Odpowiedzialność polityczna rządu jako kolegialnego organu władzy wykonawczej jest odpowiedzialnością solidarną.
Odpowiedzialność solidarna znajduje zastosowanie w przypadku aktów dokonywanych kolegialnie, czyli przez rząd jako całość tj. przez Radę Ministrów. Parlamentarna odpowiedzialność solidarna występuje zawsze, ilekroć jest zaangażowana odpowiedzialność prezesa Rady Ministrów, ponieważ jego ustąpienie musi skutkować ustąpieniem całego rządu.
Konstytucja marcowa przyjmowała zasadę odpowiedzialności politycznej
gabinetu przed parlamentem za ogólny kierunek rządu. Parlament (wyrażający wolę większości społeczeństwa) nie zgadzając się z linią polityczną rządu udzielał mu votum nieufności co pociągało za sobą dymisję gabinetu, w myśl konstytucji, która stanowiła: „Rada Ministrów i każdy minister z osobna ustępują na żądanie Sejmu”.
Od roku 1918, kiedy to pierwszy
gabinet zawiązał Moraczewski, do przewrotu majowego, gabinety rozpadały się najczęściej jeszcze przed uchwaleniem przez Sejm votum nieufności, na skutek przesileń gabinetowych, bądź subiektywnej oceny o braku poparcia w Sejmie,
któremu trudno było ze swego składu wyłonić większość dla jego utworzenia. Rządy pozaparlamentarne, które powstawały w wyniku takiej sytuacji musiały podać się do dymisji, jeżeli któremuś ze stronnictw w
Sejmie udało się taką większość wykreować.
Bezpośrednią przyczyną ustąpienia pierwszego gabinetu Jędrzeja Moraczewskiego był zamach przeprowadzony przez spiskowców na przedstawicieli rządu, któremu przewodził Januszajtis.
Ignacy Paderewski światowej sławy kompozytor i pianista 12 listopada 1919 r. wygłosił swoje rządowe exposè. Jego rząd wiedząc, że nie zostanie poparty przewidywaną większością sejmową, nie czekając zakończenia dyskusji nad nim ustąpił jeszcze 27 dnia tego miesiąca.
W grudniu tego samego roku premierem nowego rządu został Skulski, człowiek którego popierała wyłoniona w sejmie większość. Rząd ten trwał pół roku, po czym został rozwiązany na skutek wystąpienia z rządu członków „Piasta”, którzy mieli problemy z realizacją założonego wcześniej programu rządowego.
Kolejny rząd uformował W. Grabski, dotychczasowy minister skarbu. Jego program opierał się na przeprowadzeniu reformy rolnej oraz powołaniu Rady Obrony Państwa. Drugi z projektów zyskał poparcie sejmu, który uchwalił ustawę o jej powołaniu. Rząd ten upadł z powodu niepowodzenia misji pokojowej, którą Grabski przeprowadził na własną rękę.
Na czele nowego, tym razem koalicyjnego rządu, stanął Wincenty Witos. O jego rozwiązaniu zadecydowała dymisja siedmiu ministrów (I. Daszyńskiego i J. Poniatowskiego z klubu PSL – „Wyzwolenie, odejście W. Grabskiego i innych z ND), która spowodowała przesilenie rządowe, a wkrótce upadek tego gabinetu.
Następny gabinet Ponikowskiego został zdymisjonowany na skutek ostrej krytyki programu rządu przez Piłsudskiego.
Artur Śliwiński człowiek oddany Piłsudskiemu, premier kolejnego rządu stracił swój gabinet z racji uchwały
Sejmu o votum nieufności przeprowadzonej przez stronnictwo prawicowe, którą poparł Klub Pracy Konstytucyjnej.
Endecja posiadająca tym razem liczbę niezbędną do utworzenia własnego rządu usiłowała powołać na stanowisko premiera – Wojciecha Korfantego, któremu nominacji marszałek Piłsudski nie podpisał.
Rząd utworzony przez J. Nowaka podał się do dymisji w wyniku wyboru Prezydenta Gabriela Narutowicza. Po jego zabójstwie Marszałek Sejmu Maciej Rataj zgodnie z wymogiem konstytucji utworzył rząd z gen. Władysławem Sikorskim na czele, który otrzymał 26 maja 1923 r. podczas debaty nad prowizorium budżetowym, votum nieufności sejmu.
W wyniku paktu lanckorońskiego doszło do utworzenia drugiego koalicyjnego (Chjeno – „Piasta”) gabinetu Witosa, któremu misję utworzenia rządu powierzył prezydent Wojciechowski.
Bardzo ciężka sytuacja w kraju, ponadto inflacja przybierająca na sile były powodem przyjęcia takiej strategii polityki przez rząd, która nie mogła zjednać mu poparcia. Posłowie ze stronnictw lewicowych zarzucali rządowi naruszanie zasad konstytucji poprzez łamanie praw obywateli. W wyniku wydarzeń krakowskich, jak też niezrealizowania reformy rolnej której opracowanie było efektem paktu lanckorońskiego wielu działaczy „Piasta” opuściło tę partię i utworzyło Klub Polskiego Związku Ludowców, tym samym powodując utratę większości przez rząd.
Wszystkie te wypadki jak również chęć odejścia ze stanowiska marszałka sejmu spowodowały upadek gabinetu Witosa.
Powołanie rządu po odejściu Witosa, Wojciechowski powierzył Grabskiemu. Prezydent liczył na pilną już wówczas realizację przez niego najważniejszego projektu - uchwalenia ustawy budżetowej.
Po przejściowej poprawie sytuacji gospodarczej w 1924 roku znów pogorszył się bilans handlowy. W tej sytuacji Bank Polski odmówił dostarczania walut w celach interwencji giełdowych. Trwanie gabinetu możliwe było poprzez wzmacnianie go obsadą stanowisk tekami ministrów, których akceptowały większości Sejmu. Pomimo ciągłych zmian personalnych na stanowiskach ministerialnych do których wówczas dochodziło, a które sprytnie aranżował Grabski (chcąc kontynuować reformy, do których się zobowiązał), podstawa tego rządu stawała się coraz bardziej niestabilna.
13 listopada 1925 r. Grabski wraz z całym gabinetem podał się do dymisji, mimo, iż przedłożone wcześniej przez niego projekty ustaw zostały przyjęte w Sejmie, co w praktyce oznaczało poparcie dla rządu. Premier Grabski nie przewidział takiej sytuacji. Ustępując wraz z gabinetem, żartobliwie stwierdził, że obaliła go podwójna
opozycja – sejmowa i Banku Polskiego.
Więcej recenzji na temat Odpowiedzialność polityczna rządu w latach 1918 - 1926 (przykłady)