Barok

D.Naborowski "Krótkość żywota" :
Godzina za godziną niepojęcie chodzi :
Był przodek , byłeś ty sam , potomek się rodzi .
Krótka rozprawa : jutro - co dziś jest , nie będziesz ,
A żeś był , nieboszczyka imienia nabędziesz ;
Dźwięk , cień , dym , wiatr , błysk , głos , punkt - żywot ludzki słynie .
Słońce więcej nie wschodzi to , które raz minie ,
Kołem niehamowanym lotny czas uchodzi ,
Z którego spadł niejeden , co na starość godzi .
Wtenczas , kiedy ty myślisz , jużeś był , nieboże ;
Między śmiercią , rodzeniem byt nasz ledwie może
Nazwan być czwartą częścią mgnienia ; wielom była
Kolebka grobem , wielom matka ich mogiła .
Księga Koheleta :
.... Wszystko marność i gonienie za wiatrem

1. Słowa kaznodziei , syna Dawidów , króla w Jeruzalem .


2. Marność nad marnościami , rzekł kaznodzieja , marność nad marnościami , wszystko marność .


3. Jaki pożytek ma człowiek z całego trudu swego , którym trudzi się pod słońcem ?


4. Przemija pokolenie i rodzi się pokolenie , a ziemia trwa na wieki .


5. Słońce wschodzi i słońce zapada , i dąży do miejsca swego , skąd będzie wschodziło .


6. Wiatr wędruje na południe i na północ zawraca , krąży i krąży w swoich kolejach .


7. Wszystkie potoki płyną z gór do morza , a morze pełne nie jest . Na miejsce , skąd płynęły , wracają , aby znów płynęły .


8. Wszystkie rzeczy są trudliwe i człowiek ich nie wypowie . Nie nasyci się oko patrzeniem , nie napełni się ucho słuchaniem .


9. Cokolwiek raz było , to będzie . Cokolwiek raz uczynione zostało , uczynione zostanie .

A nie masz nic nowego pod słońcem . (...)
                    14. Widziałem wszelkie dzieła czynione pod słońcem . -
                          A oto wszystko marność i gonienie za wiatrem . (...)
                                                                                                          (przeł . Cz . Miłosz)
                       KLUCZ :

1. Księga Koheleta jako mądrościowa księga biblijna , wchodząca w skład Starego Testamentu.


2. Wyjaśnienie pojęcia Kohelet .

Analiza i interpretacja fragmentu "Księgi Koheleta"

    3. Przedstawienie się autora .
    4. Teza - marność nad marnościami i wszystko marność - znikomość ludzkiego życia .
    5. Brak pożytku z trudu ludzkiego .
    6. Przemijalność ludzkiego szczęścia .
    7. Kontrast - przemijalność pokoleń - trwanie ziemi - zasada powrotu .
    8. Niemożność zrozumienia sensu życia i świata .
    9. Powtarzalność wszystkiego .
   10. Marność świata doczesnego .
Kształt artystyczny :
11. Rama kompozycyjna .
1dwa. Sentencyjność sformułowań .
13. Paralelizm składnikowy .
14. Paralelizm tematyczny .
15. Powtórzenia .
16. Pytania retoryczne .
17. Antytezy .
18. Motyw vanitas - wyjaśnienie pojęcia .
19. Przemijanie jako sedno ludzkiego bytu , które decyduje o marności życia .
Analiza wiersza D.Naborowskiego "Krótkość żywota" :
dwadzieścia . Podmiot liryczny i adresat - poeta - człowiek - wspólnota losów .
dwa1. Refleksja nad czasem .
dwadwa . Niepojęta przemijalność godzin .
dwa3. Następstwo pokoleń ludzkich .
dwa4. Teraźniejszość tylko mgnieniem pomiędzy przeszłością i przyszłością .
dwa5. Motyw powrotu , koła czasowego .
dwa6. Refleksja nad życiem .
dwa7. Dążenie do śmierci .
dwa8. Ulotność , nieuchwytność , niepowtarzalność chwili .
dwa9. Przegrana walka z czasem , brak teraźniejszości .
30. Niezauważalność życia jednostki w perspektywie wieczności .
31. Refleksja dotycząca śmierci - śmierć podąża wciąż za człowiekiem .
3dwa. Wskazanie funkcji przynajmniej trzech środków artystycznych wraz z przykładami :
antytezy , wyliczenia , inwersje , paradoksy .
Wnioski :
33. Naborowski wykorzystuje motyw marności (nawiązuje do "Księgi Koheleta").
34. Marność ludzkiego życia - kontekst filozoficzny Biblii i epoki baroku .
35. Podobne obrazy i motywy , np. następstwo pokoleń , koło czasu , niemożność ucieczki przed śmiercią .
36. Poetyckość tekstów .
37. Koheleta interesuje aspekt moralny , Naborowskiego aspekt fizyczny przemijania .
                                               WYPRACOWANIE :
Tytuł "Księgi Koheleta" zwanej też "Księgą Eklezjastesa" pochodzi od hebrajskiego     - {1,dwa}
kahał - zgromadzenie . Tradycyjnie i błędnie przypisywana Salomonowi , Księga powstała   -  {3}
prawdopodobnie ok. dwieście r.p.n.e. Anonimowy twórca swoją wypowiedź włożył w usta króla Salomona , by zaznaczyć , że jego słowa mają wielką wagę. Księga jest esejem filozoficznym na temat znikomości i doczesności ludzkiego życia wobec potęgi Boga . Człowiekowi nie przynosi szczęścia
ani bogactwo , ani praca , rozkosz czy mądrość . Każdy podlega
prawu przemijania ("Przemija pokolenie i rodzi się pokolenie") , jedynie ziemia i natura  -  {8}
trwają . Autor kontrastuje przemijanie człowieka z trwaniem ziemi i zasadą powrotu
(słońce , wiatr , rzeki) . Sens życia i świata jest nierozpoznawalny dla człowieka . Na zawsze   - {5,7}
nieprzeniknione pozostaną dla człowieka tajemnice przyrody . Powtarzający się refren  - {4,6}
"Marność nad marnościami , i wszystko marność" daje odpowiedź na pytanie o ludzkie
szczęście - wszystko przemija , a zatem dzieła ludzkie i dobra ziemskie , do posiadania których  - {18}
człowiek dąży , nie mają znaczenia . Vanitas oznacza marność ; przemijalność decyduje   - {10}
o marności naszego życia . Kohelet nie popada w całkowity pesymizm , dostrzega także
jasne strony życia , przynoszące człowiekowi radość . Radzi jednak korzystać z nich roztropnie ,
gdyż ze wszystkiego trzeba będzie kiedyś zdać sprawę przed Bogiem .
Poczucie marności podkreśla rama kompozycyjna i powtórzenia obecne w tekście      - {11,15}
(marność) . Wypowiedź nasycona jest zdaniami o charakterze sentencjonalnym . Paralelizm    - {1dwa}
składniowy i tematyczny pozwala na skontrastowanie pr