Leonid Józefowicz, Książę Wiatru
Jest to trzecia część „Przygód śledczego Iwana Dmitriewicza Putilina” i podobno ostatnia.
Piszę „podobno”, bo jak wiadomo nie lubimy rozstawać się z sympatycznymi bohaterami i ciekawymi opowieściami.
Tym razem Iwan Putilin musi rozwiązać szereg zagadek, których korzenie sięgają przełomu wieków XIX i XX i wiążą się z polityczną sytuacją w Mongolii, gdzie ścieraja się wpływy Rosji i Chin. Niepoślednią role odgrywają też sprawy religijne, najjaskrawiej widoczne w zdumiewającym morderstwie dokonanym na osobie jednego z najważniejszych członków delegacji mongolsko-chiońskiej odwiedzającej cara Aleksandra III w Petersburgu. Ów Mongoł, buddysta, kazał się ochrzcić po obejrzeniu opery „Faust”. Po raz pierwszy spotkał się wtedy z pojęciem: „diabeł”, kompletnie nie znanym buddyzmowi. Diabel, zgodnie z librettem opery podpisuje z ze starym uczonym cyrograf wg którego za korzyści w postaci młodości Faust odda diabłu swoja duszę. Namsaraj-gun jako buddysta uważa, że diabłu sprzeda tylko jedną ze swych trzech dusz, tą najgorszą, wręcz złą. Tym samych, jak uważa przechytrzy diabła. Mongoł z niecierpliwością czeka na pojawienie się wysłannika piekieł i... w noc poprzedzajacą wyjazd ginie w salonie oddanego poselstwu czasowo pałacyku. Sprawa zaczyna mieć posmak skandalu politycznego z metafizyka w tle, ponieważ oskarżony o zabójstwo kijem dozorca posiadłości twierdzi, że przez drzwi słyszał rozmowę i targowanie się o duszę, wobec czego uznał, że ma obowiązek walczyc z szatanem, chociaż w salonie zastał tylko swą późniejszą ofiarę, z krwawiącym palcem i zakrwawionym piórem. Sprawą zajmuje się jednak nie policja tylko Korpus Żandarmerii.
W jakiś czas po tej zbrodni naczelnik policji śledczej Iwan Dimitriewicz dostaje meldunek, że na ul. Karawannej znaleziono zabitego pisarza Mikołaja Kamieńskiego. N ie jest on szczególni e szeroko znany, chociaż jego „kryminałaki” pisane pod pseudonimem w celach finansowych zn ajdują odbiorców. trochę tylko dziwne jest to, że bohaterem tych powieścideł był... ukryty pod stosownym pseudonimem sam Putilin. Kamieński to nie jedyna ofiara tej zagmatwanej sprawy: ginie zamknięty w szpitalu psychiatrycznym zabójca Mongoła, ginie, młodu człowiek, Rogow. Ktoś, nie wiadmo kto śledzi Putilina, krążą jakieś listy, pojawiaja się artykuły z szokującymi informacjami...
W toku śledztwa okazuje się, że Kamieńscy są zaprzyjaźnieni z rodziną etnografa, specjalisty od Mongolii profesora Dowgiałło, z jego asystentem i mężem siostrzenicy Rogowem, a także z wydawcą serii kryminalnej Kamieńskiego, Kilinem.
Na jakie pytania musi odpowiedzieć Putilin zani m zamknie sprawę. Oto one: dlaczego mon golski książę chciał się ochrzcić? Kto i dlaczego naprawdę przyszedł do księcia w noc jego śmierci? Skąd Kamieński znał prawdziwy przebieg wypadków w saloniku poselstwa, gdyż o tym napisał jedną ze swych
powiesci? Kto i dalczego ktoś w przedzień śmierci Kamieńskiego strzelał do nioego na ulicy? Czy Rogow został zabity, czy popełnił samobójstwo?
Znalezinie odpowiedzi na zadane pytanie w tej powiesci nie jest łatwe.Akcja
przerywana jest fragmentami zapisków rosyjskiego oficera Sołodownikowa, służącego w armii mongolskiej w charakterze instruktora,. W ogóle czas jakby znika w tej powiesci, o chronologii w ogóle nie ma mowy. Także akcja rozwija się n ieco j
inaczej w opowiadaniu o sprawie samego Putilina, inaczej (chociaz podobnie) w stosownym opowiadaniu kryminalnym Kamieńskiego, inaczej w relacjach innych postaci. To wszystko nie ułatwia zrozumienia powieści ale... po pierwszym szoku, dostrzegamy, że w nas się jakby zadomowiła, znalazła swoje miejsce. Bardzo, bardzo zachęcam do przeczytania jej.