zaledwie kilka wieków po spisaniu jej ostatniej części.
Niestety, później królowie, a nawet duchowni – co wydaje się szczególnie niepojęte – robili wszystko, co w ich mocy, by Biblia nie trafiła do rąk ludzi.
Przywódcy religijni pragnęli trzymac swe owieczki w duchowej ciemności i przeciwstawiali się tłumaczeniu Słowa Bożego na powszechnie używane języki.
Wbrew kościołowi i państwu odważni ludzie ryzykowali życie, by przełożyc Biblię na język ludu. Na przykład w roku 1530 Anglik
William Tyndale, który pobierał nauki w Oksfordzie, opublikował przekład pierwszych pięciu ksiąg Pism Hebrajskich. Pomimo znacznych przeciwności jako pierwszy tłumaczyl Biblię na angielski bezpośrednio z hebrajskiego. Był również pierwszym angielskim tłumaczem, który użył imienia Jehowa. Hiszpan
Casiodoro de Reina, pracujący nad jednym z najwcześniejszych hiszpańskich przekładów Biblii, żył w śmiertelnym zagrożeniu ze strony katolickich prześladowców. W trakcie pracy przenosił się do Anglii, Niemiec, Francji, Niderlandów oraz Szwajcarii. Obecnie Biblię nadal tłumaczy się na coraz więcej języków i publikuje w milionach egzemplarzy. To, że przetrwała i stała się najsłynniejszą księgą wszech czasów, potwierdza prawdziwośc natchnionej wypowiedzi apostoła Piotra: „Trawa usycha i kwiat opada, lecz wypowiedź Jehowy trwa na wieki" (1 Piotra 1:24,25). W następnej części zajmiemy sie archeologią - zapraszam.
Więcej recenzji na temat BIBLIA - CZY MOŻNA JEJ ZAUFAC? cz V