Judym żywo przypomina romantycznych bohaterów : jest zbuntowany przeciw otaczającemu go światu( jak wszystkie
wielkie postaci romantycznej literatury , ale sprzeciwiając się złu z romantycznych pobudek , walczy o realizacje ideałów bardzo zbliżonych do haseł pozytywistów ) , pozostaje w konflikcie z otoczeniem , szuka miejsca w życiu , własnej drogi ( niczym Kordian ) , wyrzeka się osobistego szczęścia ( jak Konrad Wallenrod , ale nie stosuje nieetycznych metod) , czuje się gotowy do wzięcia odpowiedzialności za los innych , jest samotny z wyboru , podejmuje samotne zmagania z niesprawiedliwością .
Doktor Tomasz , podobnie jak wielu romantycznych rewolucjonistów , także nie był psychicznie i intelektualnie dojrzały do prowadzenia skutecznej walki o lepszy ,
sprawiedliwszy świat . Nalezy do długiego szeregu powołanych do życia przez Żeromskiego bohaterów literackich , którzy samotnie walczyli o naprawę świata , realizację utopijnych programów .