„Antygonę” napisał Sofokles (ok. 496 – 406). Bohaterowie tragedii to: Antygona (córka Edypa), Kreon (król Teb), Ismena (siostra Antygony), Haimon (syn Kreona), Tejrezjasz (wróżbita). Akcja rozgrywa się w Tebach. Antygona prosi siostrę, aby pomogła jej spełnić obowiązki związane z pogrzebem brata Polinejkesa. Ismena odmawia, gdyż jest posłuszna rozkazowi wydanemu przez Kreona (władca zakazał grzebać ciało Polinika, który z obcym wojskiem napadł na rodzinne Teby; zginął jako zdrajca, podczas gdy jego brat bliźniak broniący miasta poległ jak bohater). Antygona korzysta z nieuwagi strażnika i spełnia rolę grabarza. Przerażony wartownik informuje króla o złamaniu rozkazu. Rozgniewany Kreon pod groźbą śmierci każe znaleźć winowajcę oraz odrzucić kamienie z
ciała Polinika. Wkrótce straż przyprowadza Antygonę, która przyznaje się do złamania rozkazu. Nie czuje się winna, przeciwnie, uważa, że dobrze spełniła swoją rolę siostry oraz osoby religijnej. Postawa Antygony nie podoba się królowi i choć jest jej wujkiem, karze ją, polecając żywcem zamurować. Daremne okazują się prośby Hajmona, który kochał Antygonę. Hajmon postanawia uwolnić Antygonę, ale jest za późno. Księżniczka nie żyje, więc królewicz zabija się z rozpaczy. Na Teby spada zaraza. Tejrezjasz informuje Kreona, że jest to kara bogów za niepogrzebanie ciała zmarłego człowieka. Kreon ugina się, bogowie mogą zniszczyć miasto. Odwołuje
rozkaz i nakazuje uwolnić Antygonę. Widzi zwłoki siostrzenicy i swego syna. Żona króla zabija się. Kreon zaczyna rozumieć, jak wielką cenę przyszło mu płacić za wydanie
rozkazu niegrzebania Polinika. W utworze Sofoklesa na każdego z bohaterów spada nieszczęście. Antygona, Hajmon, jego mama umierają w dramatyczny sposób. Żyje natomiast Kreon. Nie ma on jednak powodów do satysfakcji czy dumy. Stracił najbliższe mu osoby. Na pewno ich śmierć obciąża jego sumienie. Nie odwołał decyzji, chociaż prosił go o to syn i chociaż Antygona przedłożyła słuszne racje na swoją obronę. Dopiero interwencja bogów sprawiła, że zmienił rozkaz. Kreon uświadomił sobie, że niesłusznie się upierał przy swoim stanowisku. Rozkaz niegrzebania Polinika oraz sam fakt, że zwłoki zostały rzucone na pole, w tragedii Sofoklesa mają kluczowe znaczenie, zarówno
dla rozwoju akcji, jak i podjętej problematyki. W starożytnej Grecji istniał kult zmarłych. Grecy wierzyli, że po śmierci z ciała człowieka uchodzi jego cień. Pogrzeb musiał być odprawiony, aby cień dostał się do podziemnego świata zmarłych. Gdyby nie było pogrzebu, cień by się błąkał, mógłby nawet szkodzić żywym ludziom. Na pogrzeb nie zasługiwali zbrodniarze i zdrajcy. Polinik był zdrajcą. Jednak nawet w tym przypadku brak pogrzebu pociągnął za sobą tragiczne skutki. Łamiąc królewski rozkaz, Antygona powoływała się na obowiązki religijne (kult zmarłych, prawa bogów) oraz rodzinne (nakaz grzebania ciała przez najbliższych zmarłego, miłość do brata). Ona jedna zbuntowała się przeciw władcy. Uczyniła to świadomie i z gotowością poniesienia kary za bunt. Dla Antygony najważniejsze były bowiem prawa boskie, spokój sumienia. Wydając rozkaz, Kreon chciał pokazać mieszkańcom Teb, że wobec zdrajców nie będzie litości. Nie chciał zmienić decyzji, gdyż okazałby swą chwiejność, słabość. Dobro Teb było dla niego ważniejsze niż dobro jednostki. Naruszył jednak kult zmarłych, powinności religijne. Bogowie nie mogli na to patrzeć obojętnie, pokazali królowi, że jego decyzje nie chroniły Teb, ale wiodły do ich zguby. Państwa mogą bowiem upadać, ale nie może upaść człowieczeństwo (humanitaryzm) przejawiające się grzebaniu ciał
zmarłych ludzi. Sofokles w „Antygonie” zawarł zatem przesłanie dla władców, aby stanowiąc ziemskie prawa i rządząc wedle nich, nie naruszali praw boskich i nie zmuszali ludzi do postępowania wbrew bogom.
Więcej recenzji na temat Antygona