Alegoryzm średniowieczny
ALEGORYZM ŚREDNIOWIECZNYAlegoryzm to nazwa nadana dominującej orientacji w
literaturze i sztuceśredniowiecza. W tym okresie szczególną rolę odgrywały alegorie.
ALEGORIA - motyw
lub zespół motywów w utworze literackim lub dzieleplastycznym, które poza znaczeniem dosłownym i bezpośrednio przedstawionym mająjeszcze inne, ukryte i domyślne znaczenie (alegoryczne).W średniowieczu panowało ogólnofilozoficzne przekonanie, że świat ludzki izmysłowy ma o tyle sens i wartość, o ile wskazuje na to, co ukryte i boskie. W związku z tym przekonaniem alegoria zdominowała sztukę. Typowe motywyalegoryczne średniowiecza: kościotrup, czyli śmierć; taniec śmierci, czylikorowód postaci, prowadzonych do tańca przez śmierć. W dziełach malarskichmotyw tańca śmierci służył przypomnieniu, że życie doczesne jest tylko chwiląwobec wieczności. W literaturze tę samą myśl akcentowano poprzez przywoływaniemyśli: "memento mori" - "pamiętaj, że umrzesz". Na obrazach żebrak tańczył zbiskupem, zamożny rycerz z trędowatym - alegorycznie przypominało to o równościwszystkich ludzi wobec Boga. Najpopularniejsze późnośredniowieczne utwory -moralitety - także pełne były alegorii.MORALITET jest to gatunek dramatyczny, obejmujący utwory o charakterzedydaktycznym lub filozoficznym. Bohaterami tych dzieł były postaciealegoryczne, np. upersonifikowane Dobro, Zło, Cnota, Występek, Wiara, Pychaitp. Dyskutowały one ze sobą, roztrząsając kwestie moralne. Moralitety byłyspisywane i wystawiane na scenach albo improwizowane i grane bez specjalnegoprzygotowania na rynkach miast. Charakter moralitetu ma w literaturze polskiej"Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią". Utwór jest anonimowy, pochodzi z XVwieku. Jest to zbiór scenek rodzajowych z ówczesnego życiaspołeczno-obyczajowego, fragmentów satyrycznych i uwag krytycznych adresowanychdo przedstawicieli różnych stanów i zawodów.Za uniwersalną wartość uznawano w średniowieczu postawę teocentryczną(umiejscowienie Boga w centrum wszechświata i w centrum zainteresowańczłowieka). W literaturze i sztuce dominowała tematyka religijna. Nie należyjej jednak utożsamiać z postawą dewocyjną - ówczesnych ludzi zaprzątały takżeproblemy dotyczące codziennej egzystencji, wydarzeń politycznych, życiacodziennego i osobistego.
Więcej recenzji na temat Alegoryzm średniowieczny