Horacy (68 – 8 r. p.n.e.)
Poeta urodził się w Wenzuzji w południowej Italii. Jego
ojciec był wyzwolonym niewolnikiem, jednak mimo to, dzięki swoim wielkim staraniom, udało mu się zapewnić Horacemu gruntowne wykształcenie. Podczas wojny domowej poeta stanął do walki w obronie republiki. Po powrocie do kraju zaczął pisać. Dzięki przyjaźni i protekcji Mecenasa zyskał rozgłos w wyższych sferach i mógł oddać się jedynie literaturze.
Ulubionymi tematami dzieł poety były: miłość, wesołe biesiady, przyjaźń oraz refleksje filozoficzne. Zalecał spokojne życie, zachowanie umiaru i stosowanie się do zasady złotego środka.
Twórczość Horacego rozpoczynają napisane mniej więcej w tym samym czasie dwa zbiory poezji: I księga „Satyr” oraz „Epody”. „Epody”, to zbiór siedemnastu utworów o zróżnicowanej tematyce. Można wyróżnić impertynencje osobiste, utwory o tematyce politycznej i epody o zabarwieniu erotycznym i lirycznym. Cechuje je satyryczny, często dowcipny charakter. Pojawia się także refleksja filozoficzna. I księga „Satyr” ma za zadanie walczyć i zauważać błędy i wady społeczne, bardziej za pomocą śmiechu i ironii, niż patetycznego moralizatorskiego wywodu czy skargi. Horacy podejmował w nich także wątki osobiste i autobiograficzne. Autor rezygnuje z tematów politycznych i skupia się na cechach ogólnoludzkich. Horacy za pomocą satyry nawołuje do zachowania umiaru, rozsądku i czerpania radości z rozważnego życia. Natomiast w II księdze „Satyr” łagodzi polemiczny i satyryczny ton, ukazuje większą wyrozumiałość dla ludzkich wad, przyjmuje bardziej filozoficzny ton.
Swoją sławę zawdzięcza Horacy głównie dziełu pt. „Pieśni”. Głównymi inspiracjami dla poety była
liryka Alkajosa, Safony i Anakreonta, a także grecka liryka chóralna. „Pieśni” odznaczają się różnorodnością tematyczną i wersyfikacyjną. Można dostrzec wyraźne elementy filozofii stoickiej i epikurejskiej, które Horacy łączy w spójny system, koncentrując się na ich praktycznym zastosowaniu. Interesowały go problemy śmierci, szczęścia, korzystania z uroków życia. Dzieło zawiera także utwory polityczne, religijne, patriotyczne i erotyczne. Ody Horacego wyróżniają się dojrzałością emocjonalną, głębią w wyrażaniu uczuć i emocji, a także harmonijna kompozycją i bogatym językiem. Napisana w latach 23 – 20 p.n.e. I księga „Listów” stanowi kontynuację „Satyr” pod względem tematycznym i językowym. Poeta koncentruje się jednak bardziej na zagadnieniach filozoficznych i moralnych, takich jak uzyskanie szczęścia i równowagi duchowej, panowanie nad emocjami czy zadowalanie się rzeczami małymi. W ostatnich latach życia napisał Horacy II księgę „Listów”. Bardzo znanym dziełem poety jest traktat „List do Pizonów”, w którym przedstawia swoje zdanie na temat teorii literackiej. Horacy pisał również utwory okolicznościowe, opiewające politykę Augusta i jego osiągnięcia. Dorobek poety budził podziw już wśród współczesnych i zachwyca również w dzisiejszych czasach. Najsławniejszymi wyznawcami filozofii stoicko-epikurejskiej, prezentowanej przez Horacego byli Franciszek Petrarka, Jan Kochanowski i Szymon Szymonowic. Epoda – strofa o drugim wersie krótszym.
oda – utwór o patetycznym, uroczystym charakterze, opiewający wielkie idee, ważne wydarzenia, znakomitych ludzi itp.
kilka cytatów:
Chwytaj dzień
Cóż po bogactwie, jeśli używać się wzbraniasz.
I w nieszczęściu zachowuj spokój umysłu. (łac.: Aequam memento rebus in arduis servare mentem. )
Nie wszystek umrę (łac. Non omnis moria)
Odważ się być mądrym (łac. Sapere aude.)
Pogardzam nieoświeconym tłumem i trzymam się z dala. (łac. Odi profanum vulgus et arceo.)
Prochem jesteśmy i cieniem. (łac. Pulvis et umbra sumus.)
Śmierć puka jednako (do drzwi bogatych i biednych) (łac. Aequo pulsat pede.)
Wzniosłem pomnik trwalszy niż ze spiżu. (łac. Exegi monumentum aere perennius.)
Za wszystkie głupstwa królów płacą ich narody.
Śmierć kresem ostatnim i wszystkiego. (łac. Mors ultima linea rerum.)
Połowy dokonał, kto zaczął. (łac. Dimidium facti, qui coepit, habet.)