Działo
się to na przełomie renesansu i baroku, w czasie odchodzenia od sztywnych ram poetyki klasycznej. W tej epoce gwałtownie
zwiększyły
się wpływy i popularność teatru. Szekspir zaczynał swoją karierę w teatrze podobno od pilnowania koni gościom zjeżdżającym do tej światyni sztuki. To wzrastajace zainteresowanie teatrem zrodziło zwiększone zapotrzebowanie na nowe sztuki. Ówczesne kroniki wymieniają około 200 nazwisk autorów sztuk. Pomysły czerpano z legend, opowiesci i historii a często bez skrupułów z cudzych utworów. Co do "Romea i Julii", to ta sienieńska legenda o parze nieszczęśliwych kochanków, doczekała się już kilku opracowań scenicznych i nie tylko. Jeden z tych utworów posłużył Szekspirowi jako treść jego tragedii..
Bardzo trudne jest okreslenie dokładnej daty powstania większości dzieł Szekspira. Dotyczy to też "Romea i Julii". Szekspirolodzy żmudnie dociekają tego na podstawie wzmianek w tekście lub analizy filologicznej stylu i języka. Przykładowo: W jednej ze scen Niania Julii wspomina o wielkim trzęsieniu ziemi. Wiadomo, że odbyło się ono faktycznie w 1591 r, z tego wynika, że nie mogła zostać napisana wcześniej. Obecnie przyjmuje się, że sztuka ta powstała w okresie 1594-1595.Czas i miejsce akcji według Szekspira to Werona, a także w piatym akcie, Mantua. Umieszczenie jednak we Włoszech tej historii jest czysto umowne, bo Szekspir pokazuje realia zycia w elżbietańskiej Anglii.
Historia "Romeo i Julii" własciwie jest dość prosta. Dwa zwasnione rody Capulettich i Montekich, nienawidzące się nawzajem i nie uchylajacych się od zadawania smierci przeciwnikom. Nie wiadomo z czego narodziła się waśń rodowa, ale trwała już kilka pokoleń. I nagle bardzo młoda para, prawie dzieci Julia Capuletti i Romeo Monteki zakochują się wielką, oszałamiajacą miłością, taką jaka zdarza sie tylko młodym, pięknym sercom. Od pierwszego wejrzenia! Ci młodzi próbują przeciwstawić się tej niszczącej nienawiści, biorą ślub w celi zakonnika. A jednak wendetta ich ściga, znowu padają ofiary ludzkie, przy czym jeden z zabitych to kuzyn Capulettich i padł z ręki Romea. Młodzi małżonkowie już zostali rozdzieleni, zanim jeszcze w ogóle połączyli się. Romeo ucieka z Werony do Mantui. Tymczasem Julia zmuszana przez ojca do małżeństwa wypija eliksir, który ma spowodować, ze przez czterdziesci osiem godzin będzie ona spać snem podobnym do smierci. Romeo o tym nie wie, natomiast dowiaduje się, że odbył się uroczysty pogrzeb jego ukochanej. Zaslepiony żalem biegnie do grobowca i na , jak mu się wydaje, zwłokach Julii, wypija truciznę. Kiedy Julia zbudzi się zobaczy zmarłego kochanka i jego sztyletem przebije się. Po paru godzinach do grobowca przybywaja zaalarmowani rodzice obojga kochanków. Nad zwłokami swych potomków decyduja się na zapomnienie o nienawisci i zakończenie wasni.
O czym więc jest w rzeczywistosci tragedia "Romeo i Julia"? o wielkiej miłości...? o straszliwej destrukcyjnej roli nienawiści...? o samotności w najblizszym otoczeniu...?, o tchorzostwie i odwadze...?, o dojrzewaniu ...?
Autor kreuje bohaterów dynamicznych czyli zmieniajacych sie pod wpływem wydarzeń. I Romeo i Julia przez ten pięciodniowy okres od chwili poznania się do chwili śmieci dojrzewają do odpowiedzialności, do świadomej dorosłej miłości, do dojrzałego życia. Pisarz szczególnie skupia się na pokazaniu gwałtownych namiętnosci targajacych bohaterami. Nagle okazuje się jak daleko odeszlismy od antycznego wzorca statycznych, niezmiennych bohaterów a także niedopuszczalnych w antyku zmiennosci pojawiajacych sie w sztuce nastrojów. W "Romeo i Julii", jak i w wielu innych dramatach Szekspira, sceny rozpaczy miejszaja się z komicznymi (rodzice Julii płaczą nad jej rzkomą śmiercią a zaraz po tym pojawia się zabawny dialog międzo muzykantami). Przy okazji zanotujmy następne odstepstwo od norm starożytnych - Szekspir lączy rózne odmianu języka: wysoki (podniosły) i potoczny (niski). Nie będące w zgodzie z antykiem są sceny zbiorowe a także rezygnacja przez Szekspira z zasady trzech jednosci, Nie ma już epejsodionów i stasimonów, są wprowadzone akty i sceny. Nie ma też chóru, chociaż jego rolę pełnią dwa sonety, jeden na rozpoczęcie I i II aktu. W miejsce klasyki pojawia się teatr w którym wszystko wolno.
Jeżeli jednak ktoś sadzi, że przyjęto ten utwór z zachwytem to się trochę myli. Dla elżbietańskich widzów „Romeo i Julia” okazała się sztuką wielce kontrowersyjną. Dowiadujemy się z jednej strony, ze widzowie biegną do teatru na wyścigi. Z drugiej jednak strony krytycy nie szczędzili uszczypliwych i krytycznych uwag dając przy tym niedwuznacznie do zrozumienia, że są zgorszeni obyczajową i erotyczną zawartością sztuki. Ba, własnie „Romeo i Julia” stało się utworem użytym jako narzędzie w tzw wojnie teatrów.